در ماه‌های اخیر، دو تحول مهم در این حوزه رخ داده است: نخست، ابلاغ شیوه‌نامه کارت رفاهی متصل به اوراق گام که امکان دریافت تسهیلات در قالب اعتبار خرید را فراهم می‌کند، و دوم، هشدار مجلس درباره طولانی شدن صف متقاضیان و نارضایتی از روند پرداخت . در این گزارش، مبالغ، شرایط، مسیرهای دریافت و نکات مهم برای متقاضیان بررسی می‌شود.
مبلغ و مدت بازپرداخت به تفکیک ترتیب فرزند
بر اساس دستورالعمل ابلاغی بانک مرکزی، مبلغ و مدت بازپرداخت وام فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است :
منبع:
نکته مهم: برای هر فرزند تنها یک بار امکان استفاده از این تسهیلات وجود دارد. اما اگر در طول دوره بازپرداخت، فرزند دیگری متولد شود، متقاضی می‌تواند برای فرزند جدید نیز مطابق مقررات اقدام کند. در مورد دوقلو یا چندقلو، به ازای هر فرزند یک فقره تسهیلات پرداخت می‌شود .
شرایط دریافت وام
بر اساس ضوابط ابلاغی، متقاضیان باید شرایط زیر را داشته باشند :
منبع:
نکته مهم: در صورت فوت پدر یا طلاق والدین، تسهیلات با ارائه حکم دادگاه به نماینده قانونی، ولی قهری یا قیم طفل پرداخت می‌شود .
مسیر جدید: کارت رفاهی متصل به اوراق گام
بر اساس شیوه‌نامه ابلاغی بانک مرکزی (۵ شهریور ۱۴۰۵)، متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری می‌توانند به جای دریافت نقدی، گزینه دریافت اعتبار در قالب کارت رفاهی متصل به اوراق گام را انتخاب کنند. در این روش :
منبع:
نکته مهم: استفاده از کارت رفاهی نیازمند انتخاب گزینه مربوطه در سامانه ثبت‌نام است. پس از انتخاب مؤسسه اعتباری و شعبه و دریافت کد رهگیری، متقاضی باید با مدارک به شعبه مراجعه کند. تا زمان فراهم شدن زیرساخت‌ها، بانک‌ها موظف‌اند پرداخت نقدی را مطابق سهمیه ابلاغی انجام دهند .
هشدار مجلس درباره صف متقاضیان
زهرا خدادادی، رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس، در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ با انتقاد از روند پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری اعلام کرده است که سهمیه‌های تعیین‌شده برای بانک‌ها پاسخگوی نیاز متقاضیان نیست و صف‌های طولانی دریافت تسهیلات همچنان ادامه دارد. وی تأکید کرده که برخی بانک‌ها حتی همان سهمیه تکلیفی را نیز به طور کامل پرداخت نمی‌کنند و مجلس در صورت ادامه این روند از ابزارهای نظارتی مانند تذکر، سؤال و تحقیق و تفحص استفاده خواهد کرد .
ثبت‌نام رایگان در سامانه بانک مرکزی
ثبت‌نام وام فرزندآوری از طریق سامانه رسمی بانک مرکزی به نشانی ve.cbi.ir و کاملاً رایگان انجام می‌شود. بانک مرکزی تأکید کرده که وعده‌های سایت‌های واسط برای «تسریع»، «تعیین شعبه» یا «رصد ظرفیت بانک‌ها» کاملاً بی‌اساس است و متقاضیان نباید به این سایت‌ها هزینه پرداخت کنند .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم برای متقاضیان وام فرزندآوری
۱. مبلغ وام بر اساس ترتیب فرزند تعیین می‌شود. برای فرزند اول ۴۴ میلیون و برای فرزند پنجم ۲۲۰ میلیون تومان است. مبلغ و مدت بازپرداخت با افزایش تعداد فرزند بیشتر می‌شود .
۲. شرط سنی فرزند را جدی بگیرید. فرزند باید در ایران متولد شده و از تاریخ تولد او بیش از ۲ سال نگذشته باشد .
۳. نرخ باروری شهرستان را بررسی کنید. اگر نرخ باروری محل زادگاه پدر یا فرزند بیش از ۲.۵ باشد، مشمول دریافت وام نیستید .
