سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ با روش جدید ثبتی‌مبنا از دوم آبان‌ماه وارد مرحله اجرایی شده است. در این دوره، مرکز آمار ایران با استفاده از اطلاعات پایگاه‌های داده دستگاه‌های اجرایی، اطلاعات جمعیتی و سکونتی خانوارها را بررسی می‌کند و ب...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن یکی از مهم‌ترین طرح‌های آماری کشور است که با هدف شناسایی تعداد جمعیت، وضعیت خانوارها، ویژگی‌های محل سکونت و شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم اجرا می‌شود. اطلاعات به‌دست‌آمده از این طرح نقش مهمی در برنامه‌ریزی‌های دولتی، سیاست‌گذاری اقتصادی، توسعه خدمات عمومی، ساخت مدارس، مراکز درمانی، زیرساخت‌های شهری و روستایی و تصمیم‌گیری درباره نیازهای مسکن دارد.
آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال ۱۳۹۵ انجام شد و دوره جدید این طرح در سال ۱۴۰۵ با تغییرات مهمی نسبت به روش‌های قبلی آغاز شده است. برخلاف سرشماری‌های گذشته که بخش عمده اطلاعات از طریق مراجعه مأموران به خانوارها جمع‌آوری می‌شد، در دوره جدید اطلاعات پایگاه‌های اداری و سامانه‌های دولتی مبنای اصلی محاسبات قرار گرفته‌اند.
بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، در این دوره قرار نیست تمام خانوارهای کشور به‌صورت یکسان درگیر فرآیند ثبت اطلاعات اینترنتی یا مراجعه حضوری شوند. ابتدا اطلاعات موجود در سامانه‌های مختلف بررسی می‌شود و سپس خانوارهایی که اطلاعات آن‌ها ناقص است، مغایرت دارند یا برای راستی‌آزمایی انتخاب شده‌اند، در فرآیند تکمیل اطلاعات مشارکت خواهند کرد.
سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ از چه تاریخی آغاز شد؟
نهمین سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور در سال ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود. طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده، مرحله اولیه و داده‌محور این طرح از ۲۵ مهرماه آغاز شد و مرحله اجرایی و میدانی نیز از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور وارد فاز عملیاتی شد.
بر اساس مصوبه هیئت وزیران، عملیات میدانی سرشماری از ابتدای آبان‌ماه به مدت ۳۰ روز برنامه‌ریزی شده است و با تصویب ستاد سرشماری کشور و تأیید رئیس شورای راهبری، امکان تمدید آن حداکثر به مدت ۱۰ روز وجود دارد.
همچنین رئیس مرکز آمار ایران اعلام کرده است که فرآیند سرشماری در چند مرحله انجام می‌شود و جمع‌آوری اطلاعات از طریق پایگاه‌های اداری، مشارکت اینترنتی خانوارهای مشمول و مراجعه میدانی مأموران صورت می‌گیرد.
برنامه‌ریزی اولیه مرکز آمار ایران بر این اساس است که مراحل اصلی سرشماری تا اسفند ۱۴۰۵ ادامه داشته باشد و پس از تکمیل بررسی‌ها، نتایج اولیه منتشر شود.
سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ به چه روشی انجام می‌شود؟
مهم‌ترین تفاوت سرشماری سال ۱۴۰۵ با دوره‌های گذشته، استفاده از روش ثبتی‌مبنا است. در این روش، اطلاعات موردنیاز از پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی دریافت می‌شود و مرکز آمار ایران با تطبیق داده‌های مختلف، اطلاعات جمعیتی و مسکونی کشور را استخراج و بررسی می‌کند.
به این ترتیب، بخش زیادی از اطلاعات موردنیاز بدون مراجعه مستقیم به تک‌تک خانوارها قابل جمع‌آوری خواهد بود. با این حال، اطلاعات موجود در برخی سامانه‌ها ممکن است ناقص، قدیمی یا دارای مغایرت باشد.
به همین دلیل، مرکز آمار برای تکمیل داده‌ها از خوداظهاری اینترنتی و مراجعه میدانی نیز استفاده می‌کند. در واقع، روش جدید ترکیبی از اطلاعات ثبتی، مشارکت شهروندان و بررسی‌های حضوری است.
این تغییر با هدف افزایش دقت آمارها، کاهش هزینه‌های اجرایی، سرعت‌بخشیدن به انتشار نتایج و به‌روزرسانی اطلاعات جمعیتی کشور انجام شده است.
سامانه ثبت نام سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ چیست؟
افرادی که برای تکمیل اطلاعات سرشماری انتخاب شده‌اند، باید از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند یا همان سامانه دولت من اقدام کنند.
