آخرین آمار سدهای کشور تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵؛ ذخایر آب با رشد ۳۰ درصدی به ۲۲.۵۸ میلیارد مترمکعب رسید، اما ۵۷ درصد ظرفیت مخازن خالی است. جزئیات سدهای تهران، خوزستان و سدهای بحرانی در اندیشه معاصر.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ تازه ترین آمار وضعیت سدهای کشور در دهم آبان ۱۴۰۵ از افزایش ۳۰ درصدی ذخایر آب نسبت به سال گذشته حکایت دارد؛ با این حال، بیش از نیمی از ظرفیت مخازن همچنان خالی است و شرایط برخی سدهای مهم کشور نگران کننده گزارش می شود. بر اساس داده های شرکت مدیریت منابع آب ایران، حجم آب ذخیره شده در سدهای کشور به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسیده و میزان پرشدگی مخازن حدود ۴۳ درصد است. از سوی دیگر، ورودی آب به سدها نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد افزایش یافته، اما خروجی مخازن نیز بیشتر شده است. در این میان، سدهای دوستی، لار و طرق با درصد پرشدگی بسیار پایین، همچنان در فهرست مخازن کم آب کشور قرار دارند. جزئیات تازه ترین آمار ذخایر، ورودی و خروجی آب سدها را در ادامه بخوانید.
بررسی تازه ترین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان می دهد حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور تا دهم آبان ماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش دارد و در نگاه نخست از بهبود نسبی وضعیت ذخایر آبی کشور حکایت می کند.
با این حال، مقایسه ذخایر فعلی با میانگین ۱۰ ساله نشان می دهد حجم آب مخازن تنها حدود ۵ درصد بالاتر از متوسط بلندمدت است. همچنین درصد پرشدگی سدهای کشور به حدود ۴۳ درصد رسیده؛ به این معنا که بیش از ۵۷ درصد ظرفیت مخازن همچنان خالی مانده است.
اندیشه معاصر نوشت: افزایش ذخایر نسبت به سال گذشته نباید به معنای پایان نگرانی های آبی کشور تلقی شود. وضعیت سدها در استان های مختلف یکسان نیست و تعدادی از مخازن مهم همچنان با کاهش شدید ذخایر نسبت به میانگین بلندمدت مواجه هستند.
یکی از نکات قابل توجه در آمار جدید، افزایش ورودی آب به مخازن سدهای کشور است. بر اساس داده های منتشرشده، از ابتدای سال آبی جاری تا دهم آبان، مجموع ورودی آب به سدها به یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این رقم در مدت مشابه سال گذشته یک میلیارد و ۱۱۰ میلیون مترمکعب و میانگین ۱۰ ساله آن یک میلیارد و ۷۲۰ میلیون مترمکعب بوده است. بنابراین، ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد و در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله حدود ۱۰ درصد افزایش نشان می دهد.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر گزارش می دهد که افزایش ورودی آب می تواند در بهبود ذخایر مخازن موثر باشد، اما میزان بارش، پراکندگی جغرافیایی آن، شرایط حوضه های آبریز و میزان برداشت از سدها نیز در وضعیت نهایی منابع آبی نقش دارند.
در کنار افزایش ورودی، میزان خروجی آب از سدهای کشور نیز در این دوره قابل توجه بوده است. مجموع خروجی مخازن از ابتدای سال آبی جاری تا دهم آبان به ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این میزان در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۶ درصد افزایش دارد. بنابراین، اگرچه ورودی آب به سدها رشد بیشتری را تجربه کرده، خروجی مخازن نیز افزایش یافته است.
