آیین‌نامه جدید مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی در مهرماه ۱۴۰۵ به تصویب هیئت وزیران رسید و در ۲۹ مهرماه برای اجرا ابلاغ شد. بر اساس ماده ۳ این آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که تمام یا بخشی از وظایفشان قابلیت ا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ دورکاری کارمندان دولت یکی از موضوعات مهم برای کارکنان دستگاه‌های اجرایی، به‌ویژه افرادی است که وظایف اداری آن‌ها قابلیت انجام از راه دور دارد. افزایش هزینه رفت‌وآمد، ترافیک شهری و ضرورت مدیریت مصرف سوخت باعث شده است دولت به دنبال راهکارهایی برای کاهش سفرهای روزانه کارکنان و گسترش روش‌های غیرحضوری انجام کار باشد.
در همین راستا، آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی در جلسه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ هیئت وزیران تصویب و در تاریخ ۲۹ مهرماه ابلاغ شد. یکی از مهم‌ترین بندهای این آیین‌نامه، الزام دستگاه‌های اجرایی به فراهم کردن امکان حداقل دو روز دورکاری در هفته برای کارکنان واجد شرایط است.
بااین‌حال، این مصوبه به معنای تعطیلی عمومی ادارات در دو روز مشخص هفته نیست. دورکاری به نوع وظایف کارمند و امکان انجام آن‌ها از راه دور بستگی دارد و دستگاه‌ها باید ترتیبی اتخاذ کنند که خدمات موردنیاز مردم بدون وقفه ارائه شود.
آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی در جلسه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵ هیئت وزیران به تصویب رسید و در ۲۹ مهرماه با شماره ۸۹۰۰۱ ابلاغ شد.
این آیین‌نامه مجموعه‌ای از مقررات مربوط به نحوه رفت‌وآمد کارکنان، کاهش استفاده از خودروهای شخصی، توسعه دورکاری و مدیریت سفرهای اداری را در بر می‌گیرد.
| موضوع | جزئیات |
|---|---|
| عنوان مصوبه | آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان |
| مرجع تصویب | هیئت وزیران |
| تاریخ تصویب | ۲۲ مهر ۱۴۰۵ |
| تاریخ ابلاغ | ۲۹ مهر ۱۴۰۵ |
| شماره تصویب‌نامه | ۸۹۰۰۱ |
| حکم مهم دورکاری | حداقل دو روز در هفته برای کارکنان واجد شرایط |
| شرط اصلی اجرا | حفظ تداوم خدمات دستگاه اجرایی |
بنابراین، خبر جدید صرفاً درباره تعطیلی موقت ادارات نیست، بلکه بخشی از برنامه دولت برای تغییر شیوه رفت‌وآمد کارکنان و گسترش کار غیرحضوری محسوب می‌شود.
بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌های آن‌ها از طریق دورکاری قابل انجام است، حداقل دو روز در هفته به‌صورت دورکار به کار گیرند.
نکته مهم این است که الزام اصلی متوجه دستگاه اجرایی برای اجرای دورکاری کارکنان واجد شرایط است؛ بنابراین، نمی‌توان گفت تمام کارکنان دولت بدون توجه به نوع شغل، شرایط کاری و ضرورت حضور فیزیکی باید دو روز در خانه کار کنند.
برای نمونه، برخی وظایف اداری، تهیه گزارش، بررسی اسناد، مکاتبات، تحلیل اطلاعات و فعالیت‌های قابل انجام در سامانه‌های الکترونیکی ممکن است قابلیت دورکاری داشته باشند. در مقابل، کارهایی که به حضور مستقیم در محل خدمت، ارتباط حضوری با مراجعه‌کنندگان یا ارائه مستمر خدمات نیاز دارند، ممکن است مشمول ترتیبات متفاوتی باشند.
در نتیجه، نحوه اجرای دورکاری باید براساس ماهیت فعالیت‌ها، امکانات فنی، مقررات مربوط و برنامه‌ریزی مدیران دستگاه تعیین شود.
ملاک اصلی در آیین‌نامه، امکان انجام تمام یا بخشی از وظایف شغلی به‌صورت غیرحضوری است. ازاین‌رو، صرف کارمند دولت بودن به‌تنهایی برای تعیین وضعیت دورکاری کافی نیست.
