پریسا کربلایی حسنی: چرا کودکان بدرفتاری می‌کنند؟

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، پریسا کربلایی حسنی روانشناس بالینی کودک ونوجوان در پاسخ به این سوال که “چرا کودکان بدرفتاری می‌کنند؟” گفت: کودکان به احساس تعلق داشتن نیاز دارند. کودکان برای اینکه احساس کنند پذیرفته شده‌اند نیاز دارند که احساس تعلق کنند و برای جامه‌ی عمل پوشاندن به این نیاز ممکن است از رفتارهای خوب و یا بد استفاده نمایند. درک این مطلب که آنها چگونه احساس تعلق داشتن را جست و جو می‌کنند مهم است. دانستن این امر به والدین کمک می‌کند که پدر یا مادر مؤثرتری باشند.

کودکان گاهی با بدرفتاری به احساس تعلق دست می یابند. بدرفتاری کودکان می‌تواند نشانه دلسردی آنها باشد. آنها می‌خواهند به گروه و جمعی تعلق داشته باشند و در مواردی باور ندارند که از راه‌های مفید هم می‌توانند به آن دست یابند.

هنگامی که کودکان نمی‌توانند با رفتار مثبت به احساس تعلق دست یابند، با چهار نوع بدرفتاری عادی سعی می‌کنند آن را محقق سازند. می‌توان آنها را چهار هدف بدرفتاری نامید. درک این هدف‌ها به والدین کمک می‌کند که علت بدرفتاری کودکان را بفهمند و براساس آن تصمیم بگیرند چگونه فرزندانشان را راهنمایی کنند که رفتار مثبت تری داشته باشند.

چهار هدف بدرفتاری کودکان

وقتی کودکان بدرفتاری می‌کنند هدف دارند. آن‌ها ممکن است احساس کنند تنها راه برای تعلق داشتن یکی از موارد زیر است:

• جلب توجه
• قدرت نمایی
• تلافی جویی
• نمایش بی کفایتی

جلب توجه

همه کودکان به توجه احتیاج دارند اما ظاهراً بعضی از آنها توجه دائمی می‌خواهند. اگر آنها باور کنند که از راه‌های مفید نمی‌توانند جلب توجه کنند به بدرفتاری متوسل می‌شوند.

کودکی که برای جلب توجه کردن بدرفتاری می‌کند، والدینش را آزار می‌دهد و والدینش نیز برای اصلاح رفتار اوگام پیش می‌نهند. به این ترتیب فرزند توجه آنها را جلب کرده و همه آنچه برای کوتاه مدت لازم است، به دست می‌آورد.اما طولی نمی‌کشد که کودک توجه بیشتری را طلب می‌کند.

کودکان گاهی با رفتارهای آرام تری تقاضای توجه می‌کنند. مثلا کودک ممکن است هیچ کاری نکند و به انتظار بنشیند. ما این را رفتار «ایستا» می‌نامیم و این هم خود گونه ای از جلب توجه است.

پریسا کربلایی حسنی روانشناس بالینی کودک و نوجوان: چرا کودکان بدرفتاری می‌کنند؟

قدرت نمایی

بعضی از کودکان باور دارند که در صورتی احساس تعلق خواهند داشت که «رئیس» باشند. این گونه کودکان در جستجوی قدرت نمایی هستند. فرزندی که در جستجوی قدرت نمایی است، به والدینش می‌گوید: «شما نمی‌توانید مرا درست کنید یا شما بهتر است هر کاری که من می گویم، انجام دهید!» او ممکن است این انتظارات را با داد و فریاد بیان کرده یا با صدای بلند با والدینش مشاجره کند و یا ممکن است با سکوت از انجام هر عملی خودداری نماید.

والدین کودکی که در جستجوی قدرت نمایی است احساس عصبانیت می‌کنند و در این صورت ممکن است با او دعوا کنند کودک هم متقابلاً با آنها بدرفتاری می‌کند و اگر والدین کوتاه بیایند او در نزاع قدرت پیروز می‌شود و لذا بدرفتاری را خاتمه می‌دهد.

کودکان گاهی آنچه را که والدینشان می‌خواهند انجام می‌دهند ولی بدون علاقه و در کمال سستی و بی حالی. این شکلی از قدرت نمایی «ایستا» است. کودک در درون خود می‌گوید بسیار خوب من این کار را می‌کنم فقط برای آنکه تو را «دک» کنم اما راه خودم را می‌روم تو نمی‌توانی مرا مجبور کنی کاری را که تو می‌خواهید انجام دهم.

تلافی جویی

بعضی از کودکان می‌خواهند رئیس باشند، اما چون در این نزاع قدرت با والدین نمی‌توانند برنده شوند تصمیم می‌گیرند احساس تعلق را در راه‌های تلافی جویانه بیابند. این هدف را «تلافی جویی» می‌نامیم. چنین کودکی ممکن است چیزی بگوید یا عملی انجام دهد که آزار دهنده باشد و یا ممکن است با عصبانیت به والدینش خیره شود. در هر دو صورت والدین احساس رنجیدگی می‌کنند و سعی در تلافی آن دارند. پیامد، اغلب جنگ فزاینده تلافی جویانه است و هر دو طرف کودک و والدین احساس عصبانیت و آزردگی خواهند داشت.

نمایش بی کفایتی

بعضی از کودکان بیخیال می‌شوند. برای آنها راه احساس تعلق پیدا کردن این است که از دیگران بخواهند آنها را تنها بگذارند رفتارشان می‌گوید من نمی‌توانم آن کار را انجام دهم.

این عمل را می‌توان «نمایش بی کفایتی» نامید. وقتی کودک بی تفاوت و اعتنا می‌شود والدین هم وا می‌دهند و بی تفاوت می‌شوند. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، کودک به هدفش رسیده است. پدر یا مادر موافقت کرده است که از فرزندش هیچ‌گونه انتظاری نداشته باشد.andishemoaser

این ناامیدی و درماندگی برای بیشتر کودکان همه جانبه نیست، بلکه معمولاً فقط در بعضی از زمینه های زندگی اتفاق می‌افتد. این بی تفاوتی ممکن است در کار، مدرسه، ورزش یا دیگر فعالیت‌های اجتماعی و به ویژه در هر زمینه ای که کودک احساس کند نمی‌تواند موفق شود، آشکار شود.

بنابراین همه ی کودکان می‌خواهند احساس تعلق داشته باشند. آنها احساس تعلق را هم از طریق رفتار مفید و هم از راه بدرفتاری به دست می آوردند. برای بدرفتاری چهار هدف ( جلب توجه، قدرت نمایی، تلافی جویی و نمایش بی کفایتی) وجود دارد. کودکان نمی‌دانند که بدرفتاریشان هدف دارد. آنها همچنین ممکن است برای نیل به هدفها دیگری، همان رفتار را انجام دهند. توجه داشته باشید ممکن است با رفتارهایتان بدرفتاری کودکان را تقویت کنید. کلید تشخیص هدف، توجه به سه نکته است: چه احساسی دارید، چه عملی می کنید و فرزندتان چگونه پاسخ می دهد؟

منبع: اندیشه‌معاصر

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.