| شاخص آبی تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵ | میزان ثبت شده |
|---|---|
| حجم آب ذخیره شده در سدها | ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب |
| تغییر ذخایر نسبت به سال گذشته | ۳۰ درصد افزایش |
| اختلاف با میانگین ۱۰ ساله | ۵ درصد بیشتر |
| درصد پرشدگی مخازن | حدود ۴۳ درصد |
| ظرفیت خالی مخازن | بیش از ۵۷ درصد |
| ورودی آب به سدها | یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب |
| رشد ورودی نسبت به سال گذشته | ۷۲ درصد |
| خروجی آب از سدها | ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون مترمکعب |
| رشد خروجی نسبت به سال گذشته | ۶ درصد |
با وجود افزایش ذخایر در مقیاس ملی، وضعیت برخی سدهای مهم کشور همچنان نگران کننده است. آمار منتشرشده نشان می دهد چند مخزن در استان های مختلف درصد پرشدگی بسیار پایینی دارند و فاصله زیادی با میانگین ذخایر بلندمدت خود پیدا کرده اند.
سد دوستی در خراسان رضوی یکی از نامطلوب ترین شرایط را دارد. این سد تنها یک درصد پرشدگی داشته و حجم آب ذخیره شده در آن حدود ۱۵ میلیون مترمکعب گزارش شده است. ذخایر این مخزن در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله ۹۵ درصد کاهش نشان می دهد.
سد لار در استان تهران نیز با وجود اهمیت در تامین منابع آبی منطقه، تنها ۲ درصد پرشدگی دارد. حجم آب موجود در این سد حدود ۲۳ میلیون مترمکعب اعلام شده و ذخایر آن نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۵۳ درصد کمتر است.
سد طرق در خراسان رضوی از دیگر مخازن کم آب کشور است. این سد تنها ۳ درصد پرشدگی دارد و حجم ذخیره آب آن حدود یک میلیون مترمکعب گزارش شده است. میزان ذخایر سد طرق نسبت به میانگین ۱۰ ساله نیز ۹۲ درصد کاهش یافته است.
در کنار این سدها، وضعیت سد بارادو در خراسان شمالی با ۳ درصد پرشدگی و حدود ۳ میلیون مترمکعب ذخیره آب نامناسب گزارش شده است. سد شمیل و نیان در استان هرمزگان نیز تنها ۸ درصد پرشدگی دارد و حجم آب ذخیره شده در آن حدود ۵ میلیون مترمکعب است.
آمار سدهای تهران و البرز نشان می دهد شرایط مخازن در این محدوده نیز یکسان نیست. در حالی که سد امیرکبیر وضعیت بهتری از نظر درصد پرشدگی دارد، سد لار همچنان با کمبود شدید ذخایر روبه رو است.
بر اساس آمار دهم آبان، وضعیت سدهای مهم این منطقه به شرح زیر است:
| نام سد | درصد پرشدگی | حجم ذخیره آب |
|---|---|---|
| امیرکبیر | ۶۷ درصد | ۱۲۰ میلیون مترمکعب |
| لار | ۲ درصد | ۲۳ میلیون مترمکعب |
| طالقان | ۳۷ درصد | در آمار منتشرشده ذکر نشده |
| لتیان | ۲۷ درصد | در آمار منتشرشده ذکر نشده |
| ماملو | ۱۱ درصد | در آمار منتشرشده ذکر نشده |
این ارقام نشان می دهد وضعیت سدهای تامین کننده آب تهران نیازمند بررسی جداگانه است. به ویژه سدهای لار، ماملو و لتیان با درصد پرشدگی پایین، همچنان در شرایط نامطلوبی قرار دارند.
اندیشه معاصر نوشت: افزایش ذخایر در یک سد به معنای بهبود وضعیت تمام مخازن یک استان نیست. مدیریت منابع آب باید با توجه به وضعیت هر سد، میزان ورودی، برداشت و نیاز مصرف کنندگان انجام شود.
در استان خوزستان، برخی سدهای مهم درصد پرشدگی بالاتری نسبت به مخازن کم آب کشور دارند. بر اساس آمار منتشرشده، میزان پرشدگی سدهای کارون، دز و کرخه به ترتیب ۶۲، ۳۸ و ۴۰ درصد اعلام شده است.
