طرح ساماندهی نیروهای شرکتی در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرایی جدیدی شده است؛ با این حال، هنوز تبدیل وضعیت قطعی و استخدام مستقیم تمام نیروهای شرکتی به تصویب نهایی نرسیده است. دولت با تصویب نظام جدید پرداخت، به دنبال ساماندهی حقوق و بیمه کارکنان...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ ساماندهی نیروهای شرکتی یکی از مهم‌ترین مطالبات کارکنانی است که سال‌ها در دستگاه‌های دولتی، سازمان‌ها و نهادهای عمومی مشغول فعالیت هستند، اما رابطه استخدامی آنها به‌جای ارتباط مستقیم با دستگاه اجرایی، از طریق شرکت‌های پیمانکاری و واسطه برقرار شده است.
این کارکنان در بسیاری از موارد با مشکلاتی مانند تأخیر در پرداخت حقوق، نامشخص بودن وضعیت قرارداد، نگرانی درباره امنیت شغلی و مشکلات مربوط به سوابق بیمه‌ای روبه‌رو بوده‌اند.
در سال ۱۴۰۵، دولت و مجلس اقدامات تازه‌ای برای حل این مشکلات انجام داده‌اند. با این حال، باید میان ساماندهی پرداخت حقوق، حذف شرکت‌های واسطه و تبدیل وضعیت استخدامی تفاوت قائل شد؛ زیرا این سه موضوع الزاماً به معنای استخدام رسمی نیروهای شرکتی نیستند.
مهم‌ترین تحول سال جاری، تصویب نظام پرداخت نیروهای شرکتی در هیئت وزیران و آغاز اجرای آن از طریق سازمان اداری و استخدامی کشور است.
در این چارچوب، دستگاه‌های اجرایی مشمول موظف شدند اطلاعات کارکنان شرکتی و شرکت‌های پیمانکاری طرف قرارداد خود را در سامانه مربوط ثبت کنند.
بخشنامه اجرایی این طرح در ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ ابلاغ شد و مهلت اولیه ثبت اطلاعات از اول تا نهم مهرماه تعیین شده بود.
در این مرحله، هدف اصلی شناسایی دقیق نیروهای شرکتی، ثبت اطلاعات قراردادها و ایجاد سازوکار شفاف‌تر برای پرداخت حقوق و مزایا بوده است.
نکته مهم این است که آغاز اجرای این مصوبه به معنای تبدیل وضعیت خودکار تمام کارکنان شرکتی نیست.
یکی از پرتکرارترین پرسش‌های کارکنان شرکتی این است که آیا در سال ۱۴۰۵ به استخدام مستقیم دولت درمی‌آیند یا خیر.
در حال حاضر، مصوبه اجرایی دولت بیشتر بر ساماندهی پرداخت حقوق، بیمه و اطلاعات کارکنان تمرکز دارد و به‌تنهایی مجوز استخدام رسمی یا تبدیل وضعیت عمومی نیروهای شرکتی محسوب نمی‌شود.
از سوی دیگر، مجلس همچنان موضوع حذف شرکت‌های واسطه و ایجاد رابطه مستقیم میان کارکنان و دستگاه‌های اجرایی را دنبال می‌کند.
بنابراین باید دو موضوع را از یکدیگر جدا کرد:
ساماندهی حقوق و بیمه: وارد مرحله اجرایی شده است.
تبدیل وضعیت استخدامی: همچنان نیازمند تعیین تکلیف قانونی و تصمیم نهایی است.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های مصوبه دولت، اصلاح سازوکار پرداخت حقوق و مزایای نیروهای شرکتی است.
هدف این اقدام آن است که منابع اختصاص‌یافته به حقوق کارکنان با شفافیت بیشتری پرداخت شود و شرکت‌های واسطه نتوانند پرداخت حقوق را به تأخیر بیندازند.
در سازوکار جدید، موارد زیر مورد توجه قرار گرفته است:
۱. ثبت مشخصات نیروهای شرکتی در سامانه نظام اداری.
۲. ثبت اطلاعات شرکت‌های پیمانکاری طرف قرارداد.
۳. شفاف‌سازی اطلاعات مربوط به حقوق و مزایا.
۴. ساماندهی پرداخت حق بیمه و سوابق بازنشستگی.
۵. نظارت بیشتر دستگاه‌های اجرایی بر اطلاعات کارکنان.
این اقدامات می‌تواند بخشی از مشکلات نیروهای شرکتی را کاهش دهد؛ اما به معنای حذف کامل رابطه پیمانکاری در تمام دستگاه‌ها نیست.
