در ماه‌های اخیر، بسیاری از بازنشستگان صندوق بازنشستگی کشوری با کاهش مبلغ واریزی حقوق خود مواجه شده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این کاهش لزوماً به معنای کم شدن حقوق پایه نیست، بلکه ناشی از کسوراتی است که در فیش حقوقی درج می‌شود. مهم‌ترین این...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ فیش حقوقی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ به یکی از پربحث‌ترین موضوعات میان این قشر تبدیل شده است. بسیاری از بازنشستگان هنگام دریافت حقوق خود متوجه می‌شوند مبلغ واریزی با آنچه در حکم حقوقی‌شان درج شده، تفاوت دارد. این تفاوت در بیشتر موارد نه به دلیل کاهش حقوق، بلکه به دلیل کسوراتی است که ذیل عنوان‌هایی مانند «کارمزد وام» یا «بیمه تکمیلی» از حقوق کسر می‌شود .
درک دقیق این کسورات برای بازنشستگان اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از آن‌ها تنها منبع درآمد خود را همین حقوق ماهانه می‌دانند و هرگونه کسر غیرمنتظره می‌تواند بودجه خانواده را با مشکل جدی مواجه کند. این گزارش، بر اساس گزارش‌های منتشرشده و اطلاعیه‌های رسمی، انواع کسورات، دلایل آن‌ها و مسیرهای پیگیری را به طور کامل بررسی می‌کند.
کاهش مبلغی که به حساب بازنشسته واریز می‌شود، در بسیاری از موارد به معنای کاهش حقوق پایه نیست. در فیش حقوقی بازنشستگان، علاوه بر حقوق و مزایا، بخشی به نام «کسورات» وجود دارد که شامل تعهدات مالی یا قانونی فرد می‌شود. این کسورات از مبلغ ناخالص حقوق کسر شده و مبلغ خالص واریزی را کاهش می‌دهد .
بنابراین نخستین اقدام برای هر بازنشسته‌ای که با کاهش مبلغ واریزی مواجه شده، مشاهده دقیق فیش حقوقی و بررسی عنوان و مبلغ هر کسر است. تنها پس از مشخص شدن نوع کسر می‌توان علت آن را تعیین کرد.
در شهریور ۱۴۰۵، گزارش‌های متعددی درباره کسر بیش از ۳ میلیون تومان از حقوق برخی بازنشستگان کشوری منتشر شد. بر اساس این گزارش‌ها، بخشی از این بازنشستگان در ماه‌های تیر و مرداد وام ضروری ۷۵ میلیون تومانی دریافت کرده بودند و در فیش حقوق شهریور خود با کسری قابل توجهی مواجه شدند که به عنوان «کارمزد وام» درج شده بود .
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع مرتبط با صندوق، وام ضروری بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ با مبلغ ۷۵ میلیون تومان، نرخ سود ۴ درصد و بازپرداخت ۳۶ ماهه اعلام شده است. در اطلاعیه رسمی صندوق بازنشستگی کشوری نیز ذکر شده که «مبلغ کارمزد مربوطه به میزان ۳۰ میلیون ریال (۳ میلیون تومان) مطابق با ضوابط و مقررات بانک عامل در ابتدای فرآیند اعطای تسهیلات از اصل وام کسر گردیده و مابقی وام به حساب متقاضی واریز خواهد گردید» . با این حال، گزارش‌های شهریور نشان می‌دهد که برای برخی بازنشستگان، این مبلغ به جای کسر از اصل وام، به صورت یکجا از حقوق ماهانه کسر شده است .
محمدرضا انتظاریان، فعال حقوق بازنشستگان، این اقدام را «فقر در فقر» توصیف کرده و تأکید کرده است که بسیاری از بازنشستگان حقوقی کمتر از ۳۰ میلیون تومان دارند و کسر ناگهانی این مبلغ، آن‌ها را حتی پیش از رسیدن به هفته دوم ماه با مشکل تأمین مایحتاج اولیه مواجه می‌کند .
