به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ مالیات حقوق یکی از مهمترین کسورات قانونی فیش حقوقی کارمندان و کارگران محسوب میشود که هر سال بر اساس قانون بودجه و مقررات مالیاتی تعیین میشود. با مشخصشدن احکام مالیاتی سال ۱۴۰۵، میزان معافیت حقوقبگیران و نرخهای جدید مالیات بر درآمد حقوق اعلام شده است.
بر اساس مقررات امسال، سقف معافیت مالیاتی سالانه ۴۸۰ میلیون تومان تعیین شده که معادل ماهانه ۴۰ میلیون تومان است. این موضوع باعث شده افرادی که درآمد مشمول مالیات آنها در محدوده معافیت قرار دارد، مالیاتی بابت حقوق خود پرداخت نکنند.
درآمدهای بالاتر از این مبلغ نیز بهصورت پلکانی مشمول مالیات میشوند. به این معنا که تمام حقوق افراد با بالاترین نرخ مالیاتی محاسبه نمیشود، بلکه هر بخش از درآمد در محدوده تعیینشده، نرخ مخصوص خود را دارد.

جدول مالیات حقوق ۱۴۰۵ اعلام شد
بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵، نرخ مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی بهصورت پلکانی تعیین شده است. این جدول مبنای محاسبه مالیات حقوق ماهانه و سالانه قرار میگیرد.
| درآمد ماهانه مشمول مالیات |
نرخ مالیات |
| تا ۴۰ میلیون تومان |
معاف |
| مازاد ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان |
۱۰ درصد |
| مازاد ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان |
۱۵ درصد |
| مازاد ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان |
۲۰ درصد |
| مازاد ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان |
۲۵ درصد |
| مازاد بر ۱۴۰ میلیون تومان |
۳۰ درصد |
بنابراین افرادی که حقوق ماهانه آنها کمتر از ۴۰ میلیون تومان است، در محدوده معافیت مالیاتی قرار میگیرند. برای حقوقهای بیشتر، مالیات هر بخش از درآمد با نرخ همان پلکان محاسبه میشود.
میزان معافیت مالیاتی حقوق در سال ۱۴۰۵
یکی از مهمترین تغییرات مالیاتی امسال، افزایش سقف معافیت حقوقبگیران است. طبق مقررات بودجه، درآمد سالانه تا ۴۸۰ میلیون تومان از مالیات حقوق معاف شده است.
این رقم در مقیاس ماهانه معادل ۴۰ میلیون تومان است. بنابراین اگر مجموع درآمد مشمول مالیات فرد در ماه از این مبلغ بیشتر نباشد، مالیاتی بابت حقوق او محاسبه نمیشود.
افزایش سقف معافیت مالیاتی اهمیت زیادی برای کارگران، کارمندان، نیروهای شرکتی و سایر حقوقبگیران دارد؛ زیرا میزان درآمدی که بدون کسر مالیات دریافت میکنند، نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده است.
جدول مالیات حقوق سالانه ۱۴۰۵
علاوه بر جدول ماهانه، نرخهای مالیات حقوق بهصورت سالانه نیز مشخص شدهاند.
| درآمد سالانه |
نرخ مالیات |
| تا ۴۸۰ میلیون تومان |
معاف |
| مازاد ۴۸۰ تا ۹۶۰ میلیون تومان |
۱۰ درصد |
| مازاد ۹۶۰ میلیون تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان |
۱۵ درصد |
| مازاد یک میلیارد و ۲۰۰ تا یک میلیارد و ۴۴۰ میلیون تومان |
۲۰ درصد |
| مازاد یک میلیارد و ۴۴۰ تا یک میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان |
۲۵ درصد |
| مازاد بر یک میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان |
۳۰ درصد |
این جدول نشان میدهد که با افزایش درآمد سالانه، نرخ مالیات بخشهای بالاتر درآمد نیز افزایش پیدا میکند. با این حال، درآمد قرارگرفته در پلکانهای پایینتر همچنان با نرخهای قبلی محاسبه میشود.
مالیات حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
کارگران مشمول قانون کار نیز مانند سایر حقوقبگیران، بر اساس مقررات مالیات بر درآمد حقوق مشمول محاسبات مالیاتی میشوند.
بر این اساس، اگر درآمد مشمول مالیات ماهانه کارگر تا ۴۰ میلیون تومان باشد، مالیاتی از این بابت پرداخت نمیکند. در صورتی که دریافتی مشمول مالیات بیشتر از این مبلغ باشد، فقط قسمت مازاد بر معافیت با نرخ پلکانی محاسبه خواهد شد.
