دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران به ریاست سید ابراهیم رئیسی، از ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تشکیل شد و تا ۷ مرداد ۱۴۰۳ ادامه یافت. بر اساس گزارش اَندیشه معاصر، این دولت که با شعار مبارزه با فساد و بهبود معیشت روی کار آمد، در طول نزدیک به سه سال فعالیت...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران، پس از پیروزی سید ابراهیم رئیسی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۰، در ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تشکیل شد. این دولت که سومین دولت کوتاهمدت در تاریخ جمهوری اسلامی محسوب میشود، با وعدههای اقتصادی نظیر تکرقمی کردن تورم، مبارزه با فساد و بهبود معیشت آغاز به کار کرد.
اَندیشه معاصر در این گزارش، ابعاد مختلف دولت سیزدهم از جمله ترکیب کامل کابینه، تغییرات وزرا، عملکرد اقتصادی، دستاوردهای اعلامی، پروندههای فساد و انتقادات وارد شده به این دولت را بررسی میکند. همچنین جزئیات کامل ۱۹ وزیر پیشنهادی، ۷ تغییر وزیر و شاخصهای کلان اقتصادی این دوره به صورت مستند ارائه شده است.
دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران به ریاست سید ابراهیم رئیسی، از ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تشکیل شد و تا ۷ مرداد ۱۴۰۳ ادامه یافت. این دولت نزدیک به ۳۳ ماه عمر کرد و در نهایت با حادثه سقوط بالگرد در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ و شهادت سید ابراهیم رئیسی و همراهانش به پایان رسید.
پس از شهادت رئیسی، محمد مخبر به عنوان سرپرست ریاستجمهوری تا برگزاری انتخابات زودهنگام، اداره قوه مجریه را بر عهده گرفت.
سید ابراهیم رئیسی در ۲۰ مرداد ۱۴۰۰، اسامی ۱۹ وزیر پیشنهادی خود را به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. کابینه پیشنهادی شامل چهرههایی از طیفهای مختلف سیاسی بود که برخی از آنها پیش از این سابقه نمایندگی مجلس یا مدیریت در قوه قضائیه را داشتند.
اسامی وزرای پیشنهادی و حوزههای مسئولیت:
| ردیف | نام وزیر | وزارتخانه |
|---|---|---|
| ۱ | احمد وحیدی | کشور |
| ۲ | محمدعلی زلفیگل | علوم، تحقیقات و فناوری |
| ۳ | سید احسان خاندوزی | امور اقتصادی و دارایی |
| ۴ | محمدمهدی اسماعیلی | فرهنگ و ارشاد اسلامی |
| ۵ | محمدرضا قرایی آشتیانی | دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح |
| ۶ | امینحسین رحیمی | دادگستری |
| ۷ | بهرام عیناللهی | بهداشت، درمان و آموزش پزشکی |
| ۸ | حسین باغگلی | آموزش و پرورش |
| ۹ | رستم قاسمی | راه و شهرسازی |
| ۱۰ | جواد اوجی | نفت |
| ۱۱ | سید اسماعیل خطیب | اطلاعات |
| ۱۲ | علیاکبر محرابیان | نیرو |
| ۱۳ | سید رضا فاطمیامین | صنعت، معدن و تجارت |
| ۱۴ | سید جواد ساداتینژاد | جهاد کشاورزی |
| ۱۵ | حجتالله عبدالملکی | تعاون، کار و رفاه اجتماعی |
| ۱۶ | سید حمید سجادی | ورزش و جوانان |
| ۱۷ | حسین امیرعبداللهیان | امور خارجه |
| ۱۸ | سید عزتالله ضرغامی | میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی |
| ۱۹ | عیسی زارعپور | ارتباطات و فناوری اطلاعات |
بر اساس گزارشهای منتشرشده، از میان این ۱۹ وزیر، ۷ نفر در طول فعالیت دولت سیزدهم از سمت خود کنار رفتند که شامل ۵ استعفا، ۱ استیضاح و ۲ مورد درگذشت بوده است.
دولت سیزدهم در طول نزدیک به سه سال فعالیت خود، تغییرات متعددی را در ترکیب کابینه تجربه کرد. برخی از این تغییرات ناشی از استعفا، برخی به دلیل استیضاح مجلس و برخی دیگر به دلیل حوادث ناگوار بود.
مهمترین تغییرات کابینه:
وزارت آموزش و پرورش: علیرضا کاظمی در شهریور ۱۴۰۰ به عنوان سرپرست این وزارتخانه منصوب شد، اما در آذر ۱۴۰۰ یوسف نوری جایگزین او شد.
وزارت جهاد کشاورزی: سید جواد ساداتینژاد که در شهریور ۱۴۰۰ رأی اعتماد گرفته بود، در فروردین ۱۴۰۲ از سمت خود استعفا داد. پس از او، محمدعلی نیکبخت در مرداد ۱۴۰۲ به عنوان وزیر جهاد کشاورزی منصوب شد.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی: حجتالله عبدالملکی که در ابتدای دولت سیزدهم به این سمت منصوب شده بود، در ادامه فعالیت دولت با چالشهایی مواجه شد و در نهایت از این وزارتخانه کنار رفت.