حذف شرکت‌های واسطه یکی از اصلی‌ترین اهداف طرح ساماندهی نیروهای شرکتی است. بسیاری از کارکنان معتقدند شرکت‌های پیمانکاری بدون انجام خدمات متناسب، بخشی از منابع پرداختی مربوط به حقوق و مزایای آنها را دریافت می‌کنند.
برنامه دولت برای اصلاح این وضعیت، کاهش نقش شرکت‌های تأمین نیروی انسانی و شفاف‌سازی پرداخت‌هاست.
با این حال، حذف کامل پیمانکاران هنوز به‌صورت عمومی و برای تمام دستگاه‌های اجرایی اجرایی نشده است. اجرای این موضوع به تعیین تکلیف مقررات استخدامی، محدودیت‌های قانونی و تصمیمات نهایی دولت و مجلس بستگی دارد.
یکی از اتفاقات مهم در روند ساماندهی نیروهای شرکتی، تصویب‌نامه هیئت وزیران در تاریخ ۵ مرداد ۱۴۰۵ با عنوان «نظام پرداخت به نیروهای به‌کارگیری‌شده از طریق شرکت‌های پیمانکاری تأمین نیروی انسانی» است.
این مصوبه پس از بررسی در هیئت تطبیق مقررات مجلس نیز تأیید شد.
مهم‌ترین محورهای این مصوبه عبارت‌اند از:
| موضوع | هدف مصوبه |
|---|---|
| ثبت اطلاعات کارکنان | شناسایی دقیق نیروهای شرکتی |
| ثبت پیمانکاران | شفاف‌سازی شرکت‌های طرف قرارداد |
| پرداخت حقوق | جلوگیری از تأخیر در پرداخت |
| پرداخت بیمه | ساماندهی سوابق بیمه‌ای |
| نظارت دستگاه‌ها | کنترل اطلاعات و قراردادها |
| سابقه خدمت | لحاظ کردن سابقه در آزمون استخدامی |
این مصوبه در واقع گامی برای اصلاح وضعیت پرداخت و مدیریت نیروهای شرکتی است و نباید آن را با استخدام رسمی و قطعی این کارکنان یکسان دانست.
یکی از نکات مهم مصوبه دولت، در نظر گرفتن امتیاز برای سابقه خدمت نیروهای شرکتی در آزمون‌های استخدامی دستگاه‌های اجرایی است.
بر اساس مقررات اعلام‌شده، افرادی که سابقه خدمت تمام‌وقت و بیمه‌پردازی دارند و در آزمون استخدامی شرکت می‌کنند، می‌توانند به ازای هر سال سابقه خدمت، یک امتیاز دریافت کنند.
امتیاز سابقه خدمت در آزمون استخدامی
حداکثر امتیاز قابل محاسبه برای سابقه خدمت نیروهای شرکتی
| سابقه خدمت | امتیاز |
|---|---|
| یک سال | ۱ |
| دو سال | ۲ |
| سه سال | ۳ |
| چهار سال و بیشتر | ۴ |
این امتیاز به معنای استخدام بدون آزمون نیست. نیروهای شرکتی همچنان باید در آزمون استخدامی شرکت کنند و حدنصاب لازم را کسب کنند.
طرح ساماندهی استخدام کارکنان دولت از سال ۱۳۹۹ در مجلس مطرح شد و در سال‌های بعد مراحل مختلف بررسی و اصلاح را پشت سر گذاشت.
با وجود پیگیری‌های مجلس و تصویب طرح، ایرادهای حقوقی و مالی باعث شد اجرای تبدیل وضعیت عمومی نیروهای شرکتی به نتیجه نهایی نرسد.
مهم‌ترین موانع مطرح‌شده عبارت‌اند از:
۱. ایرادهای مربوط به عدالت استخدامی
یکی از موضوعات مورد اختلاف، نحوه ورود نیروهای شرکتی به بدنه دولت بدون شرکت در آزمون استخدامی رقابتی بوده است.
۲. محدودیت‌های قانونی استخدام مستقیم
برخی احکام قانون مدیریت خدمات کشوری، محدودیت‌هایی برای انعقاد قرارداد مستقیم دستگاه‌های اجرایی با نیروهای جدید ایجاد می‌کند.
۳. محدودیت‌های کوچک‌سازی دولت
برنامه‌های مربوط به کاهش نیروی انسانی و چابک‌سازی دستگاه‌های اجرایی نیز از موانع مطرح‌شده در بررسی تبدیل وضعیت بوده است.
۴. بار مالی اجرای طرح
اجرای تبدیل وضعیت گسترده کارکنان شرکتی می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی برای دولت ایجاد کند.