در گزارش‌های منتشرشده درباره وام ضروری سال ۱۴۰۵، مبلغ قسط ماهانه حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان ذکر شده است . این مبلغ نیز به صورت خودکار از حقوق بازنشسته کسر می‌شود. بنابراین بازنشسته‌ای که وام دریافت کرده، ممکن است پس از آغاز بازپرداخت، مبلغ دریافتی ماهانه‌اش به طور محسوسی کمتر از قبل شود. بازنشستگان باید مبلغ دقیق قسط خود را از فیش حقوقی یا اطلاعات رسمی تسهیلات دریافت کنند.
یکی دیگر از مواردی که باعث پرسش و اعتراض بازنشستگان شده، کسر مبالغ مربوط به بیمه تکمیلی درمان است. در تیرماه ۱۴۰۵، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد مبالغی تحت عنوان بیمه تکمیلی از حقوق برخی بازنشستگان کسر شده که با وضعیت واقعی آن‌ها مطابقت ندارد .
بر اساس بررسی‌های فنی انجام‌شده، بخشی از این کسورات ناشی از خطای محاسباتی در سیستم اعمال سرانه بیمه تکمیلی بود. این خطا به دو شکل خود را نشان داد: در برخی موارد، بازنشستگانی که در طرح شماره یک بیمه تکمیلی بودند، به جای مبلغ تعیین‌شده (۸۰۰ هزار تومان)، مبلغ یک میلیون و ۴۰ هزار تومان از حقوقشان کسر شد. در موارد دیگر، از حقوق برخی بازنشستگانی که اصلاً تحت پوشش بیمه تکمیلی نبودند، به مدت دو ماه متوالی مبلغ ۸۰۰ هزار تومان کسر شده بود .
شرکت بیمه دی در واکنش به این ابهامات اعلام کرد که مسئولیت ثبت‌نام، تعیین طرح‌های بیمه‌ای، تأیید اطلاعات و اعمال کسورات از حقوق بازنشستگان صرفاً بر عهده صندوق بازنشستگی کشوری است و این شرکت تنها بر اساس فهرست تأییدشده صندوق اقدام به ارائه خدمات می‌کند . صندوق بازنشستگی کشوری نیز از بازنشستگان مشمول خواسته است برای رفع مغایرت، با مراکز پاسخگویی اعلام‌شده تماس بگیرند.
بر اساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، سقف معافیت مالیاتی حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان ماهیانه ۴۰ میلیون تومان تعیین شده است . این بدان معناست که بازنشستگانی که حقوق ماهانه‌شان از این سقف کمتر است، مشمول مالیات بر درآمد نمی‌شوند و نباید کسری تحت عنوان مالیات در فیش حقوقی آن‌ها درج شود. با این حال، اگر حقوق فردی از این سقف فراتر رود، مازاد آن مشمول مالیات خواهد بود.
در مهر و آبان ۱۴۰۵، خبرهایی درباره اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری منتشر شد که می‌تواند در آینده بر نحوه محاسبه کسورات و حقوق بازنشستگی اثر بگذارد. بر اساس مصوبه کمیسیون اجتماعی مجلس، مقرر شد علاوه بر حقوق، تقریباً از همه پرداختی‌ها به کارکنان دولت (از جمله اضافه‌کاری، حق‌التدریس غیرموظف، نوبت‌کاری و پرداخت‌های رفاهی نقدی) کسور لازم در زمان پرداخت انجام بگیرد و این موارد در احکام بازنشستگی لحاظ شود .
هدف این اصلاحیه، جلوگیری از کاهش چشمگیر دریافتی کارکنان در زمان بازنشستگی است. زیرا از سال ۱۳۹۳ به بعد، از پرداختی‌های غیر از حقوق، کسور بازنشستگی انجام نمی‌گرفت و این امر باعث می‌شد دریافتی بازنشستگان نسبت به دوران اشتغال به طور محسوسی کاهش یابد . وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز اعلام کرده که با اجرای این لایحه، مستمری بازنشستگی کارکنان فعلی دولت حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش خواهد یافت . این تغییرات در صورت تصویب نهایی در صحن مجلس و تأیید شورای نگهبان، در سال‌های آینده اجرایی خواهد شد و اثر مستقیمی بر محاسبه حقوق و کسورات بازنشستگان خواهد داشت.