عملکرد اقتصادی دولت سیزدهم یکی از بحثبرانگیزترین جنبههای این دولت بوده است. در حالی که حامیان دولت به رشد شاخصهای کلان اقتصادی اشاره میکنند، منتقدان بر تورم بالا و مشکلات معیشتی مردم تأکید دارند.
شاخصهای کلان اقتصادی:
بر اساس گزارشهای منتشرشده، رشد اقتصادی کشور در سالهای ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به ترتیب برابر با ۵.۶ درصد، ۵ درصد و ۶.۱ درصد بوده است. این در حالی است که میانگین رشد اقتصادی در سه سال پایانی دولت دوازدهم منفی ۲.۵ درصد بود.
| شاخص | دولت دوازدهم | دولت سیزدهم |
|---|---|---|
| میانگین رشد اقتصادی | منفی ۲.۵ درصد | بیش از ۵.۵ درصد |
| رشد بخش صنعت | منفی ۱.۲ درصد | ۴.۸ درصد |
| رشد بخش مسکن | منفی ۶.۹ درصد | مثبت ۷.۱ درصد |
| رشد تشکیل سرمایه ثابت | منفی ۱۳.۸ درصد | مثبت ۴.۱ درصد |
صادرات نفت و ترانزیت کالا:
بر اساس اعلام مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم، صادرات نفت از ۴۵۰ هزار بشکه در روز به یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه رسید. همچنین ترانزیت کالا از ایران از ۱۱ میلیون تن به رکورد ۴۲ میلیون تن در سال افزایش یافت.
تورم در دولت سیزدهم:
یکی از مهمترین انتقادات وارد شده به دولت سیزدهم، عدم تحقق وعده تکرقمی کردن تورم بود. بر اساس گزارشهای منتشرشده، تورم در دولت رئیسی برخلاف وعدههای تکرقمی، به حدود ۴۰ درصد رسید. این در حالی است که دولت سیزدهم با شعار مهار تورم و بهبود معیشت روی کار آمده بود.
دولت سیزدهم که با شعار مبارزه با فساد روی کار آمد، در طول فعالیت خود با پروندههای فساد متعددی مواجه شد که برخی از آنها به یکی از بزرگترین فسادهای تاریخ ایران تبدیل شد.
فساد چای دبش:
یکی از مهمترین پروندههای فساد مرتبط با دوران دولت سیزدهم، پرونده چای دبش بود. بر اساس گزارشهای منتشرشده، رقم این فساد ۳.۴ میلیارد دلار یعنی ۱۴۰ هزار میلیارد تومان در زمان انجام فساد برآورد شده است.
این پرونده مربوط به واردات ۵۰۰ هزار تن نهاده دامی (خوراک دام) در سال ۱۴۰۱ بود که توسط شرکتی به نام «آریو تجارت سهیل» صورت گرفت. سازمان بازرسی کل کشور در این باره اعلام کرد که مردم ۱۱۰۰ میلیارد تومان معادل ۵۰۰ هزار تن نهاده دامی از این شرکت خریداری کردهاند، در حالی که نهادهای وارد کشور نشده است.
محکومیت وزرای دولت سیزدهم:
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دو تن از وزرای دولت قبلی محکوم به زندان شدهاند. این موضوع انتقادات زیادی را از سوی منتقدان دولت سیزدهم برانگیخته است.
حامیان دولت سیزدهم به دستاوردهای متعددی در حوزههای مختلف اشاره میکنند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کنترل کرونا:
بر اساس اعلام مهرداد بذرپاش، دولت سیزدهم در شرایطی دولت را تحویل گرفت که روزانه حدود ۷۰۰ فوتی کرونا وجود داشت و واکسنی وارد یا تولید نمیشد. در کمتر از پنج ماه، کرونا در کشور ریشهکن شد و واکسن هم وارد و هم تولید داخلی شد.
احیای واحدهای تولیدی:
حدود ده هزار بنگاه تولیدی که از مدار خارج شده بودند، به چرخه تولید بازگشتند.
افزایش تولید خودرو و جلوگیری از خاموشی:
یک عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در مجلس اعلام کرد که جلوگیری از خاموشی منازل، افزایش تولید خودرو، فروش نفت و میعانات گازی و گسترش روابط با سایر کشورها از جمله دستاوردهای دولت سیزدهم در طول دو سال گذشته بوده است.
دولت سیزدهم در طول فعالیت خود با انتقادات متعددی مواجه بود که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
عدم تحقق وعدههای اقتصادی:
تورم بالا و عدم تحقق وعده تکرقمی کردن آن، یکی از مهمترین انتقادات به دولت سیزدهم بود. منتقدان معتقدند که دولت رئیسی با شعار مهار تورم روی کار آمد، اما در نهایت با حدود ۴۰ درصد تورم آن را به پایان رساند.