همچنین سد مارون در این استان حدود ۴۶ درصد پرشدگی دارد. این ارقام نشان می دهد وضعیت مخازن خوزستان نیز یکسان نیست و تفاوت قابل توجهی میان درصد پرشدگی سدهای مختلف وجود دارد.
در استان آذربایجان شرقی نیز برخی سدها در محدوده افزایش ذخایر نسبت به میانگین بلندمدت قرار گرفته اند. سدهای خداآفرین، ستارخان، شهید کاظمی و بارون از جمله مخازنی هستند که در گزارش منتشرشده به وضعیت بهتر ذخایر آنها اشاره شده است.
با این حال، برای ارزیابی دقیق شرایط هر استان باید علاوه بر حجم آب ذخیره شده، میزان پرشدگی، ورودی و خروجی مخازن و مقایسه با متوسط بلندمدت نیز بررسی شود.
افزایش ۳۰ درصدی ذخایر سدهای کشور نسبت به سال گذشته خبر مثبتی است، اما برای نتیجه گیری درباره رفع کم آبی کافی نیست. نخست اینکه میزان پرشدگی مخازن همچنان حدود ۴۳ درصد است و بیش از نیمی از ظرفیت آنها خالی مانده است.
دوم اینکه متوسط ذخایر کشور تنها ۵ درصد بالاتر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارد و برخی سدهای مهم با افت شدید نسبت به متوسط بلندمدت روبه رو هستند. سوم اینکه افزایش ورودی آب در مقیاس ملی لزوما به معنای توزیع مناسب منابع در تمام حوضه های آبریز نیست.
از سوی دیگر، افزایش خروجی آب از سدها نیز ضرورت مدیریت دقیق مصارف را بیشتر می کند. تامین آب شرب، کشاورزی و صنعت باید با توجه به شرایط هر حوضه آبریز و میزان ذخایر قابل استفاده برنامه ریزی شود.
آخرین آمار تا دهم آبان ۱۴۰۵ نشان می دهد حجم آب ذخیره شده در سدهای کشور به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسیده و نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته است. ورودی آب نیز رشد ۷۲ درصدی داشته، اما میزان پرشدگی مخازن همچنان حدود ۴۳ درصد است.
در کنار این بهبود نسبی، سدهای دوستی، لار و طرق همچنان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و برخی مخازن تهران، خراسان رضوی و هرمزگان با کمبود ذخایر روبه رو هستند. به همین دلیل، مدیریت مصرف، جلوگیری از برداشت های غیرضروری و برنامه ریزی متناسب با شرایط هر منطقه همچنان از مهم ترین ضرورت های مدیریت منابع آب کشور به شمار می رود.
۱. حجم آب سدهای کشور در دهم آبان ۱۴۰۵ چقدر بود؟
حجم آب ذخیره شده در مخازن سدهای کشور به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسید.
۲. چند درصد ظرفیت سدهای کشور پر است؟
حدود ۴۳ درصد ظرفیت مخازن پر است و بیش از ۵۷ درصد ظرفیت همچنان خالی مانده است.
۳. ورودی آب به سدهای کشور چقدر افزایش یافته است؟
ورودی آب از ابتدای سال آبی تا دهم آبان به یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد افزایش دارد.
۴. کم آب ترین سدهای مهم کشور کدام اند؟
بر اساس آمار منتشرشده، سدهای دوستی، لار و طرق از جمله مخازن دارای کمترین درصد پرشدگی هستند.
۵. وضعیت سدهای تهران چگونه است؟
سد امیرکبیر ۶۷ درصد، طالقان ۳۷ درصد، لتیان ۲۷ درصد، ماملو ۱۱ درصد و لار تنها ۲ درصد پرشدگی دارند.
۶. آیا افزایش ذخایر سدها به معنای پایان کم آبی است؟
خیر. با وجود رشد ذخایر نسبت به سال گذشته، پایین بودن درصد پرشدگی برخی سدها و تفاوت شرایط حوضه های آبریز نشان می دهد مدیریت منابع آب همچنان ضروری است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
