آیا حقوق کارگران و بازنشستگان ۶۰ درصد افزایش می یابد؟ بررسی واقعیت افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، وضعیت ترمیم مستمری ها و احتمال افزایش دستمزد در سال ۱۴۰۶ در اندیشه معاصر.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ عدد ۶۰ درصد بار دیگر به یکی از بحث های داغ میان کارگران و بازنشستگان تبدیل شده است؛ اما آیا قرار است حقوق همه حقوق بگیران دوباره ۶۰ درصد افزایش پیدا کند؟ بررسی مصوبات و آخرین اخبار نشان می دهد این عدد کاملا بی اساس نیست، اما تعمیم آن به همه کارگران و بازنشستگان می تواند گمراه کننده باشد. در سال ۱۴۰۵ حداقل مزد کارگران و مستمری حداقل بگیران تامین اجتماعی با افزایش ۶۰ درصدی همراه شده است؛ در حالی که سایر سطوح مزدی و بازنشستگان سایر صندوق ها مشمول درصدهای متفاوتی شده اند. از سوی دیگر، درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ هنوز رقم نهایی اعلام نشده و اعداد مطرح شده در رسانه ها بیشتر در حد پیشنهاد و سناریوهای احتمالی هستند. بنابراین برای پاسخ به این پرسش که افزایش ۶۰ درصدی واقعیت دارد یا صرفا یک شایعه است، باید وضعیت کارگران، بازنشستگان تامین اجتماعی، کشوری و لشکری را جداگانه بررسی کرد.
پاسخ کوتاه این است: افزایش ۶۰ درصدی برای برخی گروه ها در سال ۱۴۰۵ واقعیت داشته، اما افزایش یکسان ۶۰ درصدی برای همه کارگران و بازنشستگان تصویب نشده است.
در مصوبه مزد سال ۱۴۰۵، حداقل مزد کارگران ۶۰ درصد افزایش یافت. همچنین طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی، مستمری حداقل بگیران این سازمان نیز ۶۰ درصد بیشتر شد.
اما وضعیت سایر سطوح مزدی و بازنشستگان صندوق های دیگر متفاوت است. برای نمونه، سایر سطوح مزدی کارگران با فرمول ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت افزایش پیدا کردند و در تامین اجتماعی نیز سایر سطوح مستمری مشمول افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت شدند.
بنابراین اگر خبری با عنوان «افزایش ۶۰ درصدی حقوق تمام کارگران و بازنشستگان» منتشر شود، باید جزئیات آن بررسی شود؛ زیرا این عنوان تفاوت میان گروه های مشمول را نادیده می گیرد.
بر اساس مصوبه شورای عالی کار در اسفند ۱۴۰۴، حداقل مزد کارگران برای سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی تعیین شد.
حداقل مزد روزانه به ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال رسید و حداقل مزد پایه ماهانه برای ماه ۳۰ روزه حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان تعیین شد.
جزئیات برخی از ارقام مزد سال ۱۴۰۵ در جدول زیر آمده است:
| عنوان | مبلغ یا میزان افزایش |
|---|---|
| افزایش حداقل مزد | ۶۰ درصد |
| حداقل مزد پایه ماهانه در ماه ۳۰ روزه | حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان |
| حق مسکن | ۳ میلیون تومان |
| بن کارگری | ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان |
| حق تاهل | ۵۰۰ هزار تومان |
| حق اولاد هر فرزند واجد شرایط | حدود یک میلیون و ۶۶۲ هزار تومان |
| پایه سنوات ماهانه واجدان شرایط | حدود ۵۰۰ هزار تومان |
این ارقام مربوط به اجزای مشخص حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ هستند و دریافتی نهایی هر فرد با توجه به سابقه، تعداد فرزندان، شرایط تاهل و سایر مزایا متفاوت خواهد بود.
خیر. افزایش ۶۰ درصدی مربوط به حداقل مزد بود و برای سایر سطوح مزدی فرمول جداگانه ای در نظر گرفته شد.
کارگرانی که دریافتی آنها بالاتر از حداقل مزد قرار می گیرد، لزوما افزایش ۶۰ درصدی دریافت نکرده اند. در مصوبه سال ۱۴۰۵، افزایش سایر سطوح مزدی ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت روزانه تعیین شد.
اندیشه معاصر نوشت: تفاوت میان حداقل بگیران و سایر سطوح مزدی اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، نمی توان صرفا با مشاهده رقم ۶۰ درصد نتیجه گرفت که حقوق تمام شاغلان مشمول قانون کار به یک میزان افزایش پیدا کرده است.
وضعیت بازنشستگان تامین اجتماعی نیز در سال ۱۴۰۵ با تفاوت میان حداقل بگیران و سایر سطوح همراه بوده است.
طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی در خرداد ۱۴۰۵، مستمری حداقل بگیران این سازمان ۶۰ درصد افزایش یافت و مبلغ پایه مستمری ماهانه آنها به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسید.