در بررسی‌های مطرح‌شده، بار مالی اجرای طرح حدود ۱۸۵ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود.
در شهریور ۱۴۰۵، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرد که موضوع تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی با تعامل دولت، مجلس و سازمان اداری و استخدامی در سال جاری پیگیری خواهد شد.
یکی از محورهای مورد بحث، حذف تبصره ذیل ماده ۳۲ قانون مدیریت خدمات کشوری است؛ موضوعی که نمایندگان آن را یکی از موانع انعقاد قرارداد مستقیم با نیروهای شرکتی می‌دانند.
هدف از این پیگیری، فراهم کردن شرایطی است که کارکنان مشمول بتوانند رابطه کاری مستقیم‌تری با دستگاه اجرایی داشته باشند.
با وجود این وعده‌ها، هنوز نمی‌توان تاریخ قطعی برای اجرای تبدیل وضعیت عمومی تمام نیروهای شرکتی اعلام کرد.
دامنه طرح ساماندهی به کارکنانی مربوط می‌شود که از طریق شرکت‌های پیمانکاری تأمین نیروی انسانی در دستگاه‌های اجرایی مشمول مشغول فعالیت هستند.
گروه‌های مورد توجه در این طرح عبارت‌اند از:
نیروهای شرکتی شاغل در دستگاه‌های اجرایی
کارکنان پیمانکاری تأمین نیروی انسانی
نیروهای خدماتی و پشتیبانی مشمول مقررات
کارکنان دارای قرارداد با شرکت‌های واسطه طرف قرارداد دستگاه‌ها
نیروهای دارای سابقه خدمت و بیمه‌پردازی در دستگاه‌های مشمول
البته مشمول بودن هر فرد به نوع قرارداد، دستگاه محل خدمت و ضوابط مصوبه بستگی دارد و نمی‌توان تمام کارکنان شرکت‌های خصوصی را مشمول این طرح دانست.
یکی از پرسش‌های پرتکرار مربوط به کارکنان شرکتی دستگاه‌های مختلف است.
باید توجه داشت که شمول مقررات برای همه سازمان‌ها یکسان نیست و به قوانین حاکم بر هر دستگاه و دامنه مصوبه مربوط بستگی دارد.
| محل خدمت | وضعیت بررسی شمول |
|---|---|
| وزارتخانه‌ها | براساس مقررات دستگاه مشمول |
| سازمان‌های دولتی | تابع دامنه مصوبه |
| وزارت بهداشت | نیازمند بررسی نوع قرارداد و دستگاه |
| آموزش‌وپرورش | تابع مقررات استخدامی مربوط |
| شهرداری‌ها | نیازمند بررسی قوانین و مقررات اختصاصی |
| شرکت‌های خصوصی | صرفاً با اشتغال در بخش خصوصی مشمول خودکار نیستند |
بنابراین کارکنان باید وضعیت قرارداد و دستگاه محل خدمت خود را بررسی کنند.
برای اجرای مرحله جدید ساماندهی، سازمان اداری و استخدامی کشور زیرسامانه‌ای را در سکوی یکپارچه نظام اداری معرفی کرده است.
سامانه ثبت اطلاعات نیروهای شرکتی
زیرسامانه سکوی یکپارچه نظام اداری
ورود به سامانهثبت اطلاعات در این مرحله بر عهده دستگاه‌های اجرایی مشمول بوده است؛ این سامانه را نباید با درگاه عمومی ثبت‌نام شخصی برای تبدیل وضعیت اشتباه گرفت.
بر اساس بخشنامه اجرایی، اطلاعات نیروهای شرکتی و شرکت‌های پیمانکاری باید توسط دستگاه‌های مربوط ثبت و به تأیید بالاترین مقام دستگاه یا مقام مجاز برسد.
مهلت اولیه این مرحله از اول تا نهم مهرماه ۱۴۰۵ تعیین شده بود.
در مرحله ثبت اطلاعات مهرماه، مسئولیت ثبت اطلاعات بر عهده دستگاه‌های اجرایی مشمول بوده است.
بنابراین کارکنان نباید تصور کنند که با ورود شخصی به سامانه و ثبت درخواست، تبدیل وضعیت آنها انجام می‌شود.
بهتر است نیروهای شرکتی از واحد منابع انسانی یا امور اداری محل خدمت خود درباره ثبت اطلاعاتشان در سامانه و وضعیت قراردادشان سؤال کنند.
۱. طرح ساماندهی نیروهای شرکتی وارد مرحله اجرایی شده است، اما تبدیل وضعیت عمومی هنوز نهایی نشده است.