سامانه دولت من به نشانی my.gov.ir درگاه اصلی ارائه خدمات الکترونیکی دولتی است و بخش مربوط به سرشماری نیز از طریق این پنجره در اختیار خانوارهای مشمول قرار می‌گیرد.
افراد پس از ورود به حساب کاربری و احراز هویت، می‌توانند گزینه مربوط به سرشماری عمومی نفوس و مسکن را انتخاب کنند و اطلاعات موردنیاز را مطابق دستورالعمل نمایش‌داده‌شده تکمیل کنند.
نکته مهم اینکه سرشماری سال ۱۴۰۵ به معنای ثبت‌نام عمومی و اجباری تمام شهروندان در یک سامانه جداگانه نیست. خانوارهایی که اطلاعات آن‌ها نیازمند تکمیل یا بررسی باشد، از طریق روش‌های رسمی اطلاع‌رسانی می‌شوند.
نحوه تکمیل اطلاعات سرشماری در سامانه دولت من
افرادی که پیامک رسمی سرشماری دریافت کرده‌اند، برای تکمیل اطلاعات باید مراحل اعلام‌شده از سوی مرکز آمار ایران را دنبال کنند.
ابتدا وارد پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir شوید.
پس از ورود، فرآیند احراز هویت را با اطلاعات مربوط به صاحب حساب انجام دهید.
در ادامه، بخش مربوط به سرشماری نفوس و مسکن را انتخاب کنید.
اطلاعات مربوط به اعضای خانوار و محل سکونت را مطابق پرسش‌های سامانه بررسی کنید.
در صورت مشاهده اطلاعات ناقص یا اشتباه، موارد موردنیاز را مطابق دستورالعمل اصلاح یا تکمیل کنید.
پس از پاسخ‌گویی به پرسش‌ها، اطلاعات ثبت‌شده را مجدداً بررسی و فرآیند نهایی‌سازی را انجام دهید.
در پایان، در صورت تکمیل موفق پرسش‌نامه اینترنتی، کد آماری تأیید برای متقاضی صادر می‌شود. بهتر است این کد تا پایان فرآیند سرشماری نگهداری شود.
آیا همه مردم باید در سرشماری ۱۴۰۵ شرکت کنند؟
یکی از پرسش‌های پرتکرار درباره سرشماری جدید این است که آیا تمام شهروندان باید وارد سامانه دولت من شوند و اطلاعات خانوار خود را ثبت کنند؟
بر اساس توضیحات رئیس مرکز آمار ایران، در روش جدید قرار نیست برای تمام مردم پیامک ارسال شود یا همه خانوارها به‌صورت یکسان مورد مراجعه قرار بگیرند.
ابتدا اطلاعات موجود در پایگاه‌های دولتی بررسی می‌شود و افرادی که اطلاعات مکانی یا هویتی آن‌ها ثبت نشده، اطلاعاتشان دارای مغایرت است یا برای راستی‌آزمایی انتخاب شده‌اند، در جامعه هدف قرار می‌گیرند.
بنابراین دریافت نکردن پیامک به معنای خارج بودن از آمار کشور نیست؛ زیرا اطلاعات بسیاری از خانوارها از طریق سامانه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی جمع‌آوری می‌شود.
با این حال، خانوارهایی که پیامک رسمی دریافت می‌کنند، باید مطابق دستورالعمل اعلام‌شده برای بررسی و تکمیل اطلاعات اقدام کنند.
چه اطلاعاتی در سرشماری نفوس و مسکن دریافت می‌شود؟
اطلاعات موردنیاز سرشماری سال ۱۴۰۵ به دو گروه اصلی اطلاعات جمعیتی و اطلاعات مربوط به واحدهای مسکونی تقسیم می‌شود.
در بخش جمعیتی، اطلاعاتی مانند کد ملی، تاریخ تولد، وضعیت تأهل، نسبت اعضای خانوار با یکدیگر، وضعیت اقامت و مشخصات جمعیتی افراد بررسی می‌شود.
همچنین در مراحل میدانی، اطلاعاتی درباره سواد، مدرک و رشته تحصیلی، وضعیت اشتغال، عنوان شغلی، مهاجرت و جابه‌جایی جمعیت نیز جمع‌آوری خواهد شد.