برای بازنشستگان سایر سطوح نیز افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت در نظر گرفته شد.
| گروه بازنشستگان تامین اجتماعی | افزایش سالانه ۱۴۰۵ |
|---|---|
| حداقل بگیران | ۶۰ درصد |
| سایر سطوح | ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت |
| متناسب سازی | اجرای مرحله سوم برای مشمولان |
مبلغ ثابت اضافه شده به مستمری سایر سطوح حدود ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار ریال اعلام شده است.
همچنین مرحله سوم متناسب سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ اجرا شد. این مرحله در ادامه برنامه سه ساله متناسب سازی قرار داشت و با افزایش سالانه مستمری تفاوت دارد.
یکی از دلایل انتشار اخبار متفاوت درباره افزایش ۶۰ درصدی، تفاوت مقررات و شیوه افزایش حقوق در صندوق های بازنشستگی است.
در سال ۱۴۰۵، افزایش حقوق بازنشستگان صندوق های دیگر با درصدهای متفاوتی نسبت به حداقل بگیران تامین اجتماعی اعمال شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره افزایش سالانه، برای حداقل بگیران برخی صندوق های دیگر حدود ۴۳ درصد و برای سایر سطوح حدود ۲۵ درصد افزایش گزارش شده است.
در صندوق بازنشستگی کشوری نیز افزایش سالانه، متناسب سازی و برخی پرداخت های مرتبط با احکام حقوقی در محاسبه دریافتی نقش داشته اند.
بنابراین نمی توان افزایش ۶۰ درصدی حداقل مستمری تامین اجتماعی را به بازنشستگان کشوری و لشکری تعمیم داد.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر تاکید می کند که برای بررسی حقوق هر بازنشسته، باید صندوق محل پرداخت مستمری، گروه حقوقی، حکم سالانه و مبالغ متناسب سازی به صورت جداگانه بررسی شود.
این پرسش در ماه های پایانی سال ۱۴۰۵ اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با نزدیک شدن به زمان بررسی بودجه و مذاکرات مزدی سال آینده، گمانه زنی درباره افزایش حقوق کارگران و بازنشستگان افزایش یافته است.
با این حال، تا زمان تنظیم این گزارش، درصد قطعی افزایش حقوق کارگران برای سال ۱۴۰۶ تصویب و اعلام نشده است.
در مورد کارگران، رقم نهایی باید در شورای عالی کار و با حضور نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت تعیین شود. طبق ماده ۴۱ قانون کار، نرخ تورم و هزینه تامین زندگی خانوار از معیارهای مهم تعیین حداقل مزد هستند.
برای بازنشستگان نیز میزان افزایش به مقررات مربوط به هر صندوق، منابع مالی و تصمیمات قانونی و اجرایی وابسته است.
در نتیجه، اعداد ۳۰، ۴۰، ۵۰ یا ۶۰ درصدی که برای سال ۱۴۰۶ مطرح می شوند، تا زمان تصویب و ابلاغ رسمی نباید به عنوان حقوق قطعی سال آینده معرفی شوند.
افزایش اسمی حقوق به تنهایی نشان نمی دهد که وضعیت معیشتی خانوار به همان نسبت بهتر شده است. برای سنجش اثر واقعی افزایش حقوق باید نرخ تورم و تغییر هزینه های زندگی نیز در نظر گرفته شود.
برای مثال، اگر حقوق فردی ۶۰ درصد افزایش پیدا کند اما هزینه های ضروری زندگی نیز رشد قابل توجهی داشته باشند، قدرت خرید او ممکن است کمتر از میزان افزایش اسمی حقوق بهبود پیدا کند.
هزینه های مسکن، خوراک، درمان، حمل و نقل، آموزش و انرژی از جمله عواملی هستند که بر قدرت خرید کارگران و بازنشستگان تاثیر می گذارند.
از سوی دیگر، افزایش حقوق برای گروه های مختلف اثر یکسانی ندارد. فردی که حداقل مزد دریافت می کند با بازنشسته ای که در گروه سایر سطوح قرار دارد، شرایط دریافتی متفاوتی دارد.
به همین دلیل، ارزیابی اثر افزایش حقوق باید با توجه به درآمد واقعی، تعداد اعضای خانوار و هزینه های زندگی انجام شود.
در کنار بحث افزایش حقوق سال آینده، موضوع ترمیم حقوق بازنشستگان در نیمه دوم سال نیز مطرح شده است.
با این حال، تا تاریخ تنظیم این گزارش، مصوبه فراگیر و تازه ای برای افزایش مجدد حقوق تمام بازنشستگان از آبان ۱۴۰۵ ابلاغ نشده است.
افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب سازی در سال جاری پیش تر اجرا شده اند؛ اما این اقدامات با ترمیم جدید حقوق تفاوت دارند.