نکته مهم این است که محاسبه مالیات صرفاً بر اساس حقوق پایه انجام نمیشود. برخی مزایا و پرداختهای شغلی نیز در مجموع درآمد مشمول مالیات قرار میگیرند و باید در محاسبه نهایی لحاظ شوند.
مالیات حقوق کارمندان دولت در سال ۱۴۰۵
کارمندان دستگاههای اجرایی و کارکنان بخش دولتی نیز مشمول جدول پلکانی مالیات حقوق هستند. قانون بودجه امسال برای کارکنان دولتی و غیردولتی، ساختار مشخصی از معافیت و نرخهای مالیاتی در نظر گرفته است.
بنابراین دولتیبودن محل اشتغال بهتنهایی موجب معافیت از مالیات حقوق نمیشود. میزان درآمد مشمول مالیات و مقررات اختصاصی هر گروه، مبنای محاسبه قرار میگیرد.
همچنین برخی گروههای شغلی مانند اعضای هیئت علمی دانشگاهها، مؤسسات آموزشی و پژوهشی و قضات دارای حکم مالیاتی جداگانه هستند که نرخ آنها در قانون بودجه ۱۴۰۵ معادل ۱۰ درصد تعیین شده است.
کدام مزایا و دریافتیها مشمول مالیات حقوق هستند؟
یکی از نکات مهم در محاسبه مالیات حقوق سال ۱۴۰۵، توجه به مجموع دریافتیهای مشمول مالیات است. در قانون بودجه امسال، صرفاً حقوق پایه مبنای محاسبه قرار نگرفته و برخی پرداختهای دیگر کارکنان نیز در محاسبات مالیاتی لحاظ میشوند.
از جمله این دریافتیها میتوان به موارد زیر اشاره کرد
- حقوق و مزایای شغلی
- مقرری و مزد
- حق شغل و حق شاغل
- حقالزحمه و حق مشاوره
- حق حضور در جلسات
- پاداش و کارانه
- اضافهکاری
- پرداختهای رفاهی و انگیزشی مشمول مالیات
- بهرهوری
- فوقالعاده حقالتدریس
- حقالتحقیق و حق پژوهش
- حق کشیک
البته همه پرداختها الزاماً مشمول مالیات نیستند و برخی اقلام بر اساس مواد قانونی، معافیتهای اختصاصی دارند. به همین دلیل، نوع پرداخت و شرایط قانونی آن در تعیین مالیات نهایی اهمیت دارد.
آیا اضافهکاری در سال ۱۴۰۵ مشمول مالیات است؟
اضافهکاری از جمله مواردی است که در محاسبه مجموع درآمد مشمول مالیات حقوق مورد توجه قرار میگیرد. بنابراین کارمند یا کارگری که علاوه بر حقوق اصلی، اضافهکاری دریافت میکند، ممکن است به دلیل افزایش مجموع دریافتی خود وارد پلکان مالیاتی بالاتری شود.
برای مثال، ممکن است حقوق پایه یک فرد کمتر از ۴۰ میلیون تومان باشد، اما با اضافهشدن اضافهکاری و سایر پرداختهای مشمول مالیات، مجموع درآمد او از سقف معافیت عبور کند.
در چنین شرایطی، بخش مازاد بر معافیت طبق نرخهای تعیینشده در قانون بودجه محاسبه خواهد شد.
معافیت مالیاتی عیدی و پاداش پایان سال ۱۴۰۵
عیدی و پاداش پایان سال نیز دارای معافیت مالیاتی اختصاصی است. بر اساس بند ۱۰ ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم و با توجه به سقف معافیت سال ۱۴۰۵، عیدی سالانه یا پاداش آخر سال تا سقف ۴۰ میلیون تومان از مالیات معاف است.
بنابراین اگر مبلغ عیدی و پاداش پایان سال فرد در محدوده این معافیت قرار بگیرد، بابت آن مالیاتی دریافت نمیشود. مبلغ مازاد بر سقف قانونی باید مطابق مقررات مربوط بررسی شود.
معافیت مالیاتی مزایای غیرنقدی کارکنان
مزایای غیرنقدی نیز بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم دارای سقف معافیت هستند.
طبق بند ۱۳ ماده ۹۱ این قانون، مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان تا سقف دو دوازدهم معافیت مالیاتی موضوع ماده ۸۴ از مالیات معاف است.
با توجه به معافیت سالانه ۴۸۰ میلیون تومانی در سال ۱۴۰۵، سقف معافیت مزایای غیرنقدی به ۸۰ میلیون تومان میرسد.
این موضوع برای کارکنانی که بخشی از مزایای خود را به شکل غیرنقدی دریافت میکنند، اهمیت دارد.
