در سال ۱۴۰۵، دو تحول مهم بیش از همه به چشم میآید: نخست، شفافیت مالیات حقوقبگیران از طریق کارپوشه ایرانیان، و دوم، گسترش الزامات سامانه مؤدیان برای همه اشخاص حقیقی و حقوقی. در این گزارش، نشانی درگاهها، خدمات قابل ارائه و نکات مهم برای مؤدیان بررسی میشود.
درگاه اصلی خدمات: کارپوشه ایرانیان
سازمان امور مالیاتی خدمات الکترونیکی خود را عمدتاً از طریق درگاه ملی خدمات الکترونیک مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir ارائه میدهد. این درگاه که با نام «کارپوشه ایرانیان» نیز شناخته میشود، محل دسترسی به کارپوشه تجاری (برای صاحبان مشاغل) و کارپوشه غیرتجاری (برای عموم شهروندان) است .
شفافیت مالیات حقوقبگیران
از اواخر سال ۱۴۰۴، امکان جدیدی برای حقوقبگیران فراهم شده است. افراد میتوانند با ورود به my.tax.gov.ir و مراجعه به بخش «وضعیت درآمدها» در کارپوشه غیرتجاری، اطلاعات مربوط به حقوق خود را مشاهده کنند .
هدف از این طرح، ارتقای شفافیت و اطمینان از مطابقت اطلاعات ارسالی کارفرما با واقعیت پرداختی است .
سامانه مؤدیان: مرجع ثبت صورتحساب الکترونیکی
سامانه مؤدیان، سامانهای تحت مدیریت سازمان امور مالیاتی است که به هر مؤدی (شخص حقیقی یا حقوقی) یک کارپوشه اختصاصی اختصاص میدهد و تبادل اطلاعات بین مؤدی و سازمان صرفاً از طریق آن انجام میشود .
بر اساس قانون اصلاح ماده یک قانون تسهیل تکالیف مؤدیان، کلیه مؤدیان اعم از حقیقی و حقوقی ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی از یکم دی ۱۴۰۲ شدهاند . مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مؤدیان است .
نکته مهم: اصل بر صحت اطلاعات ثبتشده مؤدی در سامانه مؤدیان است، مگر خلاف آن اثبات شود. مأموران مالیاتی جز در موارد تخلف، حق مراجعه به محل فعالیت و مطالبه دفاتر و اسناد را ندارند .
سامانه واکنش به اطلاعات
سازمان امور مالیاتی اطلاعات معاملات (مانند جزئیات اطلاعات معاملات در اظهارنامه ارزش افزوده) را به «سامانه واکنش به اطلاعات» منتقل و در درگاه ملی بارگذاری میکند. مؤدیان باید در مهلت اعلامشده (مانند مهلت ۱۴ تیرماه برای دوره زمستان ۱۴۰۴) اطلاعات را بررسی و نسبت به تأیید یا رد هر یک اقدام کنند .
تبصره ماده ۱۰۰ و تسهیلات برای اصناف
سازمان امور مالیاتی سقف بهرهمندی از تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم را افزایش داده است. رئیسکل سازمان از افزایش این سقف از حدود ۲۱ میلیارد تومان به ۷۰ میلیارد تومان (و در گزارش دیگری ۷۲۰ میلیارد ریال) خبر داده است. مؤدیانی که فروش آنها در این محدوده باشد، میتوانند بدون ارائه اظهارنامه از مزایای این تبصره استفاده کنند .
رسیدگی به تراکنشهای بانکی در کارپوشه
یکی از خدمات کارپوشه ایرانیان، امکان مشاهده و رسیدگی به تراکنشهای بانکی است. مؤدی میتواند از منوی «حسابهای بانکی» در سامانه، حسابهایی را که سازمان در حال بررسی آنهاست مشاهده کند و در صورت وجود ابهام، توضیحات و مستندات خود را به صورت الکترونیکی ثبت نماید .
مهلت پاسخگویی: در صورت دریافت پیامک از سازمان، مؤدی تا ۱۵ روز فرصت دارد توضیحات خود را ارائه کند. توصیه شده تکمیل اطلاعات به روزهای پایانی موکول نشود .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم برای مؤدیان مالیاتی
۱. درگاه اصلی را بشناسید. my.tax.gov.ir مرجع اصلی خدمات الکترونیک مالیاتی است. برای ثبتنام اولیه در سامانه قدیمیتر میتوان از tax.gov.ir نیز استفاده کرد، اما کارپوشه اصلی از طریق درگاه ملی در دسترس است .
