اما این روند در مهرماه ۱۴۰۵ با مداخله بانک مرکزی متوقف شد. سیاستگذار پولی، تزریق اعتبارات بانکی به بازار طلا را «انحراف منابع» از بخش تولید دانست و با صدور بخشنامهای صریح، هرگونه تسهیلات برای خرید طلا را ممنوع اعلام کرد . در این گزارش، جزئیات این ممنوعیت، طرح ویژه باقیمانده برای بازنشستگان و نکات مهم برای متقاضیان بررسی میشود.
ممنوعیت بانک مرکزی: چه اتفاقی افتاد؟
بانک مرکزی عصر روز چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵ با صدور بخشنامهای، اعطای هرگونه تسهیلات و اعتبار برای خرید طلا، ارز و رمزارز را چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم ممنوع کرد. این بخشنامه بلافاصله بازار را تحت تأثیر قرار داد و پلتفرمها و سکوهای اعتباری، ارائه تسهیلات خرید اقساطی طلا را متوقف کردند .
بر اساس گزارشها، این تصمیم باعث افت حدود ۳۰ درصدی حجم معاملات این سکوها شد. دلیل اعلامشده از سوی بانک مرکزی، جلوگیری از «انحراف منابع» بانکی به سمت بازارهای غیرمولد و دلالی عنوان شده است .
همچنین در ۱۳ مهر ۱۴۰۵، بانک مرکزی محدودیت تازهای اعمال کرد و ورود بانکها و نئوبانکها به خرید و فروش آنلاین طلا از طریق اپلیکیشنهای بانکی را نیز ممنوع اعلام کرد. این تصمیم به دلیل «بروز ریسکهای عملیاتی جدی در یکی از پلتفرمهای فروش آنلاین طلا» اتخاذ شد .
طرح «زرین تأمین»: خرید قسطی طلا برای بازنشستگان
در میان این محدودیتها، یک طرح دولتی همچنان فعال است. «زرین تأمین» طرحی از بانک رفاه کارگران با همکاری سازمان تأمین اجتماعی است که به بازنشستگان و مستمریبگیران تأمین اجتماعی امکان خرید طلا با اقساط سهماهه را میدهد .
مشخصات کلیدی این طرح به شرح زیر است:
منبع:
نکته مهم: ثبت سفارش در این سامانه به معنای خرید قطعی نیست. سفارشها در صف پذیرهنویسی قرار میگیرند و با تأمین طلا در هر مرحله، مقدار موجود به نسبت سفارشهای ثبتشده تخصیص مییابد. قیمت طلا نیز قیمت روز در زمان تخصیص است، نه زمان ثبت سفارش اولیه .
آیا طرحهای قسطی دیگری باقی مانده است؟
بر اساس گزارشها، اکثر پلتفرمهای اعتباری خصوصی (مانند اسنپپی، دیجیپی، تارا و…) پس از بخشنامه بانک مرکزی، ارائه تسهیلات خرید قسطی طلا را متوقف کردهاند. پیش از این، اسنپپی امکان خرید قسطی طلا و زیورآلات از فروشگاههای طرف قرارداد با اعتبار چهارقسطه بدون سود و کارمزد را فراهم میکرد ، اما این خدمات پس از ممنوعیت بانک مرکزی متوقف شده است.
همچنین برخی طرحهای سرمایهگذاری مانند «طرح طلای کاریزما» امکان خرید اقساطی با پیشپرداخت ۴۰ درصد و تا سقف یک میلیارد تومان را اعلام کرده بودند ، اما وضعیت فعلی این طرحها پس از بخشنامه بانک مرکزی نیازمند استعلام مستقیم از ارائهدهنده است.
هشدار درباره پلتفرمهای طلای دیجیتال
در کنار ممنوعیت خرید قسطی، کارشناسان و نمایندگان مجلس درباره پلتفرمهای طلای دیجیتال هشدار دادهاند. مهدی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، اعلام کرده که گزارشهای راستیآزمایینشدهای وجود دارد که نشان میدهد برخی از این مجموعهها ممکن است در حال «خالیفروشی» باشند؛ یعنی فقط ارقام را در سیستم جابهجا میکنند بدون اینکه مابهازای فیزیکی آن در خزانه وجود داشته باشد .
این هشدارها نشان میدهد که حتی در صورت بازگشت امکان خرید قسطی در آینده، متقاضیان باید پشتوانه فیزیکی و مجوزهای نظارتی پلتفرمها را با دقت بررسی کنند.
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم برای متقاضیان خرید قسطی طلا
۱. خرید قسطی طلا از پلتفرمهای اعتباری خصوصی در حال حاضر ممنوع است. بانک مرکزی در ۸ مهر ۱۴۰۵ هرگونه تسهیلات برای خرید طلا را ممنوع اعلام کرده و پلتفرمها درگاههای خود را بستهاند .
۲. تنها طرح فعال رسمی، «زرین تأمین» برای بازنشستگان تأمین اجتماعی است. این طرح با اقساط سهماهه بدون سود و کارمزد و کسر از حقوق اجرا میشود .
۳. ثبت سفارش در زرین تأمین به معنای خرید قطعی نیست. تخصیص طلا بر اساس موجودی و به نسبت سفارشها انجام میشود و قیمت در زمان تخصیص نهایی میشود .