گروه‌هایی که وظایفشان قابلیت بیشتری برای انجام از راه دور دارد، ممکن است در اولویت برنامه‌ریزی دستگاه‌ها قرار گیرند؛ البته تعیین افراد مشمول باید در چارچوب مقررات و تصمیمات اجرایی هر دستگاه انجام شود.
| نوع فعالیت | وضعیت احتمالی دورکاری |
|---|---|
| تهیه گزارش‌ها و مکاتبات اداری | در صورت امکان انجام غیرحضوری |
| بررسی اسناد و اطلاعات الکترونیکی | در صورت فراهم بودن دسترسی امن |
| تحلیل داده‌ها و فعالیت‌های کارشناسی | متناسب با شرح وظایف |
| امور پاسخگویی حضوری | وابسته به ضرورت حضور و برنامه جایگزین |
| فعالیت‌های عملیاتی و خدمات مستقیم | تابع ضوابط خاص و ضرورت حضور فیزیکی |
| فعالیت‌هایی که بدون حضور قابل انجام نیستند | دورکاری تابع محدودیت‌های شغلی و مقررات مربوط |
این جدول یک دسته‌بندی کاربردی از ماهیت وظایف است و به معنای اعلام فهرست قطعی مشاغل مشمول دورکاری نیست.
خیر. دورکاری با تعطیلی اداره تفاوت دارد. در دورکاری، کارمند وظایف خود را خارج از محل کار انجام می‌دهد و همچنان مسئول انجام فعالیت‌های محوله است.
بر اساس آیین‌نامه جدید، دستگاه‌های اجرایی باید برنامه دورکاری را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که استمرار خدمات به مردم مختل نشود. بنابراین، حتی اگر بخشی از کارکنان در روزهای مشخص دورکار باشند، دستگاه باید برای انجام وظایف ضروری، پاسخگویی و ارائه خدمات موردنیاز برنامه‌ریزی کند.
همچنین از متن مصوبه نمی‌توان نتیجه گرفت که همه ادارات کشور باید در دو روز ثابت و یکسان تعطیل یا دورکار باشند. روزهای اجرای دورکاری به برنامه‌ریزی دستگاه و شرایط فعالیت آن بستگی دارد.
یکی دیگر از بخش‌های مهم آیین‌نامه جدید، تعیین یک روز در هفته به‌عنوان «روز بدون خودروی شخصی» است.
بر اساس این مقرره، هر دستگاه اجرایی باید یک روز در هفته را برای کاهش استفاده کارکنان از خودروهای شخصی تعیین کند و آن‌ها را به استفاده از روش‌های جایگزین رفت‌وآمد تشویق کند.
در روز بدون خودروی شخصی، پارکینگ سازمانی صرفاً برای توقف خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود.
این برنامه با هدف کاهش ترافیک، مصرف سوخت و آلودگی هوا اجرا می‌شود و با دورکاری تفاوت دارد. روز بدون خودرو لزوماً به معنای حضور نداشتن کارکنان در اداره نیست؛ ممکن است کارمندان در محل کار حاضر شوند اما از وسایل حمل‌ونقل عمومی یا روش‌های جایگزین استفاده کنند.
آیین‌نامه جدید فقط بر دورکاری تمرکز ندارد و اهدافی را برای اصلاح الگوی سفر کارکنان نیز تعیین کرده است.
دستگاه‌های اجرایی باید حداکثر طی سه سال، برنامه‌هایی را اجرا کنند که براساس آن:
این اهداف به معنای تغییر فوری الگوی رفت‌وآمد همه کارکنان نیست، بلکه دستگاه‌ها باید طی دوره تعیین‌شده برای تحقق آن برنامه‌ریزی کنند.
همچنین اطلاعات مربوط به محل سکونت کارکنان، شیوه رفت‌وآمد و امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی باید با رضایت کارکنان جمع‌آوری و تحلیل شود تا برنامه مدیریت سفر متناسب با شرایط واقعی تدوین شود.
آیین‌نامه جدید درباره نحوه پرداخت کمک‌هزینه رفت‌وآمد نیز مقرراتی دارد.