۲. حقوقبگیران اطلاعات خود را بررسی کنند. با ورود به بخش «وضعیت درآمدها» در کارپوشه غیرتجاری، میتوانید از صحت حقوق اعلامی کارفرما و مالیات کسرشده مطلع شوید .
۳. صورتحساب الکترونیکی الزامی است. همه مؤدیان حقیقی و حقوقی از دی ۱۴۰۲ مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان هستند .
۴. اطلاعات «واکنش به اطلاعات» را تأیید یا رد کنید. سازمان اطلاعات معاملات را در این سامانه بارگذاری میکند و مؤدی باید در مهلت مقرر نسبت به تأیید یا رد آن اقدام کند .
۵. تراکنشهای بانکی را جدی بگیرید. در صورت دریافت پیامک درباره تراکنشهای بانکی، تا ۱۵ روز فرصت دارید توضیحات و مستندات خود را در سامانه ثبت کنید .
جمعبندی کاربردی
سازمان امور مالیاتی کشور خدمات خود را عمدتاً از طریق درگاه my.tax.gov.ir ارائه میدهد. حقوقبگیران میتوانند از این طریق حقوق اعلامی کارفرما و مالیات محاسبهشده را مشاهده کنند. سامانه مؤدیان مرجع اصلی ثبت صورتحساب الکترونیکی است و همه اشخاص حقیقی و حقوقی از دی ۱۴۰۲ ملزم به استفاده از آن هستند.
سازمان اطلاعات معاملات را در «سامانه واکنش به اطلاعات» بارگذاری میکند و مؤدیان باید در مهلت مقرر آن را تأیید یا رد کنند. برای اصناف، سقف تبصره ماده ۱۰۰ افزایش یافته و امکان استفاده از مزایای آن بدون ارائه اظهارنامه فراهم شده است.
مهمترین اقدام برای مؤدیان: ورود منظم به کارپوشه، بررسی اطلاعات ارسالی، پاسخ به موقع به پیامکها و استفاده از سامانه مؤدیان برای صدور صورتحساب.
سوالات متداول
۱. درگاه اصلی اداره مالیات چه نشانی دارد؟
my.tax.gov.ir (کارپوشه ایرانیان) .
۲. چگونه مالیات حقوق خود را مشاهده کنم؟
با ورود به my.tax.gov.ir و مراجعه به بخش «وضعیت درآمدها» در کارپوشه غیرتجاری .
۳. سامانه مؤدیان چیست؟
سامانهای تحت مدیریت سازمان امور مالیاتی که به هر مؤدی کارپوشه اختصاصی میدهد و مرجع ثبت صورتحساب الکترونیکی است .
۴. آیا همه مشاغل باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند؟
بله، بر اساس قانون، همه مؤدیان حقیقی و حقوقی از یکم دی ۱۴۰۲ ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند .
۵. سامانه واکنش به اطلاعات چیست؟
سامانهای که سازمان اطلاعات معاملات را در آن بارگذاری میکند و مؤدی باید در مهلت مقرر تأیید یا رد کند .
۶. تبصره ماده ۱۰۰ چه مزیتی دارد؟
مؤدیانی که فروش آنها زیر سقف تعیینشده (حدود ۷۰ میلیارد تومان) باشد، میتوانند بدون ارائه اظهارنامه از مزایای آن استفاده کنند .
۷. اگر پیامک تراکنش بانکی دریافت کنم چه کار کنم؟
تا ۱۵ روز فرصت دارید از طریق کارپوشه، توضیحات و مستندات خود را درباره منشأ واریزها ثبت کنید .
۸. آیا تراکنش بانکی به تنهایی مشمول مالیات است؟
خیر، تراکنشها به خودی خود مالیات ندارند، اما در کنار سایر اطلاعات به عنوان قرینه تحصیل درآمد بررسی میشوند .
۹. چگونه در سامانه مالیاتی ثبتنام کنم؟
از طریق tax.gov.ir یا my.tax.gov.ir و تکمیل اطلاعات هویتی .
۱۰. آیا مأموران مالیاتی حق مراجعه به محل کسب را دارند؟
اصل بر صحت اطلاعات سامانه مؤدیان است و مأموران جز در موارد تخلف (امتناع از ثبتنام یا اثبات تخلف) حق مراجعه و مطالبه دفاتر را ندارند .
۱۱. مهلت پاسخ به پیامکهای مالیاتی چقدر است؟
در مورد تراکنشهای بانکی، ۱۵ روز پس از دریافت پیامک .
۱۲. آیا امکان تقسیط بدهی مالیاتی وجود دارد؟
بر اساس گزارشها، اختیار تقسیط بدهی مالیات ابرازی عملکرد ۱۴۰۴ اشخاص حقوقی به مدیران کل تفویض شده است .