در بخش مسکن، مشخصاتی مانند نوع واحد مسکونی، مساحت، تعداد اتاق‌ها، نوع اسکلت ساختمان، مصالح مورد استفاده، سال اتمام بنا، نحوه تصرف واحد مسکونی و تجهیزات سرمایشی و گرمایشی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
این اطلاعات به مرکز آمار کمک می‌کند تا تصویر دقیق‌تری از شرایط جمعیتی و وضعیت سکونت در مناطق مختلف کشور تهیه کند.
مراجعه مأموران سرشماری به منازل چگونه انجام می‌شود؟
در سرشماری سال ۱۴۰۵ همچنان بخشی از اطلاعات از طریق مراجعه حضوری مأموران جمع‌آوری خواهد شد؛ اما این مراجعه با سرشماری‌های سنتی تفاوت دارد.
بر اساس توضیحات مرکز آمار ایران، مأموران برای بررسی اطلاعات ناقص، راستی‌آزمایی داده‌ها و تکمیل اطلاعات خانوارهای انتخاب‌شده به مناطق مختلف مراجعه می‌کنند.
طبق اعلام مدیرکل دفتر جمعیت، نیروی کار و اقتصاد خانوار مرکز آمار ایران، برنامه مراجعه میدانی به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار در سراسر کشور پیش‌بینی شده است.
این مراجعات ممکن است در شهرها، روستاها و مناطق مختلف انجام شود و پرسش‌های مأموران علاوه بر اطلاعات جمعیتی، بخش‌هایی از وضعیت مسکن و محل سکونت را نیز شامل خواهد شد.
مأموران سرشماری با لباس مشخص و کارت شناسایی رسمی مراجعه می‌کنند و شهروندان می‌توانند پیش از ارائه اطلاعات، هویت آن‌ها را بررسی کنند.
چگونه از هویت مأمور سرشماری اطمینان پیدا کنیم؟
با توجه به اهمیت اطلاعات شخصی و احتمال سوءاستفاده افراد سودجو، مرکز آمار ایران درباره نحوه شناسایی مأموران سرشماری اطلاع‌رسانی کرده است.
مأموران رسمی دارای کارت شناسایی هولوگرام‌دار و مشخصات کامل هستند و شهروندان باید پیش از همکاری، کارت شناسایی آن‌ها را بررسی کنند.
همچنین طبق اعلام مسئولان مرکز آمار، شهروندان می‌توانند برای بررسی هویت مأموران از کد دستوری اعلام‌شده یعنی ۴۱۱۰۱# استفاده کنند.
ارائه اطلاعات به افراد فاقد کارت شناسایی معتبر یا اشخاصی که هویت آن‌ها قابل تأیید نیست، توصیه نمی‌شود.
پیامک سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ از چه شماره‌ای ارسال می‌شود؟
یکی از موضوعات مهم در سرشماری جدید، اطلاع‌رسانی از طریق پیامک است. مرکز آمار ایران اعلام کرده است که پیامک‌های رسمی مربوط به سرشماری از سرشماره مشخص این مرکز ارسال می‌شوند و فاقد لینک مستقیم هستند.
بنابراین شهروندان نباید روی لینک‌هایی که با عنوان ثبت‌نام سرشماری، تکمیل اطلاعات خانوار یا مشاهده نتیجه سرشماری از شماره‌های ناشناس ارسال می‌شوند، کلیک کنند.
برای تکمیل اطلاعات باید شخصاً وارد سامانه رسمی دولت من شوند و از بخش مربوط به سرشماری اقدام کنند.
این موضوع به‌ویژه برای جلوگیری از کلاهبرداری اینترنتی اهمیت دارد؛ زیرا اطلاعاتی مانند کد ملی، شماره تلفن همراه و مشخصات اعضای خانوار نباید در اختیار صفحات ناشناس قرار بگیرد.
اگر پیامک سرشماری دریافت نکردیم چه کنیم؟
دریافت نکردن پیامک سرشماری به‌تنهایی به معنای وجود مشکل در اطلاعات خانوار نیست. در روش ثبتی‌مبنا، اطلاعات بخش زیادی از جمعیت از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی دریافت می‌شود.
پیامک‌ها عمدتاً برای خانوارهایی ارسال می‌شوند که اطلاعات آن‌ها نیازمند تکمیل، اصلاح یا راستی‌آزمایی است.
بنابراین افرادی که پیامکی دریافت نکرده‌اند، نباید تصور کنند که حتماً از سرشماری جا مانده‌اند. در این دوره، مبنای اصلی تشکیل آمار جمعیتی، اطلاعات ثبتی دستگاه‌های اجرایی است و مراجعه یا مشارکت اینترنتی برای گروه‌های مشمول انجام می‌شود.