بر اساس ماده ۶، پرداخت کمک‌هزینه ماهانه رفت‌وآمد به کارکنانی اختصاص می‌یابد که برای رفت‌وآمد به محل کار از خودروی شخصی یا خودروی سازمانی استفاده نمی‌کنند.
اجرای این مقرره باید در چارچوب ضوابط و ترتیبات مالی دستگاه‌های اجرایی انجام شود. بنابراین، برای اطلاع از وضعیت پرداخت کمک‌هزینه در هر سازمان، کارکنان باید دستورالعمل اجرایی دستگاه محل خدمت خود را بررسی کنند.
همچنین در آیین‌نامه برای استفاده از پارکینگ سازمانی اولویت‌هایی در نظر گرفته شده است؛ از جمله افراد دارای معلولیت، بیماران خاص، مادران دارای فرزند شیرخوار، خودروهای سازمانی، خودروهای برقی و اشتراکی و کارکنانی که امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی ندارند.
بر اساس ماده ۷ آیین‌نامه، جلسات، نشست‌ها و دوره‌های آموزشی که بدون حضور فیزیکی کارکنان قابل برگزاری هستند، باید به‌صورت مجازی برگزار شوند.
همچنین صدور مجوز مأموریت حضوری برای فعالیت‌هایی که امکان انجام آنلاین دارند، ممنوع شده است. برای سایر مأموریت‌های حضوری نیز ضرورت حضور باید از سوی بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز تأیید شود.
هدف از این مقررات، کاهش سفرهای غیرضروری و استفاده بیشتر از ظرفیت سامانه‌های ارتباطی و خدمات الکترونیکی است.
البته در مواردی که حضور فیزیکی برای انجام وظیفه ضروری باشد، تصمیم‌گیری باید مطابق ضوابط و شرایط مربوط انجام شود.
در دستگاه‌ها و واحدهای عملیاتی که ارائه مستقیم و بی‌وقفه خدمات به شهروندان به حضور نیروی انسانی وابسته است، ترتیبات حضور کارکنان باید براساس ضوابط خاص همان دستگاه تنظیم شود.
این موضوع اهمیت ویژه‌ای برای بخش‌هایی دارد که فعالیت آن‌ها به خدمات حضوری، عملیات میدانی یا پاسخگویی مستمر وابسته است.
به همین دلیل، اجرای دورکاری در چنین واحدهایی باید به‌گونه‌ای باشد که ارائه خدمات به مردم متوقف نشود. امکان دورکاری برخی کارکنان نیز به معنی تعطیلی کامل واحد عملیاتی نیست.
کارکنان این دستگاه‌ها باید برای اطلاع از برنامه نهایی، بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های داخلی سازمان خود را دنبال کنند.
بر اساس آیین‌نامه جدید، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است شاخص‌های ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در اجرای مقررات مدیریت رفت‌وآمد کارکنان را تدوین کند.
نتایج اجرای این آیین‌نامه در ارزیابی سالانه عملکرد دستگاه‌ها و فرایندهای مربوط به جشنواره شهید رجایی لحاظ خواهد شد.
دستگاه‌های اجرایی نیز باید برای اجرای مقررات برنامه‌ریزی کنند و گزارش‌های لازم را مطابق ضوابط مربوط ارائه دهند.
از سوی دیگر، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف شده است از طریق کاروران ارتباطی، امکان دسترسی کارکنان دورکار به شبکه ملی اطلاعات را فراهم کند. تأمین امنیت دسترسی به سامانه‌ها و تعیین سطوح دسترسی نیز بر عهده دستگاه‌های اجرایی است.
کارکنان دولت برای اطلاع از روزهای دورکاری، نحوه ثبت فعالیت‌ها و ضوابط حضور باید دستورالعمل دستگاه محل خدمت خود را پیگیری کنند.
اقدامات پیشنهادی عبارت‌اند از:
۱. بررسی بخشنامه‌ها و اطلاعیه‌های داخلی سازمان.
۲. پرس‌وجو از واحد منابع انسانی یا امور اداری درباره افراد مشمول.
۳. بررسی روزهای تعیین‌شده برای دورکاری و شیوه ثبت عملکرد.
۴. اطمینان از دسترسی امن به سامانه‌ها و ابزارهای موردنیاز.
۵. اطلاع از ضوابط پاسخگویی، برگزاری جلسات و انجام وظایف در روزهای دورکاری.