| نوع کسر | مبلغ / نرخ | توضیح |
|---|---|---|
| کارمزد وام ضروری | ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان (۳۰ میلیون ریال) | طبق اطلاعیه صندوق، از اصل وام کسر می‌شود؛ اما گزارش‌هایی از کسر یکجای آن از حقوق در شهریور ۱۴۰۵ منتشر شده است |
| قسط ماهانه وام ضروری | حدود ۲,۰۸۳,۰۰۰ تومان | بازپرداخت ۳۶ ماهه با نرخ سود ۴ درصد |
| حق بیمه تکمیلی (طرح یک) | ۸۰۰,۰۰۰ تومان در ماه | برای هر نفر؛ طرح پیش‌فرض برای همه بیمه‌شدگان |
| حق بیمه تکمیلی (طرح دو) | ۱,۰۴۰,۰۰۰ تومان در ماه | برای هر نفر؛ نیازمند انتخاب فعال و فقط یک بار |
| مالیات بر درآمد | معاف تا سقف ۴۰ میلیون تومان در ماه | بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵ |
۱. پیش از هر نتیجه‌گیری، فیش حقوقی را بررسی کنید. عنوان دقیق کسر (کارمزد وام، قسط وام، بیمه تکمیلی، مالیات و غیره) را مشخص کنید. کاهش مبلغ واریزی لزوماً به معنای کاهش حقوق پایه نیست .
۲. کارمزد وام را با قسط ماهانه اشتباه نگیرید. کارمزد مبلغی است که طبق ضوابط بانک عامل در ابتدای اعطای تسهیلات کسر می‌شود (۳ میلیون تومان برای وام ۷۵ میلیونی). قسط ماهانه مبلغی جداگانه (حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان) است که هر ماه از حقوق کسر می‌شود .
۳. در صورت مشاهده کسر نادرست بیمه تکمیلی، پیگیری کنید. اگر مبلغ کسرشده با طرح انتخابی شما (۸۰۰ هزار یا یک میلیون و ۴۰ هزار تومان) مطابقت ندارد، یا اگر اصلاً در بیمه تکمیلی ثبت‌نام نکرده‌اید اما مبلغی کسر شده، حتماً با مراکز پاسخگویی تماس بگیرید .
۴. شماره‌های پیگیری را در دسترس داشته باشید. برای مغایرت‌های بیمه تکمیلی با شماره ۱۶۷۱ (بیمه دی) و برای مغایرت‌های حقوقی با مرکز ارتباط با ذینفعان صندوق به شماره ۰۲۱-۲۵۰۰ تماس بگیرید .
۵. به شایعات درباره کسر مجدد کارمزد در سال‌های آینده توجه نکنید. تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی از سوی صندوق بازنشستگی کشوری، هرگونه خبر درباره کسر مجدد یا تغییر شرایط، فاقد اعتبار است.
۶. اصلاحیه ماده ۱۰۶ هنوز نهایی نشده است. خبرهای مربوط به افزایش مستمری از طریق لحاظ کردن کسورات پرداختی‌های غیرحقوقی، در مرحله مصوبه کمیسیون مجلس است و تا تصویب نهایی در صحن و تأیید شورای نگهبان، اجرایی نمی‌شود .
آنچه بازنشستگان کشوری باید درباره کسورات حقوق بدانند:
علت اصلی کاهش حقوق در شهریور ۱۴۰۵: کسر یکجای کارمزد وام ضروری (بیش از ۳ میلیون تومان) برای گروهی که وام ۷۵ میلیون تومانی دریافت کرده بودند. این کسر در کنار قسط ماهانه وام و حق بیمه تکمیلی، فشار قابل توجهی بر حقوق برخی بازنشستگان وارد کرده است .
اقدام لازم: فیش حقوقی خود را با دقت بررسی کنید و عنوان هر کسر را مشخص کنید. اگر مبلغ کسرشده با تعهدات شما مطابقت ندارد (مثلاً کسر بیمه تکمیلی برای فردی که ثبت‌نام نکرده، یا کسر مبلغی بیش از طرح انتخابی)، از مسیرهای رسمی پیگیری کنید.
