هشدار کوروش احمدی درباره تداوم محاصره دریایی ایران؛ محاصره میتواند نامحدود ادامه پیدا کند
کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل، درباره امکان تداوم محاصره دریایی ایران، ارتباط آن با تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی این وضعیت توضیح داد.
کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل، درباره امکان تداوم محاصره دریایی ایران، ارتباط آن با تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی این وضعیت توضیح داد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ محاصره دریایی ایران و آینده تنگه هرمز در روزهای اخیر به یکی از محورهای مهم بحث درباره ادامه رویارویی ایران و آمریکا تبدیل شده است. کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل، با اشاره به نمونههایی از محاصرههای دریایی در تاریخ معاصر گفت برای چنین وضعیتی لزوما نمیتوان زمان پایان مشخصی تعیین کرد و در صورت نبود اقدام از سوی طرفین، محاصره میتواند برای مدت طولانی ادامه داشته باشد. او همچنین دو ویژگی را برای وضعیت کنونی مورد اشاره قرار داد؛ نخست اینکه محاصره از فاصلهای نسبتا دور انجام میشود و دوم اینکه موضوع محاصره دریایی با انسداد تنگه هرمز گره خورده است. احمدی در بخش دیگری از سخنان خود، تاثیر محاسبات سیاسی، ایدئولوژی و پایگاه داخلی تصمیمگیرندگان را بر طولانی شدن چنین شرایطی مورد توجه قرار داد و درباره فشارهای اقتصادی ناشی از ادامه این وضعیت بر ایران سخن گفت.
کوروش احمدی در پاسخ به پرسشی درباره مدت زمان احتمالی ادامه محاصره دریایی و انسداد تنگه هرمز، بر این نکته تاکید کرد که از نظر تاریخی نمیتوان برای چنین شرایطی یک سقف زمانی مشخص تعیین کرد.
او برای توضیح دیدگاه خود به نمونههایی از تاریخ اشاره کرد. به گفته احمدی، نیروهای متفقین در جریان جنگ جهانی اول حدود چهار سال و نیم و در جنگ جهانی دوم حدود شش سال محاصره دریایی آلمان را ادامه دادند.
این دیپلمات سابق همچنین به جنگهای دوره ناپلئونی اشاره کرد و گفت انگلیس در آن دوره حدود هشت سال فرانسه را تحت محاصره دریایی قرار داد.
احمدی در ادامه با اشاره به وضعیت غزه نیز مدعی شد که محاصره دریایی این منطقه حدود ۱۹ سال ادامه داشته است.
بر اساس این مقایسه تاریخی، برداشت احمدی این است که اگر میان طرفهای درگیر اقدامی برای پایان دادن به وضعیت موجود صورت نگیرد، محاصره دریایی از نظر زمانی میتواند ادامهدار باشد.
احمدی در تحلیل خود درباره وضعیت کنونی، دو ویژگی را برای محاصره دریایی مورد اشاره قرار داد.
به گفته او، نخستین ویژگی، فاصله نسبتا زیاد نیروهای محاصرهکننده از سواحل ایران است. او توضیح داد که برای محاصره یک خط فرضی در فاصلهای دور از سواحل ایران در نظر گرفته شده، اما به گفته وی، تعرض به شناورهای ایرانی تنها به محدوده نزدیک این خط محدود نیست و در فواصل دورتر، از جمله در اقیانوس هند، نیز اتفاقاتی در ارتباط با شناورهای ایرانی رخ میدهد.
این موضوع از نگاه احمدی باعث میشود شکل فعلی محاصره با برخی نمونههای کلاسیک محاصره دریایی تفاوت داشته باشد.
اندیشه//معاصر نوشت: بخش دیگری از تحلیل این دیپلمات سابق به تنگه هرمز مربوط میشود؛ آبراهی که در ماههای اخیر به یکی از اصلیترین محورهای مناقشه میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. در گزارشهای اخیر نیز از بازگشایی تنگه هرمز به عنوان یکی از اهداف کوتاهمدت مورد اشاره دولت آمریکا یاد شده است.
دومین ویژگی مورد اشاره احمدی، ارتباط میان محاصره دریایی و وضعیت تنگه هرمز است.
او با اشاره به بندهای ۴ و ۵ یادداشت تفاهم مورد اشاره در این مناقشه گفت که در مقطعی، رفع محاصره دریایی و رفع انسداد تنگه هرمز به یکدیگر ارتباط پیدا کرده بودند.
