در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۵، توافق شده بود که ترمیم حقوق در دو مرحله انجام شود: مرحله اول در اسفند ۱۴۰۴ برای پوشش شش‌ماهه اول و مرحله دوم در شهریور ۱۴۰۵ برای شش‌ماهه دوم . اما با گذشت ماه‌ها، مرحله دوم اجرایی نشده و اکنون دولت و مجلس در برابر یکدیگر قرار گرفته‌اند. در این گزارش، جزئیات توافق، موضع دولت، فشار مجلس و مسیرهای احتمالی پیش‌رو بررسی می‌شود.
توافق اولیه: ترمیم دو مرحله‌ای از محل تسعیر ارز
علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به توافقات صورت‌گرفته در جریان تصویب بودجه ۱۴۰۵ اعلام کرده است که مقرر شده بود از محل ردیف‌های «خرج جمعی دولت» و «قانون تسعیر ارز» (مابه‌التفاوت درآمد حاصل از آزادسازی ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی به نرخ آزاد)، ترمیم دریافتی‌ها در دو مرحله انجام شود .
منبع:
موضع دولت: فعلاً در دستور کار نیست
سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در پاسخ به پرسش درباره افزایش مجدد حقوق در نیمه دوم سال، اعلام کرده است که دولت هر ماه بر اساس منابع و اولویت‌های موجود تصمیم‌گیری می‌کند و «افزایش مجدد حقوق کارمندان و بازنشستگان فعلاً در دستورکار دولت نیست» . این اظهارات نشان‌دهنده عدم تمایل یا عدم امکان اجرای مرحله دوم از سوی دولت در شرایط فعلی است.
فشار مجلس: بسته ۵۰۰ همتی و تهدید به طرح دوفوریتی
در مقابل، مجلس فشار خود را افزایش داده است. رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با رد ادعای کمبود منابع، از ارسال نامه رسمی به رئیس‌جمهور و رئیس مجلس خبر داده و خواستار اختصاص بسته ۵۰۰ هزار میلیارد تومانی برای بهبود معیشت کارمندان، کارگران، بازنشستگان و نیروهای مسلح در نیمه دوم سال شده است .
منابع پیشنهادی برای تأمین این بسته:
منبع:
همچنین علی‌اصغر نخعیراد، نماینده مشهد، هشدار داده است که اگر دولت لایحه ترمیم حقوق را ارائه نکند، نمایندگان موضوع را در قالب طرح دوفوریتی یا سه‌فوریتی پیگیری خواهند کرد .
ظرفیت قانونی باقی‌مانده: ۲۰ هزار امتیاز استفاده‌نشده
یکی از نکات مهمی که منتقدان دولت به آن اشاره می‌کنند، ظرفیت قانونی باقی‌مانده در قانون برنامه هفتم است. احمد فاطمی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرده که در ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم، ۲۵ هزار امتیاز برای افزایش حقوق پیش‌بینی شده بود که تنها ۴,۴۰۰ امتیاز آن در بودجه ۱۴۰۵ به عنوان فوق‌العاده خاص تصویب شد. بنابراین، حدود ۲۰ هزار و ۶۰۰ امتیاز دیگر باقی مانده که دولت می‌تواند با استناد به قانون برنامه، حقوق‌ها را بدون نیاز به لایحه جدید ترمیم کند .
منبع:
موضع نمایندگان حامی افزایش حقوق
عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس نیز تأکید کرده است که افزایش حقوق در میانه سال به معنای مخالفت با مصوبه ابتدای سال نیست و در صورت فراهم شدن منابع مالی، امکان انجام این اقدام وجود دارد. وی افزوده که مجلس مخالفتی با افزایش حقوق ندارد و از آن استقبال می‌کند، اما تحقق آن به تصمیم و پیشنهاد دولت و منابع مالی قابل تأمین بستگی دارد .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم درباره افزایش حقوق نیمه دوم ۱۴۰۵
۱. افزایش حقوق نیمه دوم هنوز اجرا نشده است. برخلاف توافق اولیه برای اجرا در شهریور ۱۴۰۵، این مرحله تاکنون اجرایی نشده و دولت اعلام کرده فعلاً در دستور کار نیست .
۲. دولت و مجلس در موضع متفاوت قرار دارند. دولت بر عدم وجود منابع و اولویت‌های دیگر تأکید دارد، در حالی که مجلس منابع را تأمین‌شده می‌داند و خواستار اجرای قانون است .
۳. ظرفیت قانونی برای افزایش حقوق وجود دارد. بر اساس قانون برنامه هفتم، حدود ۲۰,۶۰۰ امتیاز استفاده‌نشده باقی مانده که دولت می‌تواند بدون لایحه جدید از آن استفاده کند .