در صورت اعلام دستورالعمل جدید از سوی مرکز آمار ایران، جزئیات مربوط به نحوه مشارکت سایر خانوارها نیز از مسیرهای رسمی اطلاع‌رسانی خواهد شد.
آیا ثبت اطلاعات در سامانه املاک و اسکان برای سرشماری کافی است؟
یکی دیگر از پرسش‌های شهروندان این است که آیا ثبت اطلاعات محل سکونت در سامانه املاک و اسکان به معنای تکمیل خودکار تمام مراحل سرشماری است؟
طبق توضیحات رئیس مرکز آمار ایران، اطلاعات سامانه املاک و اسکان یکی از منابع مورد استفاده در بررسی وضعیت مکانی و سکونتی خانوارهاست؛ اما اطلاعات سایر پایگاه‌های دولتی نیز برای تکمیل تصویر آماری مورد بررسی قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، افرادی که پیامک سرشماری دریافت کرده‌اند، حتی اگر قبلاً اطلاعات محل سکونت خود را در سامانه املاک و اسکان ثبت کرده باشند، باید برای راستی‌آزمایی و تکمیل اطلاعات به سامانه دولت من مراجعه کنند.
در واقع، ثبت اطلاعات در یک سامانه به‌تنهایی به معنای پایان فرآیند سرشماری برای خانوارهای مشمول نیست.
هدف از اجرای سرشماری نفوس و مسکن چیست؟
اطلاعات جمع‌آوری‌شده در سرشماری عمومی نفوس و مسکن کاربرد گسترده‌ای در برنامه‌ریزی‌های کشور دارد.
یکی از مهم‌ترین اهداف این طرح، مشخص شدن تعداد جمعیت و ترکیب سنی افراد در مناطق مختلف است. این اطلاعات می‌تواند در تعیین نیاز شهرها و روستاها به مدرسه، مراکز درمانی، خدمات عمومی و زیرساخت‌های عمرانی مورد استفاده قرار بگیرد.
همچنین اطلاعات مربوط به وضعیت اشتغال، مهاجرت و تحصیلات به برنامه‌ریزان کمک می‌کند تا وضعیت بازار کار و نیازهای آموزشی مناطق مختلف را بهتر ارزیابی کنند.
در بخش مسکن نیز اطلاعات مربوط به تعداد واحدها، کیفیت ساختمان‌ها، مساحت و امکانات سکونتی می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری در حوزه توسعه شهری و سیاست‌گذاری مسکن قرار گیرد.
به همین دلیل، صحت اطلاعات ثبت‌شده و همکاری خانوارهای مشمول نقش مهمی در کیفیت نتایج نهایی سرشماری دارد.
نتایج سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ چه زمانی اعلام می‌شود؟
بر اساس اظهارات رئیس مرکز آمار ایران، برنامه‌ریزی شده است که فرآیند سرشماری سال ۱۴۰۵ تا اسفندماه ادامه داشته باشد و نتایج اولیه پس از تکمیل مراحل اجرایی و بررسی داده‌ها منتشر شود.
با توجه به اینکه این دوره برای نخستین بار در سطح ملی با روش ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود، بررسی و تطبیق اطلاعات دستگاه‌های اجرایی اهمیت زیادی دارد.
نتایج نهایی نیز پس از پردازش داده‌ها، کنترل کیفیت و اطمینان از صحت اطلاعات از سوی مرکز آمار ایران اعلام خواهد شد.
مسئولان تأکید کرده‌اند که آمارهای مربوط به سرشماری باید از طریق مرکز آمار ایران منتشر شود و ارقام غیررسمی که پیش از اعلام نتایج نهایی در فضای مجازی منتشر می‌شوند، قابل استناد نیستند.
جمع‌بندی
سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با روش ثبتی‌مبنا از دوم آبان‌ماه وارد مرحله اجرایی شده و اطلاعات جمعیتی و سکونتی خانوارها از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های دولتی، مشارکت اینترنتی و مراجعه میدانی جمع‌آوری می‌شود.
خانوارهایی که پیامک رسمی دریافت می‌کنند، باید برای تکمیل یا راستی‌آزمایی اطلاعات خود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی my.gov.ir مراجعه کنند. همچنین مأموران سرشماری برای بررسی اطلاعات ناقص و تکمیل داده‌های موردنیاز به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار مراجعه خواهند کرد.
نکته مهم برای شهروندان این است که پیامک‌های رسمی سرشماری فاقد لینک مستقیم هستند و تکمیل اطلاعات باید فقط از طریق درگاه رسمی دولت من انجام شود. نتایج اولیه این طرح نیز طبق برنامه اعلام‌شده برای اسفند ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