۲. پرداخت مستقیم حقوق و بیمه با استخدام رسمی تفاوت دارد.
۳. ثبت اطلاعات نیروها در سامانه نظام اداری بر عهده دستگاه‌های مشمول است.
۴. سابقه خدمت در آزمون استخدامی تا سقف چهار امتیاز قابل محاسبه است.
۵. امتیاز سابقه خدمت جایگزین آزمون استخدامی نیست.
۶. حذف کامل شرکت‌های پیمانکاری هنوز به‌صورت عمومی اجرا نشده است.
۷. تاریخ قطعی تبدیل وضعیت تمام نیروهای شرکتی اعلام نشده است.
۸. برای ثبت اطلاعات یا پیگیری وضعیت استخدامی به افراد واسطه پول پرداخت نکنید.
طرح ساماندهی نیروهای شرکتی در سال ۱۴۰۵ به مرحله تازه‌ای رسیده است. دولت با تصویب نظام پرداخت جدید و آغاز ثبت اطلاعات کارکنان شرکتی، گام‌هایی برای شفاف‌سازی حقوق، بیمه و قراردادهای پیمانکاری برداشته است.
با این حال، مطالبه اصلی کارکنان یعنی حذف کامل شرکت‌های واسطه و تبدیل وضعیت به قرارداد مستقیم با دستگاه اجرایی هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.
در حال حاضر، مهم‌ترین امتیاز مشخص برای کارکنان، امکان برخورداری از حداکثر چهار امتیاز سابقه خدمت در آزمون‌های استخدامی واجد شرایط است.
بنابراین نیروهای شرکتی باید میان وعده‌های مربوط به تبدیل وضعیت و مقرراتی که واقعاً تصویب و اجرایی شده‌اند تفاوت قائل شوند و اخبار مربوط به تصمیم نهایی دولت و مجلس را دنبال کنند.
۱. آیا طرح ساماندهی نیروهای شرکتی در سال ۱۴۰۵ تصویب شده است؟
مصوبه نظام پرداخت نیروهای شرکتی در مرداد ۱۴۰۵ تصویب و تأیید شده و اجرای بخش‌هایی از ساماندهی نیز آغاز شده است؛ اما تبدیل وضعیت عمومی هنوز نهایی نشده است.
۲. آیا نیروهای شرکتی به استخدام رسمی دولت درمی‌آیند؟
در حال حاضر استخدام رسمی و تبدیل وضعیت خودکار تمام نیروهای شرکتی تصویب نشده است.
۳. آیا حقوق نیروهای شرکتی مستقیم پرداخت می‌شود؟
مصوبه جدید دولت سازوکار پرداخت مستقیم حقوق و ساماندهی پرداخت بیمه را پیش‌بینی کرده است.
۴. امتیاز سابقه کار نیروهای شرکتی چقدر است؟
به ازای هر سال سابقه خدمت تمام‌وقت و بیمه‌پردازی یک امتیاز و حداکثر چهار امتیاز در آزمون استخدامی در نظر گرفته شده است.
۵. آیا شرکت‌های پیمانکاری به‌طور کامل حذف شده‌اند؟
خیر. کاهش نقش شرکت‌های واسطه در دستور کار است، اما حذف کامل آنها در تمام دستگاه‌ها اجرایی نشده است.
۶. سامانه ثبت اطلاعات نیروهای شرکتی چیست؟
زیرسامانه سکوی یکپارچه نظام اداری به نشانی ssocore.edolat.ir برای ثبت اطلاعات نیروها و پیمانکاران معرفی شده است.
۷. آیا نیروهای شرکتی شهرداری‌ها هم تبدیل وضعیت می‌شوند؟
شمول کارکنان شهرداری‌ها به مقررات اختصاصی و شرایط قرارداد آنها بستگی دارد و نمی‌توان حکم عمومی برای همه صادر کرد.
۸. آیا نیروهای شرکتی برای تبدیل وضعیت باید آزمون بدهند؟
براساس سازوکار فعلی، امتیاز سابقه خدمت در آزمون استخدامی قابل استفاده است و استخدام از مسیر رقابتی انجام می‌شود.
۹. آخرین مهلت ثبت اطلاعات نیروهای شرکتی چه زمانی بود؟
مهلت اولیه ثبت اطلاعات دستگاه‌های مشمول از اول تا نهم مهرماه ۱۴۰۵ تعیین شده بود.
۱۰. چه زمانی تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی نهایی می‌شود؟
با وجود وعده پیگیری مجلس برای تعیین تکلیف در سال ۱۴۰۵، هنوز تاریخ قطعی و عمومی برای اجرای تبدیل وضعیت اعلام نشده است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