۶. بررسی مقررات مربوط به روز بدون خودروی شخصی و استفاده از پارکینگ سازمانی.
نکته مهم: ابلاغ آیین‌نامه به معنای آن نیست که برنامه اجرایی همه دستگاه‌ها از نظر روزهای دورکاری، شیوه ثبت حضور و جزئیات عملیاتی یکسان است. کارکنان باید برنامه رسمی محل خدمت خود را ملاک قرار دهند.
آخرین خبر دورکاری کارمندان دولت در آبان ۱۴۰۵ به ابلاغ آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان دستگاه‌های اجرایی مربوط است. مطابق این مصوبه، دستگاه‌ها باید برای کارکنانی که تمام یا بخشی از وظایفشان از راه دور قابل انجام است، حداقل دو روز دورکاری در هفته در نظر بگیرند.
در کنار این موضوع، تعیین یک روز بدون خودروی شخصی، کاهش سفرهای غیرضروری، توسعه حمل‌ونقل عمومی و برگزاری مجازی جلسات و دوره‌های آموزشی قابل انجام از راه دور نیز در آیین‌نامه پیش‌بینی شده است.
بااین‌حال، دورکاری به معنای تعطیلی عمومی ادارات نیست و نحوه اجرا باید با توجه به نوع شغل و ضرورت ارائه خدمات تعیین شود. بنابراین، کارکنان برای اطلاع از روزهای دورکاری و شرایط دقیق اجرای بخشنامه باید اطلاعیه‌های رسمی دستگاه محل خدمت خود را پیگیری کنند.
بله. در آیین‌نامه مدیریت رفت‌وآمد کارکنان که در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ ابلاغ شد، حداقل دو روز دورکاری در هفته برای کارکنانی که وظایفشان قابلیت انجام غیرحضوری دارد، پیش‌بینی شده است.
آیین‌نامه در جلسه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ هیئت وزیران تصویب و در ۲۹ مهرماه ابلاغ شد. زمان‌بندی اجرایی جزئیات باید از طریق دستگاه مربوط پیگیری شود.
خیر. ملاک اصلی، قابلیت انجام تمام یا بخشی از وظایف شغلی به‌صورت دورکاری و رعایت ضوابط مربوط است. کارکنان باید وضعیت خود را از دستگاه محل خدمت پیگیری کنند.
خیر. دورکاری با تعطیلی تفاوت دارد. دستگاه‌ها موظف‌اند به نحوی برنامه‌ریزی کنند که خدمات موردنیاز مردم و فعالیت‌های ضروری ادامه داشته باشد.
طبق آیین‌نامه، هر دستگاه اجرایی باید یک روز در هفته را برای کاهش استفاده کارکنان از خودروهای شخصی تعیین کند. در آن روز، پارکینگ سازمانی صرفاً برای خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود.
جلسات و دوره‌های آموزشی که بدون حضور فیزیکی قابل برگزاری هستند، باید به‌صورت مجازی برگزار شوند. این حکم لزوماً به معنای مجازی شدن تمام جلسات در همه شرایط نیست.
نحوه اجرای دورکاری برای واحدهایی که به دلیل ارائه مستقیم و بی‌وقفه خدمات به حضور فیزیکی نیاز دارند، تابع ضوابط خاص و ضرورت استمرار خدمات است.
کارکنان باید بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های داخلی دستگاه محل خدمت خود را بررسی کنند و از واحد منابع انسانی یا امور اداری درباره روزهای دورکاری و شیوه اجرای مقررات سؤال کنند.
این آیین‌نامه به‌خودی‌خود اعلام‌کننده کاهش عمومی حقوق کارکنان نیست. وضعیت حقوق و مزایا باید براساس مقررات استخدامی و دستورالعمل‌های مربوط بررسی شود. درباره کمک‌هزینه رفت‌وآمد نیز مقررات جداگانه‌ای در آیین‌نامه پیش‌بینی شده است.
کاهش استفاده از خودروهای شخصی، مدیریت سفر کارکنان، کاهش ترافیک و مصرف سوخت، توسعه حمل‌ونقل عمومی و گسترش فعالیت‌های غیرحضوری از اهداف اصلی این آیین‌نامه است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