نحوه محاسبه مالیات حقوق ۱۴۰۵ با مثال
برای درک بهتر نحوه محاسبه مالیات حقوق، باید توجه داشت که نرخهای اعلامشده بهصورت پلکانی اعمال میشوند.
برای نمونه، اگر درآمد مشمول مالیات ماهانه فرد ۵۰ میلیون تومان باشد، ۴۰ میلیون تومان نخست معاف است و ۱۰ میلیون تومان باقیمانده با نرخ ۱۰ درصد محاسبه میشود.
در این حالت، مالیات ماهانه فرد یک میلیون تومان خواهد بود.
اگر درآمد مشمول مالیات فرد به ۹۰ میلیون تومان برسد، محاسبه به این شکل انجام میشود:
۴۰ میلیون تومان نخست معاف از مالیات است.
۴۰ میلیون تومان بعدی با نرخ ۱۰ درصد محاسبه میشود که معادل ۴ میلیون تومان است.
۱۰ میلیون تومان باقیمانده نیز با نرخ ۱۵ درصد محاسبه میشود که معادل یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است.
در نتیجه، مالیات این درآمد ماهانه ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.
این مثالها بر مبنای فرض ثابتبودن درآمد مشمول مالیات ماهانه ارائه شدهاند و محاسبه نهایی فیش حقوقی به اقلام مشمول و معاف و مجموع دریافتیهای فرد بستگی دارد.
آیا افراد دارای چند محل درآمد باید مالیات بیشتری پرداخت کنند؟
یکی از نکات مهم در قانون مالیات حقوق ۱۴۰۵، محاسبه مالیات بر مجموع درآمدهای حقوقی از یک یا چند منبع است.
به این ترتیب، افرادی که همزمان از چند محل حقوق دریافت میکنند، باید مجموع درآمدهای مشمول مالیات آنها در نظر گرفته شود. هدف از این شیوه، جلوگیری از محاسبه جداگانه معافیت برای هر منبع درآمد است.
برای مثال، اگر فردی از دو محل مختلف حقوق دریافت کند و مجموع درآمد مشمول مالیات او از سقف معافیت سالانه عبور کند، مالیات بر اساس مجموع درآمد و نرخهای پلکانی تعیین خواهد شد.
معافیت مالیاتی کارکنان مناطق کمتر توسعهیافته
بر اساس ماده ۹۲ قانون مالیاتهای مستقیم، کارکنان شاغل در مناطق کمترتوسعهیافته از امتیاز مالیاتی برخوردار هستند.
طبق این ماده، ۵۰ درصد مالیات حقوق کارکنان مشمول این حکم بخشوده میشود. البته استفاده از این معافیت به قرارداشتن محل اشتغال در فهرست مناطق کمترتوسعهیافته و رعایت شرایط قانونی بستگی دارد.
بنابراین همه کارکنان صرفاً به دلیل سکونت در یک منطقه خاص نمیتوانند از این امتیاز استفاده کنند و محل اشتغال و فهرست رسمی مناطق ملاک بررسی خواهد بود.
مالیات حقوق ۱۴۰۵ از چه زمانی اجرا میشود؟
احکام مالیاتی قانون بودجه سال ۱۴۰۵ برای اجرا در سال جاری ابلاغ شدهاند و مبنای محاسبه مالیات حقوق از ابتدای سال ۱۴۰۵ قرار گرفتهاند.
سازمان امور مالیاتی کشور نیز در بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۰۰۵/ص مورخ ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، احکام مالیاتی قانون بودجه را به ادارات کل امور مالیاتی ابلاغ کرده است.
بر این اساس، کارفرمایان و واحدهای حسابداری باید محاسبات حقوق و دستمزد را مطابق معافیت و نرخهای جدید تنظیم کنند.
جمعبندی مالیات حقوق سال ۱۴۰۵
بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵، سقف معافیت مالیات حقوق ماهانه ۴۰ میلیون تومان و معافیت سالانه ۴۸۰ میلیون تومان تعیین شده است. درآمدهای بالاتر از این میزان نیز با نرخهای پلکانی ۱۰ تا ۳۰ درصد مشمول مالیات میشوند.
نکته مهم برای حقوقبگیران این است که مالیات فقط بر اساس حقوق پایه محاسبه نمیشود و مجموع پرداختهای مشمول مالیات، از جمله اضافهکاری، پاداش و برخی مزایا نیز در تعیین مبلغ نهایی نقش دارند.
همچنین عیدی و پاداش پایان سال تا سقف ۴۰ میلیون تومان و مزایای غیرنقدی تا سقف ۸۰ میلیون تومان، طبق معافیتهای قانونی مربوط، از مالیات معاف هستند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.