دادگاه صلح چیست؟/۱۱مورد صلاحیت دادگاه صلح

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر،طبق قانون جدید شوراهای حل اختلاف، هدف از ایجاد شورا های حل اختلاف، که زیر نظر قوه قضاییه تشکیل شده اند، ایجاد صلح و سازش و حل اختلاف بین اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی، است و با اصلاحاتی که در قانون انجام شده، نقش صلح و سازشی شورا ها در جامعه تقویت می شود.

با توجه به عملکرد صحیح و متناسب شوراهای حل اختلاف در طی این سال‌ها مجلس شورای اسلامی تصمیم به دائمی نمودن این قانون گرفت. قانون جدید شوراهای حل اختلاف بیشتر بر جنبه صلح و سازش در این مرجع و تشکیل دادگاه صلح تأکید داشته است. از این رو، بررسی این موضوع اهمیت بسیاری داشته و در این گفتار به آن خواهیم پرداخت.

وظیفه دادگاه صلح

پیش‌تر شوراهای حل اختلاف، هم وظیفه صلح و سازش و هم وظیفه صدور رأی را به عهده داشتند. با توجه به موفقیت بیشتر این مرجع در زمینه حصول صلح و سازش، قانون جدید شوراهای حل اختلاف برای این مرجع تنها صلاحیت حصول صلح و سازش را به رسمیت شناخته و رسیدگی و صدور رأی را به عهده محاکم قضایی گذاشته است.

دادگاه صلح چیست

البته این موضوع شامل موارد استثنایی نیز می‌شود. طبق قانون شورای حل اختلاف ۱۴۰۲ این شورا تنها در صورتی که طرفین پرونده نسبت به رسیدگی به پرونده در شورا توافق داشته باشند، صلاحیت رسیدگی دارد و اصل بر عدم صلاحیت شوراست.

اختصاص شعبی از دادگاه‌های عمومی به دادگاه صلح

ماده ۴ قانون جدید شوراهای حل اختلاف، قوه قضائیه را مکلف نموده است که ظرف یک سال از لازم‌الاجرا شدن این قانون، شعبی از دادگاه‌های عمومی در هر حوزه قضایی را به عنوان دادگاه صلح تعیین نماید. تا پیش از تشکیل این مراجع، دعاوی و شکایات مطروحه در شوراهای حل اختلاف مطابق قانون پیشین شورای حل اختلاف مصوب سال ۱۳۹۴ مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

تسریع در روند رسیدگی در دادگاه صلح

از جمله ابتکارات قانون جدید شوراهای حل اختلاف که به منظور تسریع در رسیدگی و جلوگیری از اطاله دادرسی پیش‌بینی شده است، این است که دادگاه صلح می‌تواند در ساعت غیراداری و روزهای تعطیل نیز تشکیل شده و اقدام به رسیدگی نماید. علاوه بر این، آرای صادره در دادگاه صلح جز در موارد استثنایی قطعی است. قطعی بودن آرای این دادگاه بدین معنی است که رسیدگی در دادگاه صلح یک مرحله‌ای است و با سرعت بیشتری پیش می‌رود. در صورت تحقق این موارد، تسریع در روند رسیدگی در دادگاه صلح موجب می‌شود که رضایت عمومی مردم افزایش یابد.

موارد صلاحیت دادگاه صلح

قانون جدید شوراهای حل اختلاف یازده مورد را به شرح زیر به عنوان موارد صلاحیت دادگاه صلح بیان نموده است:

۱. دعاوی مالی تا نصاب یک میلیارد ریال (البته این نصاب می‌تواند هر سه سال یک بار با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه تعدیل شود.)

۲. دعاوی حقوقی تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق

۳. دعاوی راجع به جهیزیه، مهریه و نفقه تا نصاب یک میلیارد ریال، در صورتی که مشمول ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده نباشد.

۴. کلیه دعاوی و درخواست‌های مربوط به تخلیه عین مستأجره و تعدیل اجاره‌بها به جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه

۵. اعسار از پرداخت محکوم‌ٌبه در صورتی‌که دادگاه صلح نسبت به اصل دعوا رسیدگی کرده باشد.

۶. حصر ورثه، تحریر ترکه، مهر و موم و رفع آن

دادگاه صلح چیست

۷. تأمین دلیل

۸. تقاضای سازش موضوع ماده ۱۸۶ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ۱۳۷۹

۹. جنبه عمومی و خصوصی کلیه جرائم غیرعمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی

۱۰. جرائم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت

۱۱. دعاوی اصلاح شناسنامه، استرداد شناسنامه، اصلاح مشخصات مدرک تحصیلی، الزام به أخذ پایان کار، اثبات رشد، الزام به صدور شناسنامه، تصحیح و تغییر نام
‌

جمع‌بندی

تشکیل دادگاه صلح از جمله ابتکارات جدیدی است که قانون جدید شوراهای حل اختلاف آن را پیش‌بینی نموده است. این مرجع جهت کاهش تعداد پرونده‌های قضایی و تسریع در روند رسیدگی به بسیاری از دعاوی پیش‌بینی شده است. دادگاه صلح وظیفه حصول صلح و سازش میان طرفین دعوا را بر عهده دارد. این مرجع، صلاحیت رسیدگی به موضوع و صدور رأی را جز در مواردی که طرفین دعوا در این خصوص توافق داشته باشند ندارد. موارد صلاحیت دادگاه صلح حصری و مشخص است. این موارد به تفصیل در این گفتار بیان شده است.

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.