ناترازی انرژی:
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ماجرای قطعی برق و ناترازی انرژی از دولت سیزدهم به ارث رسیده است. منتقدان معتقدند که حامیان دولت سیزدهم این موضوع را نادیده میگیرند.
فساد در دولت:
پرونده فساد چای دبش به عنوان یکی از بزرگترین فسادهای تاریخ ایران، ضربه سنگینی به اعتبار دولت سیزدهم که با شعار مبارزه با فساد روی کار آمده بود، وارد کرد.
۱. مدت فعالیت دولت سیزدهم: نزدیک به ۳۳ ماه (۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تا ۷ مرداد ۱۴۰۳).
۲. تعداد وزرا: کابینه دولت سیزدهم شامل ۱۹ وزیر بود که در طول فعالیت دولت، ۷ نفر از آنها کنار رفتند.
۳. پایان دولت: دولت سیزدهم با حادثه سقوط بالگرد در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ و شهادت سید ابراهیم رئیسی و همراهانش به پایان رسید.
۴. رشد اقتصادی: میانگین رشد اقتصادی در دولت سیزدهم بیش از ۵.۵ درصد بود.
۵. تورم: تورم برخلاف وعدههای تکرقمی به حدود ۴۰ درصد رسید.
۶. پرونده فساد: فساد چای دبش با رقم ۳.۴ میلیارد دلار (۱۴۰ هزار میلیارد تومان) یکی از بزرگترین فسادهای تاریخ ایران بود.
۷. صادرات نفت: صادرات نفت از ۴۵۰ هزار بشکه در روز به یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه رسید.
۸. ترانزیت کالا: ترانزیت کالا از ۱۱ میلیون تن به ۴۲ میلیون تن افزایش یافت.
اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران به ریاست سید ابراهیم رئیسی، از ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تا ۷ مرداد ۱۴۰۳ فعالیت کرد. این دولت که با شعار مبارزه با فساد و بهبود معیشت روی کار آمد، در طول نزدیک به سه سال فعالیت خود با چالشهای متعددی مواجه شد.
مهمترین نکاتی که درباره دولت سیزدهم باید بدانید عبارتند از:
مدت فعالیت: نزدیک به ۳۳ ماه (۱۲ مرداد ۱۴۰۰ تا ۷ مرداد ۱۴۰۳)
ترکیب کابینه: ۱۹ وزیر که ۷ نفر از آنها در طول دولت کنار رفتند
رشد اقتصادی: میانگین رشد اقتصادی بیش از ۵.۵ درصد در سه سال فعالیت
تورم: عدم تحقق وعده تکرقمی کردن تورم و رسیدن به حدود ۴۰ درصد
پرونده فساد: فساد چای دبش با رقم ۳.۴ میلیارد دلار
پایان دولت: شهادت رئیسجمهور در سانحه سقوط بالگرد در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳
اَندیشه معاصر توصیه میکند که برای اطلاع از آخرین اخبار و اطلاعات مربوط به دولت سیزدهم، منابع رسمی و معتبر را دنبال کنید.
دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ توسط سید ابراهیم رئیسی تشکیل شد.
دولت سیزدهم در ۷ مرداد ۱۴۰۳ به پایان رسید. این دولت با شهادت سید ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگرد در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ مواجه شد و محمد مخبر تا برگزاری انتخابات زودهنگام، سرپرستی قوه مجریه را بر عهده گرفت.
کابینه دولت سیزدهم شامل ۱۹ وزیر بود که در ۲۰ مرداد ۱۴۰۰ به مجلس معرفی شدند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ۷ وزیر در طول دولت سیزدهم از سمت خود کنار رفتند که شامل ۵ استعفا، ۱ استیضاح و ۲ مورد درگذشت بوده است.
مهمترین پرونده فساد مرتبط با دولت سیزدهم، پرونده چای دبش بود که رقم آن ۳.۴ میلیارد دلار یعنی ۱۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
بر اساس گزارشها، میانگین رشد اقتصادی در دولت سیزدهم بیش از ۵.۵ درصد بود، اما تورم برخلاف وعدههای تکرقمی به حدود ۴۰ درصد رسید.
بر اساس اعلام وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم، صادرات نفت از ۴۵۰ هزار بشکه در روز به یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه رسید.
ترانزیت کالا از ایران از ۱۱ میلیون تن به رکورد ۴۲ میلیون تن در سال افزایش یافت.
حدود ده هزار بنگاه تولیدی که از مدار خارج شده بودند، به چرخه تولید بازگشتند.
بر اساس اعلام مسئولان دولت سیزدهم، این دولت در شرایطی دولت را تحویل گرفت که روزانه حدود ۷۰۰ فوتی کرونا وجود داشت و واکسنی وارد یا تولید نمیشد. در کمتر از پنج ماه، کرونا در کشور ریشهکن شد.
رشد بخش مسکن و ساختمان از منفی ۶.۹ درصد در دولت قبل به مثبت ۷.۱ درصد در دولت سیزدهم رسید.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دو تن از وزرای دولت قبلی محکوم به زندان شدهاند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
