در سال ۱۴۰۵، شوراهای شهر در سراسر کشور تعرفه‌های متفاوتی را تصویب کرده‌اند. این تعرفه‌ها بسته به اندازه شهر، نوع خدمت و سیاست‌های حمایتی شورا متفاوت است. در این گزارش، نمونه‌هایی از نرخ‌های مصوب در تهران، مشهد و چند شهر دیگر بررسی می‌شود تا تصویر کلی از هزینه خدمات شهری در سال جاری ارائه گردد.
حمل‌ونقل عمومی: مترو و اتوبوس
بر اساس مصوبه شورای شهر تهران، نرخ بلیت مترو و اتوبوس‌های تندرو (BRT) در سال ۱۴۰۵ با ۲۵ درصد افزایش به ۳ هزار تومان رسیده است. این در حالی است که هزینه طرح ترافیک و بسیاری از خدمات دیگر با ۴۲ درصد افزایش (متناسب با نرخ تورم اعلامی) محاسبه می‌شود. دلیل این تفاوت، سیاست تشویق شهروندان به استفاده از حمل‌ونقل عمومی اعلام شده است .
در مشهد نیز شورای شهر بهای خدمات جابه‌جایی مسافر در سازمان اتوبوسرانی و قطارشهری را ۳ هزار تومان تعیین کرد. برای بلیت تکسفره (در صورت عدم استفاده از منکارت) مبلغ ۵ هزار تومان دریافت می‌شود. همچنین بهای خدمات خطوط تندرو و محوری روزانه عادی ۳ هزار تومان و فوق‌العاده شب‌کار ۵ هزار تومان تصویب شد .
خدمات کارشناسی، فنی و آموزشی
در شهرهای کوچک‌تر، تعرفه خدمات کارشناسی و فنی به صورت ساعتی تعیین می‌شود. برای نمونه، در شهرداری باغ صفا (فارس)، بهای خدمات کارشناسی املاک داخل محدوده قانونی ۴ میلیون ریال (۴۰۰ هزار تومان) به ازای هر نفر-ساعت و برای املاک خارج از محدوده ۲.۵ میلیون ریال (۲۵۰ هزار تومان) تعیین شده است. خدمات کارشناسی مشاغل نیز ۱.۵ میلیون ریال (۱۵۰ هزار تومان) به ازای هر نفر-ساعت است .
خدمات حفاری و ترمیم معابر
هزینه حفاری و ترمیم آسفالت یکی از خدمات پرهزینه شهری است. در شهرداری شهرضا، هزینه تخریب آسفالت در معابر با عمر بالای ۳ سال، برای هر مترمربع بین ۴۶۰ هزار تا ۶۷۵ هزار ریال (۴۶ تا ۶۷.۵ هزار تومان) تعیین شده است. اگر عمر آسفالت زیر ۴ سال باشد، این مبلغ پنج برابر می‌شود. همچنین هزینه تخریب جدول برای اجرای پل، به ازای هر متر طول ۲.۷ میلیون ریال (۲۷۰ هزار تومان) است .
خدمات مدیریت پسماند
شورای شهر تهران در مصوبه‌ای جداگانه، نحوه محاسبه و تعیین بهای خدمات مدیریت پسماند (عادی) در سال ۱۴۰۵ را تصویب کرده است . جزئیات دقیق این تعرفه در نتایج جستجو به طور کامل ذکر نشده، اما این خدمت نیز مشمول افزایش ۴۲ درصدی (متناسب با تورم) شده است.
تمدید پروانه ساختمانی
در شهرداری باغ صفا، تمدید پروانه ساختمانی در سال اول رایگان است. در سال دوم، ۳ درصد بهای خدمات صدور پروانه به نرخ روز و در سال سوم، هر سال ۲ درصد عوارض صدور پروانه به نرخ روز دریافت می‌شود. اگر پس از دو سال از مهلت اتمام پروانه، مالک مراجعه نکند، هر سال ۲ درصد به نرخ پایه افزوده می‌شود تا حداکثر به ۲۰ درصد عوارض به نرخ روز برسد .
پارکینگ و سایر خدمات در مشهد
در مشهد، نرخ توقف در پارکینگ‌های حاشیه‌ای با ۴۲.۲ درصد افزایش تعیین شده است. برای نیم‌ساعت اول، تعرفه گروه‌های الف، ب و ج به ترتیب ۸۷۵۳، ۵۴۴۶ و ۴۲۷۹ تومان است. پارکینگ‌های غیرحاشیه‌ای مسقف نیز برای هر نیم‌ساعت در گروه‌های B، A و C به ترتیب ۴۲۷۵، ۳۲۸۳ و ۲۵۶۵ تومان و پارکینگ‌های روباز ۲۹۹۲، ۲۲۹۸ و ۱۷۹۵ تومان تعیین شده است .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم درباره هزینه خدمات شهری
۱. «بهای خدمات» با «عوارض» متفاوت است. عوارض جنبه عمومی‌تر دارد، اما بهای خدمات در ازای خدمتی مشخص (مانند حفاری، کارشناسی یا صدور پروانه) دریافت می‌شود. برای اطلاع از مبلغ دقیق، نوع خدمت خود را مشخص کنید.
۲. نرخ‌ها در هر شهر متفاوت است. تهران، مشهد، اصفهان و شهرهای کوچک‌تر تعرفه‌های جداگانه‌ای دارند. برای اطلاع از نرخ دقیق در شهر خود، به مصوبات شورای شهر همان شهر مراجعه کنید.