به گفته احمدی، همین ارتباط در اظهارات مقامهای آمریکایی نیز تکرار شده است.
از این منظر، مسئله تردد کشتیها در تنگه هرمز صرفا یک موضوع جداگانه از محاصره دریایی تلقی نمیشود و هر تحول در یکی از این دو حوزه میتواند بر محاسبات طرفهای مقابل اثر بگذارد.
در گزارشهای اخیر نیز کوروش احمدی گفته است هدف کوتاهمدت دولت ترامپ باز کردن تنگه هرمز است و عبور نفت از خلیج فارس، حتی در سطحی کمتر از گذشته، نیازمند بهکارگیری گسترده نیروی نظامی خواهد بود.
یکی دیگر از محورهای سخنان احمدی، تاثیر فشار اقتصادی و ادامه محاصره بر تصمیمهای سیاسی تهران بود.
او در پاسخ به این پرسش که آیا تشدید فشار اقتصادی میتواند ایران را به تغییر مواضع و پذیرش یک راهحل سیاسی سوق دهد، پاسخ خود را «هم بله و هم خیر» توصیف کرد.
احمدی توضیح داد که نتیجه چنین فشاری به محاسبات سیاسی تصمیمگیرندگان در ایران و آمریکا بستگی دارد. به اعتقاد او، میزان تاثیرگذاری ایدئولوژی و همچنین ملاحظات مربوط به سیاست داخلی دو طرف میتواند در تصمیم نهایی نقش داشته باشد.
بر این اساس، صرف افزایش فشار اقتصادی لزوما به معنای تغییر فوری مواضع سیاسی نیست و عوامل دیگری نیز میتوانند در تعیین مسیر تحولات موثر باشند.
احمدی در بخش دیگری از سخنان خود، نقش پایگاه سیاسی و اجتماعی تصمیمگیرندگان را مورد توجه قرار داد.
او با اشاره به نمونه غزه گفت در برخی منازعات، حتی خسارات انسانی و اقتصادی سنگین نیز لزوما به سرعت به توافق سیاسی منجر نمیشود.
وی معتقد است علاوه بر ایدئولوژی، میزان اهمیت پایگاه سیاسی و اجتماعی برای نظامهای سیاسی نیز در نحوه واکنش آنها به فشار خارجی موثر است.
از دیدگاه احمدی، اگر ایدئولوژی و پایگاه داخلی در تصمیمگیریها وزن بالایی داشته باشند و همزمان راهحلی که بتواند حفظ آبرو و منافع سیاسی طرفها را تامین کند پیدا نشود، امکان ادامه محاصره و انسداد برای مدت طولانیتر وجود خواهد داشت.
این بخش از سخنان احمدی، یک تحلیل درباره رفتار سیاسی طرفهای درگیر است و به معنای اعلام تصمیم رسمی ایران یا آمریکا برای ادامه یا پایان وضعیت کنونی نیست.
دیپلمات سابق ایران در ادامه تحلیل خود به تفاوت پیامدهای جنگ و محاصره برای ایران و آمریکا پرداخت.
به گفته احمدی، سرزمین آمریکا از میدان جنگ فاصله دارد و به همین دلیل، بخش مهمی از نگرانیهای واشنگتن از ادامه شرایط میتواند به آثار اقتصادی و مالی آن مربوط شود.
او در این زمینه به مواردی مانند نرخ بازدهی اوراق خزانه، قیمت بنزین، تورم و تاثیر شرایط موجود بر رشد اقتصادی آمریکا اشاره کرد.
احمدی در مقابل تاکید کرد که پیامدهای اقتصادی وضعیت موجود برای ایران مستقیمتر و شدیدتر است؛ زیرا محدودیت در تجارت دریایی، صادرات نفت، واردات کالا و فعالیتهای اقتصادی مرتبط با مسیرهای دریایی میتواند مستقیما بر اقتصاد کشور اثر بگذارد.
یکی از مهمترین محورهای مطرح شده در اظهارات احمدی، آثار محاصره دریایی بر اقتصاد ایران است.
او پیشتر نیز درباره پیامدهای محاصره دریایی برای صادرات نفت ایران سخن گفته و تاکید کرده بود که در کوتاهمدت، امکان انتقال برخی کالاهای اساسی از مسیر کشورهای همسایه مطرح است، اما انتقال نفت از مسیرهای جایگزین مانند راهآهن هزینه بالایی دارد و ظرفیت آن نیز محدود خواهد بود.