۴. به وعدههای «خرید قسطی طلا بدون چک و ضامن» در فضای مجازی اعتماد نکنید. پس از ممنوعیت بانک مرکزی، هر سایتی که چنین خدماتی ارائه میدهد، فاقد مجوز رسمی است و ریسک کلاهبرداری دارد.
۵. پشتوانه فیزیکی پلتفرمهای طلای دیجیتال را بررسی کنید. هشدارهایی درباره «خالیفروشی» برخی پلتفرمها مطرح شده است. پیش از هر سرمایهگذاری، از وجود مجوز و نظارت رسمی مطمئن شوید .
جمعبندی کاربردی
خرید قسطی طلا در آبان ۱۴۰۵ با محدودیت جدی مواجه شده است. بانک مرکزی در مهرماه هرگونه تسهیلات برای خرید طلا را ممنوع اعلام کرد و پلتفرمهای اعتباری خصوصی درگاههای خود را بستند. تنها طرح رسمی باقیمانده، «زرین تأمین» بانک رفاه برای بازنشستگان تأمین اجتماعی است که خرید طلا با سه قسط ماهانه، بدون سود و کارمزد و با کسر از حقوق را فراهم میکند.
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، ثبتنام در سامانه refah.zarrintamin.ir و ثبت سفارش تا سقف ۵۰ میلیون تومان یا ۳ سوت امکانپذیر است. توجه به این نکته ضروری است که ثبت سفارش به معنای خرید قطعی نیست و قیمت در زمان تخصیص نهایی میشود.
برای سایر متقاضیان، در حال حاضر مسیر رسمی و مجاز برای خرید قسطی طلا وجود ندارد و باید منتظر تغییرات آینده سیاستهای بانک مرکزی بود. به وعدههای غیررسمی اعتماد نکنید.
سوالات متداول
۱. آیا خرید قسطی طلا در حال حاضر امکانپذیر است؟
برای عموم مردم از طریق پلتفرمهای اعتباری خیر، زیرا بانک مرکزی در مهر ۱۴۰۵ آن را ممنوع کرده است. تنها استثنا، طرح «زرین تأمین» برای بازنشستگان تأمین اجتماعی است .
۲. چرا بانک مرکزی خرید قسطی طلا را ممنوع کرد؟
دلیل اعلامشده، جلوگیری از «انحراف منابع» بانکی به سمت بازارهای غیرمولد و دلالی و هدایت نقدینگی به بخش تولید عنوان شده است .
۳. طرح «زرین تأمین» چیست؟
طرحی از بانک رفاه برای بازنشستگان تأمین اجتماعی که امکان خرید طلا با سه قسط ماهانه، بدون سود و کارمزد و کسر از حقوق را فراهم میکند .
۴. سقف خرید در طرح زرین تأمین چقدر است؟
تا ۵۰ میلیون تومان یا ۳ هزار میلیگرم (۳ سوت) .
۵. آیا در زرین تأمین قیمت طلا ثابت میماند؟
بله، قیمت از زمان تخصیص تا پایان دوره سهماهه ثابت میماند و افزایش قیمت به خریدار تحمیل نمیشود .
۶. چگونه در زرین تأمین ثبتنام کنم؟
از طریق سامانه refah.zarrintamin.ir با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن همراه .
۷. آیا پلتفرمهای دیگر مانند اسنپپی هنوز خرید قسطی طلا ارائه میدهند؟
بر اساس گزارشها، پس از بخشنامه بانک مرکزی، این خدمات متوقف شده است. برای اطلاع دقیق، باید از خود پلتفرم استعلام بگیرید .
۸. آیا خرید طلای دیجیتال امن است؟
هشدارهایی درباره «خالیفروشی» برخی پلتفرمها مطرح شده است. پیش از سرمایهگذاری، مجوز و پشتوانه فیزیکی را بررسی کنید .
۹. آیا برای خرید قسطی طلا باید چک یا ضامن ارائه کنم؟
در طرح زرین تأمین، نیازی به چک یا ضامن نیست و اقساط از حقوق کسر میشود. برای سایر طرحها، شرایط متفاوت بود اما در حال حاضر اکثراً متوقف شدهاند .
۱۰. آیا امکان خرید اقساطی طلا از بورس وجود دارد؟
اوراق سلف سکه در بورس کالا امکان خرید بخشی از سکه را فراهم میکند، اما این یک ابزار سرمایهگذاری است و خرید قسطی به معنای رایج محسوب نمیشود .
۱۱. اگر بازنشسته تأمین اجتماعی نیستم، چه گزینهای دارم؟
در حال حاضر مسیر رسمی برای خرید قسطی طلا برای سایر گروهها وجود ندارد. باید منتظر تغییرات سیاستهای بانک مرکزی بود.
۱۲. آیا خرید قسطی طلا به صرفه است؟
بستگی به هزینه نهایی (کارمزد، اجرت، اختلاف قیمت خرید و فروش) و روند قیمت طلا دارد. در طرح زرین تأمین که بدون سود و کارمزد است، هزینه اضافی کمتر است، اما همچنان ریسک قیمت طلا وجود دارد .