۳. افزایش ۴۲ درصدی مبنای بسیاری از خدمات است. در تهران، هزینه طرح ترافیک و بسیاری از خدمات دیگر با ۴۲ درصد افزایش (متناسب با تورم) محاسبه می‌شود. اما حمل‌ونقل عمومی (مترو و اتوبوس) فقط ۲۵ درصد افزایش یافته است .
۴. تعرفه خدمات کارشناسی و حفاری در شهرهای کوچک‌تر به صورت ساعتی یا متری است. برای اطلاع از مبلغ دقیق، به دفترچه تعرفه شهرداری محل خود مراجعه کنید.
۵. برای اطلاع از نرخ رسمی، به سامانه شورای شهر مراجعه کنید. مصوبات شورای شهر تهران در سامانه laws.tehran.ir قابل مشاهده است .
جمع‌بندی کاربردی
هزینه خدمات شهری در سال ۱۴۰۵ یک رقم واحد نیست و بسته به نوع خدمت و شهر محل سکونت متفاوت است. در تهران، بلیت مترو و اتوبوس ۳ هزار تومان، طرح ترافیک با افزایش ۴۲ درصدی و خدمات کارشناسی و حفاری با تعرفه‌های ساعتی یا متری محاسبه می‌شود. در مشهد نیز بلیت حمل‌ونقل عمومی ۳ هزار تومان و پارکینگ‌ها با افزایش ۴۲.۲ درصدی تعیین شده‌اند.
برای اطلاع از مبلغ دقیق هر خدمت، باید نوع خدمت و شهر خود را مشخص کنید و به مصوبات شورای شهر همان شهر مراجعه نمایید.
مهم‌ترین توصیه: پیش از پرداخت هر هزینه، نوع آن (عوارض یا بهای خدمات) را مشخص کنید، از سامانه رسمی شهرداری استعلام بگیرید و به نرخ‌های اعلام‌شده در منابع غیررسمی اعتماد نکنید.
سوالات متداول
۱. بهای خدمات شهری چیست؟
هزینه‌ای که شهرداری در ازای ارائه خدمتی مشخص (مانند صدور پروانه، حفاری، کارشناسی یا حمل‌ونقل) از شهروندان دریافت می‌کند و با عوارض تفاوت دارد.
۲. بلیت مترو و اتوبوس در تهران ۱۴۰۵ چقدر است؟
۳ هزار تومان (با ۲۵ درصد افزایش) .
۳. چرا هزینه طرح ترافیک بیشتر از بلیت مترو افزایش یافته است؟
برای تشویق شهروندان به استفاده از حمل‌ونقل عمومی، بلیت مترو و اتوبوس فقط ۲۵ درصد افزایش یافته، اما طرح ترافیک و سایر خدمات ۴۲ درصد (متناسب با تورم) افزایش یافته است .
۴. هزینه خدمات کارشناسی در شهرداری‌های کوچک چقدر است؟
برای نمونه در باغ صفا، کارشناسی املاک داخل محدوده ۴۰۰ هزار تومان و خارج از محدوده ۲۵۰ هزار تومان به ازای هر نفر-ساعت است .
۵. هزینه حفاری و ترمیم آسفالت چقدر است؟
در شهرضا، هزینه تخریب آسفالت با عمر بالای ۳ سال بین ۴۶ تا ۶۷.۵ هزار تومان برای هر مترمربع است. اگر عمر آسفالت زیر ۴ سال باشد، پنج برابر می‌شود .
۶. تمدید پروانه ساختمانی چه هزینه‌ای دارد؟
در سال اول رایگان، در سال دوم ۳ درصد بهای صدور پروانه و در سال سوم هر سال ۲ درصد عوارض صدور پروانه به نرخ روز .
۷. نرخ پارکینگ در مشهد چقدر است؟
پارکینگ حاشیه‌ای برای نیم‌ساعت اول در گروه‌های الف، ب و ج به ترتیب ۸۷۵۳، ۵۴۴۶ و ۴۲۷۹ تومان است .
۸. آیا نرخ خدمات شهری در همه شهرها یکسان است؟
خیر، هر شورای شهر تعرفه‌های جداگانه‌ای تصویب می‌کند و نرخ‌ها بسته به شهر متفاوت است.
۹. از کجا می‌توانم مصوبات شورای شهر را ببینم؟
برای تهران، سامانه laws.tehran.ir مرجع رسمی مصوبات شورای شهر است .
۱۰. آیا بهای خدمات مدیریت پسماند در ۱۴۰۵ افزایش یافته است؟
بله، شورای شهر تهران نحوه محاسبه بهای خدمات مدیریت پسماند در سال ۱۴۰۵ را تصویب کرده و این خدمت نیز مشمول افزایش شده است .
۱۱. تفاوت عوارض و بهای خدمات چیست؟
عوارض جنبه مالیاتی و عمومی‌تر دارد و برای تأمین هزینه‌های شهر وضع می‌شود، اما بهای خدمات در ازای خدمتی مشخص دریافت می‌گردد.
۱۲. اگر نرخ خدمتی را در شهر خود پیدا نکردم چه کار کنم؟
به سایت شهرداری محل سکونت خود مراجعه کنید یا با شماره ۱۳۷ (در تهران) تماس بگیرید و از واحد درآمد شهرداری استعلام بگیرید.