این موضوع نشان میدهد در صورت تداوم محدودیتهای دریایی، مسیرهای جایگزین حملونقل میتوانند بخشی از نیازهای تجاری را پوشش دهند، اما هزینه و ظرفیت این مسیرها از عوامل مهم در ارزیابی آثار اقتصادی آنها خواهد بود.
از سوی دیگر، تنگه هرمز به دلیل نقش آن در انتقال انرژی، اهمیت ویژهای در معادلات منطقهای و بازار جهانی نفت دارد.
در روزهای اخیر، تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی تحولات مربوط به ایران و آمریکا بوده است.
کوروش احمدی در اظهارات دیگری گفته بود هدف کوتاهمدت دولت ترامپ باز کردن تنگه هرمز است و حتی در صورت عبور بخشی از نفت از خلیج فارس، تثبیت وضعیت تردد نیازمند حضور گسترده نظامی خواهد بود.
او همچنین درباره اثرگذاری تحریم کشتیها از سوی ایران در شرایطی که تردد کشتیها به بنادر ایران محدود شده است، اظهار کرده بود که در چنین وضعیتی مشخص نیست تحریم کشتیها بتواند اثر قابل توجهی داشته باشد.
این اظهارات در مجموع نشان میدهد از نگاه این تحلیلگر، مسئله تنگه هرمز تنها به باز یا بسته بودن فیزیکی مسیر دریایی محدود نیست و امنیت تردد، حضور نظامی و امکان استمرار حملونقل نیز در آن اهمیت دارد.
کوروش احمدی در پایان تحلیل خود بر اهمیت مذاکره تاکید کرد.
او با اشاره به تفاوت شدت پیامدهای اقتصادی برای دو کشور گفت که از نظر او، پایان دادن به رویارویی از مسیر یک راهحل مبتنی بر مذاکره میتواند در راستای منافع طرفها باشد و در این میان، ایران با توجه به شدت پیامدهای اقتصادی وضعیت موجود، آسیبپذیری بیشتری دارد.
این سخنان، دیدگاه شخصی و تحلیلی یک دیپلمات سابق است و نباید به عنوان موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران یا دولت آمریکا تلقی شود.
پرسش اصلی مطرح شده در این بحث این است که آیا شرایط کنونی میتواند به یک بحران طولانیمدت تبدیل شود.
احمدی با استناد به نمونههای تاریخی معتقد است محاصره دریایی از نظر زمانی محدودیت مشخصی ندارد و در صورت نبود توافق یا تغییر در محاسبات طرفین، امکان تداوم آن وجود دارد.
با این حال، مدت زمان واقعی ادامه وضعیت فعلی به تصمیمهای سیاسی، شرایط میدانی، وضعیت تردد دریایی، مذاکرات احتمالی و اقدامات طرفهای درگیر بستگی خواهد داشت و از اظهارات یک تحلیلگر نمیتوان زمان مشخصی برای پایان آن استخراج کرد.
کوروش احمدی، دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل، درباره تداوم محاصره دریایی و انسداد تنگه هرمز هشدار داده است که چنین وضعیتی از نظر تاریخی میتواند برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. او برای این ادعا به نمونههایی از محاصرههای دریایی در جنگهای جهانی، دوره ناپلئونی و وضعیت غزه اشاره کرد.
احمدی همچنین دو ویژگی را برای وضعیت کنونی برشمرد: فاصله نسبتا زیاد محل اعمال محاصره از سواحل ایران و ارتباط میان محاصره دریایی با وضعیت تنگه هرمز.
این دیپلمات سابق همچنین نقش ایدئولوژی، پایگاه سیاسی داخلی و محاسبات تصمیمگیرندگان را در طولانی شدن بحران مورد تاکید قرار داد و گفت پیامدهای اقتصادی این وضعیت برای ایران حادتر است.
در نهایت، او راهحل مبتنی بر مذاکره را برای پایان دادن به رویارویی مورد اشاره قرار داد؛ موضعی که باید به عنوان تحلیل و دیدگاه شخصی کوروش احمدی در نظر گرفته شود، نه تصمیم یا موضع رسمی طرفهای درگیر.
اندیشه مُعاصِر تحولات مربوط به تنگه هرمز، محاصره دریایی، اقتصاد ایران و مواضع دیپلماتها و تحلیلگران درباره این بحران را پیگیری میکند.