۴. کارت رفاهی گزینه جدیدی است. اگر به جای پول نقد، خرید اعتباری برایتان مناسب‌تر است، می‌توانید در سامانه گزینه کارت رفاهی را انتخاب کنید. این کارت حداکثر ۶ ماه اعتبار دارد .
۵. ثبت‌نام رایگان است. فقط از سامانه ve.cbi.ir استفاده کنید و به سایت‌های واسط که هزینه دریافت می‌کنند اعتماد نکنید .
جمع‌بندی کاربردی
وام فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ از ۴۴ میلیون تومان برای فرزند اول تا ۲۲۰ میلیون تومان برای فرزند پنجم متغیر است، با کارمزد ۴ درصد و بازپرداخت ۳۶ تا ۸۴ ماه. یک دوره تنفس ۶ ماهه نیز برای شروع اقساط در نظر گرفته شده است.
شرایط اصلی شامل تولد فرزند در ایران، گذشت کمتر از ۲ سال از تولد و نرخ باروری کمتر از ۲.۵ در محل زادگاه است. ثبت‌نام از طریق ve.cbi.ir و رایگان انجام می‌شود. متقاضیان می‌توانند به جای نقدی، کارت رفاهی متصل به اوراق گام را انتخاب کنند که حداکثر ۶ ماه اعتبار دارد.
مهم‌ترین توصیه: با توجه به هشدار مجلس درباره صف طولانی و سهمیه محدود بانک‌ها، در اولین فرصت ثبت‌نام کنید و از پرداخت هزینه به سایت‌های واسط خودداری نمایید.
سوالات متداول
۱. مبلغ وام فرزندآوری ۱۴۰۵ چقدر است؟
برای فرزند اول ۴۴ میلیون، دوم ۸۸ میلیون، سوم ۱۳۲ میلیون، چهارم ۱۶۵ میلیون و پنجم به بیشتر ۲۲۰ میلیون تومان .
۲. کارمزد و بازپرداخت چقدر است؟
کارمزد حداکثر ۴ درصد سالانه و بازپرداخت ۳۶ تا ۸۴ ماه بسته به ترتیب فرزند .
۳. آیا دوره تنفس وجود دارد؟
بله، شش ماه دوره تنفس برای شروع بازپرداخت اقساط در نظر گرفته شده است .
۴. شرایط اصلی دریافت چیست؟
فرزند در ایران متولد شده باشد، از تولد او بیش از ۲ سال نگذشته باشد و نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند کمتر از ۲.۵ باشد .
۵. ثبت‌نام از کجا انجام می‌شود؟
از سامانه رسمی بانک مرکزی به نشانی ve.cbi.ir و کاملاً رایگان .
۶. کارت رفاهی متصل به اوراق گام چیست؟
گزینه‌ای جایگزین برای دریافت نقدی که در آن اعتبار خرید (به جای پول نقد) در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد. حداکثر اعتبار کارت ۶ ماه است .
۷. آیا می‌توانم برای فرزند دوم هم وام بگیرم؟
بله، برای هر فرزند یک بار امکان استفاده وجود دارد. اگر در طول بازپرداخت وام فرزند اول، فرزند دوم متولد شود، می‌توانید برای او نیز اقدام کنید .
۸. آیا وام فرزندآوری به سپرده‌گذاری نیاز دارد؟
خیر، بر اساس دستورالعمل، این تسهیلات بدون نیاز به سپرده‌گذاری پرداخت می‌شود .
۹. نرخ باروری شهرستان را از کجا ببینم؟
اطلاعات مربوط به نرخ باروری شهرستان‌ها از طریق سامانه و بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران قابل مشاهده است .
۱۰. اگر فرزندم دوقلو متولد شده باشد چه می‌شود؟
به ازای هر فرزند یک فقره تسهیلات جداگانه پرداخت می‌شود .
۱۱. آیا سایت‌های واسط می‌توانند در تعیین شعبه تسریع کنند؟
خیر، بانک مرکزی این وعده‌ها را کاملاً بی‌اساس اعلام کرده و تنها مرجع رسمی، سامانه ve.cbi.ir است .
۱۲. چرا صف متقاضیان طولانی است؟
بر اساس اعلام مجلس، سهمیه‌های بانکی پاسخگوی تعداد متقاضیان نیست و برخی بانک‌ها حتی سهمیه تکلیفی خود را کامل پرداخت نمی‌کنند .