مراکز پیگیری: برای بیمه تکمیلی با ۱۶۷۱ و برای مغایرت‌های حقوقی با ۰۲۱-۲۵۰۰ تماس بگیرید .
چشم‌انداز آینده: اصلاحیه ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری در صورت تصویب نهایی، می‌تواند در سال‌های آینده با لحاظ کردن کسورات پرداختی‌های غیرحقوقی در محاسبه بازنشستگی، از کاهش شدید دریافتی بازنشستگان جلوگیری کند .
به دلیل کسوراتی که در فیش حقوقی درج می‌شود، از جمله کارمزد وام، قسط وام، حق بیمه تکمیلی و در صورت لزوم مالیات. کاهش مبلغ واریزی لزوماً به معنای کاهش حقوق پایه نیست .
طبق اطلاعیه صندوق، مبلغ کارمزد ۳۰ میلیون ریال (۳ میلیون تومان) است که در ابتدای اعطای تسهیلات از اصل وام کسر می‌شود . با این حال، گزارش‌هایی از کسر یکجای آن از حقوق برخی بازنشستگان در شهریور ۱۴۰۵ منتشر شده است .
حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان در ماه، با بازپرداخت ۳۶ ماهه و نرخ سود ۴ درصد .
در تیرماه ۱۴۰۵، خطاهای سیستمی در اعمال سرانه بیمه تکمیلی باعث کسر مبالغ نادرست از برخی بازنشستگان شد. در برخی موارد مبلغ یک میلیون و ۴۰ هزار تومان به جای ۸۰۰ هزار تومان کسر شد و در مواردی از افراد غیرمشمول نیز کسر صورت گرفت .
با شماره ۱۶۷۱ (مرکز پاسخگویی بیمه دی) یا ۰۲۱-۲۵۰۰ (مرکز ارتباط با ذینفعان صندوق بازنشستگی کشوری) .
بر اساس لایحه بودجه ۱۴۰۵، سقف معافیت مالیاتی حقوق بازنشستگان ماهیانه ۴۰ میلیون تومان است. اگر حقوق شما کمتر از این مبلغ باشد، نباید مالیات کسر شود .
تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی از سوی صندوق بازنشستگی کشوری، هرگونه خبر درباره کسر مجدد کارمزد فاقد اعتبار است. به شایعات فضای مجازی توجه نکنید.
در صورت تصویب نهایی، اقلامی مانند اضافه‌کاری، حق‌التدریس غیرموظف و پرداخت‌های رفاهی نیز مشمول کسور بازنشستگی می‌شوند و این امر می‌تواند در آینده از کاهش شدید دریافتی بازنشستگان جلوگیری کند. این مصوبه هنوز مراحل قانونی نهایی را طی نکرده است .
از طریق درگاه خدمات الکترونیک صندوق بازنشستگی کشوری به نشانی eservices.cspf.ir یا کانال رسمی صندوق در پیام‌رسان بله .
طبق ضوابط اعلام‌شده، کارمزد ۳ میلیون تومانی باید از اصل وام کسر شود، نه از حقوق ماهانه. اگر این مبلغ به صورت یکجا از حقوق کسر شده است، بازنشسته می‌تواند از طریق مراکز پاسخگویی صندوق پیگیری کند .
همه بیمه‌شدگان سال گذشته به صورت خودکار در طرح شماره یک (۸۰۰ هزار تومان) قرار دارند. افرادی که طرح شماره دو (یک میلیون و ۴۰ هزار تومان) را انتخاب کرده‌اند، مبلغ بیشتری پرداخت می‌کنند. افرادی که در هیچ طرحی ثبت‌نام نکرده‌اند، نباید مشمول کسر باشند .
فیش حقوقی ماه مورد اعتراض و شماره پیگیری درخواست (در صورت وجود) را همراه داشته باشید و از طریق شماره‌های اعلام‌شده پیگیری کنید. در صورت نیاز به مراجعه حضوری، کارت ملی و حکم حقوقی نیز همراه داشته باشید.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