بنابراین انتشار خبرهایی درباره افزایش دوباره مستمری ها باید با بررسی مصوبه و اطلاعیه رسمی همراه باشد. تا زمانی که درصد، مبلغ، گروه های مشمول و زمان اجرای افزایش جدید اعلام نشود، نمی توان رقم مشخصی را به عنوان افزایش قطعی معرفی کرد.
| گروه | وضعیت افزایش سال ۱۴۰۵ |
|---|---|
| حداقل بگیران کارگری | ۶۰ درصد |
| سایر سطوح مزدی کارگران | ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت |
| حداقل بگیران تامین اجتماعی | ۶۰ درصد |
| سایر سطوح تامین اجتماعی | ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت |
| حداقل بگیران برخی صندوق های دیگر | حدود ۴۳ درصد |
| سایر سطوح برخی صندوق های دیگر | حدود ۲۵ درصد |
| افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ | هنوز قطعی نشده است |
این جدول نشان می دهد که عدد ۶۰ درصد در سال ۱۴۰۵ برای برخی گروه ها مصداق داشته، اما افزایش یکسان برای تمام حقوق بگیران نبوده است.
کارگران برای اطلاع از میزان افزایش مزد و مزایای سال آینده باید مصوبات شورای عالی کار و بخشنامه مزد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را پیگیری کنند.
بازنشستگان تامین اجتماعی نیز می توانند اطلاعیه های سازمان تامین اجتماعی و احکام مستمری خود را بررسی کنند.
بازنشستگان کشوری و لشکری باید اخبار و اطلاعیه های صندوق مربوط به خود را دنبال کنند؛ زیرا ممکن است زمان اجرا، فرمول افزایش و اجزای حقوق در صندوق های مختلف متفاوت باشد.
مهم ترین نکته این است که خبرهای مبتنی بر پیشنهاد یا اظهارنظر یک مقام، تا زمانی که به مصوبه و ابلاغیه اجرایی تبدیل نشده اند، افزایش قطعی حقوق محسوب نمی شوند.
۱. آیا حقوق همه کارگران در سال ۱۴۰۵ شصت درصد افزایش یافت؟
خیر. افزایش ۶۰ درصدی مربوط به حداقل مزد بود. سایر سطوح مزدی با فرمول ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت افزایش یافتند.
۲. آیا حقوق تمام بازنشستگان ۶۰ درصد افزایش پیدا کرد؟
خیر. حداقل مستمری بگیران تامین اجتماعی ۶۰ درصد افزایش داشتند، اما سایر سطوح و بازنشستگان صندوق های دیگر مشمول درصدهای متفاوتی شدند.
۳. آیا افزایش ۶۰ درصدی حقوق برای سال ۱۴۰۶ تصویب شده است؟
خیر. تا زمان تنظیم این گزارش، درصد قطعی افزایش حقوق کارگران و بازنشستگان برای سال ۱۴۰۶ اعلام نشده است.
۴. آیا بازنشستگان تامین اجتماعی دوباره در آبان ۱۴۰۵ افزایش حقوق دارند؟
تا زمان تنظیم این گزارش، مصوبه فراگیر جدیدی برای افزایش مجدد مستمری ها از آبان ابلاغ نشده است.
۵. آیا متناسب سازی همان افزایش سالانه حقوق است؟
خیر. افزایش سالانه و متناسب سازی دو موضوع متفاوت هستند و ممکن است هر دو در محاسبه دریافتی بازنشسته نقش داشته باشند.
۶. افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ بر چه اساسی تعیین می شود؟
برای کارگران، نرخ تورم، هزینه سبد معیشت و مذاکرات شورای عالی کار از عوامل اصلی هستند. افزایش مستمری بازنشستگان نیز تابع مقررات و تصمیمات مربوط به هر صندوق است.
بررسی مصوبات سال ۱۴۰۵ نشان می دهد که افزایش ۶۰ درصدی حقوق کاملا ساختگی نیست؛ حداقل مزد کارگران و حداقل مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی با این میزان افزایش همراه شده است. اما سایر سطوح مزدی، بازنشستگان کشوری و لشکری و گروه های مختلف حقوق بگیر، شرایط متفاوتی داشته اند.
از سوی دیگر، افزایش ۶۰ درصدی برای سال ۱۴۰۶ هنوز تصویب نشده و اعداد مطرح شده درباره سال آینده باید در حد پیشنهاد و سناریوی احتمالی ارزیابی شوند.
در نهایت، معیار تشخیص افزایش واقعی حقوق، مصوبه رسمی و حکم حقوقی هر فرد است؛ نه تیترهای منتشرشده در شبکه های اجتماعی. اندیشه معاصر آخرین اخبار مربوط به دستمزد کارگران، مستمری بازنشستگان و تصمیمات مزدی سال ۱۴۰۶ را دنبال می کند.