۴. احتمال طرح دوفوریتی در مجلس وجود دارد. اگر دولت لایحه‌ای ارائه نکند، نمایندگان آمادگی دارند موضوع را از طریق طرح دوفوریتی یا سه‌فوریتی پیگیری کنند .
۵. به وعده‌های قطعی درباره زمان واریز اعتماد نکنید. تا زمان تصویب و ابلاغ رسمی، هر خبری درباره مبلغ یا زمان دقیق افزایش حقوق نیمه دوم فاقد اعتبار است. اطلاعیه‌های رسمی سازمان اداری و استخدامی و مجلس را دنبال کنید.
جمع‌بندی کاربردی
افزایش حقوق کارمندان در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد. توافق اولیه مجلس و دولت برای اجرای مرحله دوم ترمیم حقوق از محل تسعیر ارز وجود داشته، اما دولت فعلاً آن را در دستور کار ندارد و رئیس سازمان برنامه و بودجه صراحتاً اعلام کرده که افزایش مجدد حقوق در برنامه دولت نیست.
در مقابل، مجلس با استناد به منابع قانونی موجود (به‌ویژه ۲۰,۶۰۰ امتیاز استفاده‌نشده در برنامه هفتم) و درخواست بسته ۵۰۰ همتی، فشار خود را افزایش داده و تهدید کرده در صورت عدم اقدام دولت، طرح دوفوریتی ارائه خواهد کرد.
مهم‌ترین نکته برای کارمندان: تا این لحظه، هیچ افزایش حقوق جدیدی در نیمه دوم سال اعمال نشده است. برای اطلاع از هرگونه تحول، اطلاعیه‌های رسمی سازمان اداری و استخدامی، سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی را دنبال کنید و به وعده‌های غیررسمی درباره مبلغ یا زمان واریز اعتماد نکنید.
سوالات متداول
۱. آیا حقوق کارمندان در نیمه دوم ۱۴۰۵ افزایش یافته است؟
تا این لحظه خیر، افزایش حقوق نیمه دوم اجرا نشده و دولت اعلام کرده فعلاً در دستور کار نیست .
۲. توافق اولیه برای افزایش حقوق چه بود؟
توافق شده بود که ترمیم حقوق در دو مرحله انجام شود: مرحله اول در اسفند ۱۴۰۴ و مرحله دوم در شهریور ۱۴۰۵ برای شش‌ماهه دوم .
۳. چرا افزایش حقوق نیمه دوم اجرا نشد؟
دولت بر عدم وجود منابع و اولویت‌های دیگر تأکید دارد، در حالی که مجلس منابع را تأمین‌شده می‌داند و خواستار اجرای قانون است .
۴. مجلس چه اقدامی برای اجرای افزایش حقوق انجام داده است؟
ارسال نامه به رئیس‌جمهور و رئیس مجلس برای اختصاص بسته ۵۰۰ همتی و تهدید به ارائه طرح دوفوریتی در صورت عدم اقدام دولت .
۵. منابع پیشنهادی برای افزایش حقوق چیست؟
مابه‌التفاوت تسعیر ارز، ردیف‌های خرج جمعی دولت و ظرفیت فوق‌العاده خاص (۲ تا ۲۲ هزار امتیاز) .
۶. آیا دولت مجوز قانونی برای افزایش حقوق بدون لایحه جدید را دارد؟
بله، بر اساس ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم، حدود ۲۰,۶۰۰ امتیاز استفاده‌نشده باقی مانده که دولت می‌تواند از آن استفاده کند .
۷. میزان افزایش حقوق در ابتدای سال ۱۴۰۵ چقدر بود؟
۲۰ درصد افزایش ضریب حقوق به علاوه ۴,۴۰۰ امتیاز فوق‌العاده خاص (حدود ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان) .
۸. آیا افزایش حقوق نیمه دوم قطعی شده است؟
خیر، هنوز به تصویب نهایی نرسیده و زمان‌بندی قطعی اعلام نشده است .
۹. احتمال اجرای افزایش حقوق در ماه‌های باقی‌مانده سال چقدر است؟
به فشار مجلس، ظرفیت قانونی موجود و تصمیم دولت بستگی دارد. تاکنون نشانه قطعی از اجرای آن وجود ندارد .
۱۰. برای اطلاع از اخبار افزایش حقوق از کجا پیگیری کنم؟
از اطلاعیه‌های رسمی سازمان اداری و استخدامی، سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی .
۱۱. آیا افزایش حقوق شامل بازنشستگان هم می‌شود؟
در توافق اولیه و درخواست مجلس، بازنشستگان نیز در کنار کارمندان و کارگران ذکر شده‌اند .
۱۲. اگر دولت لایحه ندهد، مجلس چه کاری می‌تواند انجام دهد؟
نمایندگان آمادگی دارند موضوع را در قالب طرح دوفوریتی یا سه‌فوریتی در مجلس پیگیری کنند .
