جایگاه دانشگاه های ایران در رتبه بندی جهانی ۱۴۰۵ | آخرین رتبه دانشگاه تهران، شریف و امیرکبیر در QS، تایمز و شانگهای

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ رتبه‌بندی‌های جهانی دانشگاه‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارهای مقایسه عملکرد مؤسسات آموزش عالی در سطح بین‌المللی هستند. با این حال، هر نظام رتبه‌بندی از شاخص‌ها و روش‌شناسی متفاوتی استفاده می‌کند و به همین دلیل نمی‌توان رتبه دانشگاه‌ها در QS، تایمز و شانگهای را بدون توجه به روش ارزیابی آنها در کنار یکدیگر قرار داد.

در تازه‌ترین داده‌های منتشرشده، QS World University Rankings 2027 که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، ۱۱ دانشگاه ایرانی را در فهرست خود جای داده است. دانشگاه تهران با رتبه ۳۶۷ جهان، بالاترین جایگاه را در میان دانشگاه‌های ایران دارد. پس از آن دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۳۹۰ و دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۸۳ قرار گرفته‌اند.

از سوی دیگر، تازه‌ترین نتایج Times Higher Education World University Rankings 2027 نیز در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است. در این رتبه‌بندی ۷۵ دانشگاه از ایران حضور دارند و سه دانشگاه ایرانی در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ جهان قرار گرفته‌اند.

در رتبه‌بندی علمی ARWU یا شانگهای ۲۰۲۶ نیز ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر جهان حضور دارند. دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ قرار گرفته‌اند و بالاترین جایگاه ایران در این نظام را به صورت مشترک در اختیار دارند.

جایگاه دانشگاه های ایران در رتبه بندی جهانی QS ۲۰۲۷ چگونه است؟

در رتبه‌بندی QS ۲۰۲۷، تعداد ۱۱ دانشگاه ایرانی حضور دارند. دانشگاه تهران با رتبه ۳۶۷ جهان در جایگاه نخست دانشگاه‌های ایران قرار گرفته است.

پس از دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۳۹۰ و دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۸۳ قرار دارند. دانشگاه علم و صنعت ایران نیز رتبه ۵۰۴ را به دست آورده است.

طبق اطلاعات منتشرشده درباره QS ۲۰۲۷، دانشگاه صنعتی اصفهان با رتبه ۶۲۰ و دانشگاه تبریز با رتبه ۶۸۶ در ادامه فهرست دانشگاه‌های ایرانی قرار گرفته‌اند.

جدول رتبه دانشگاه‌های ایران در QS ۲۰۲۷

منابع رسمی QS نیز حضور دانشگاه تهران، صنعتی شریف و صنعتی امیرکبیر را در رتبه‌های ۳۶۷، ۳۹۰ و ۴۸۳ تأیید می‌کنند.

رتبه دانشگاه تهران در جهان چقدر است؟

دانشگاه تهران در جدیدترین رتبه‌بندی QS ۲۰۲۷ در جایگاه ۳۶۷ جهان قرار گرفته است.

این دانشگاه در رتبه‌بندی QS ۲۰۲۶ رتبه ۳۲۲ را در اختیار داشت؛ بنابراین در نسخه ۲۰۲۷ جایگاه عددی آن نسبت به سال قبل تغییر کرده است. با این حال، دانشگاه تهران همچنان در میان دانشگاه‌های ایرانی حاضر در QS در رتبه نخست قرار دارد.

در رتبه‌بندی شانگهای ۲۰۲۶ نیز دانشگاه تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ جهان قرار گرفته است. این بازه با دانشگاه علوم پزشکی تهران مشترک است و هر دو بالاترین جایگاه ایران را در ARWU ۲۰۲۶ به خود اختصاص داده‌اند.

بنابراین رتبه دانشگاه تهران بسته به نظام رتبه‌بندی متفاوت است و برای بیان جایگاه آن باید نام نظام رتبه‌بندی و سال انتشار نتیجه را نیز ذکر کرد.

رتبه دانشگاه صنعتی شریف در رتبه بندی جهانی چیست؟

دانشگاه صنعتی شریف در QS ۲۰۲۷ رتبه ۳۹۰ جهان را به دست آورده است.

در اطلاعات رسمی QS، رتبه این دانشگاه در سال‌های گذشته نیز تغییراتی داشته است. برای نمونه، رتبه شریف در QS ۲۰۲۶ برابر ۳۷۵ و در QS ۲۰۲۵ برابر ۳۴۲ گزارش شده است. در نسخه ۲۰۲۷، این دانشگاه در رتبه ۳۹۰ قرار دارد.

در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۷ نیز دانشگاه صنعتی شریف در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ قرار گرفته است؛ بنابراین رتبه آن در QS و THE تفاوت قابل توجهی دارد که ناشی از تفاوت روش‌شناسی این دو نظام است.

رتبه دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جهان چقدر است؟

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در QS ۲۰۲۷ در رتبه ۴۸۳ جهان قرار گرفته است.

صفحه رسمی QS این دانشگاه نشان می‌دهد امیرکبیر در QS ۲۰۲۶ رتبه ۴۵۶ را داشته و در نسخه ۲۰۲۷ به رتبه ۴۸۳ رسیده است.

در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۷ نیز دانشگاه صنعتی امیرکبیر در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ جهان قرار گرفته است و یکی از سه دانشگاه ایرانی با بالاترین جایگاه در این رتبه‌بندی محسوب می‌شود.

وضعیت دانشگاه های ایران در رتبه بندی تایمز ۲۰۲۷ چگونه است؟

تازه‌ترین رتبه‌بندی تایمز در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده و در مجموع ۲۲۹۷ مؤسسه آموزش عالی از ۱۱۸ کشور و منطقه را بررسی کرده است.

بر اساس این رتبه‌بندی، ۷۵ دانشگاه ایرانی در جدول تایمز ۲۰۲۷ حضور دارند. این تعداد نسبت به سال‌های قبل قابل توجه است و ایران را در میان کشورهای دارای تعداد بالای دانشگاه‌های حاضر در رتبه‌بندی قرار داده است.

سه دانشگاه ایرانی که در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ قرار گرفته‌اند عبارت‌اند از:

• دانشگاه صنعتی امیرکبیر
• دانشگاه علم و صنعت ایران
• دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

این سه دانشگاه در بالاترین بازه رتبه‌بندی تایمز برای دانشگاه‌های ایران در نسخه ۲۰۲۷ قرار گرفته‌اند.

جدول وضعیت برخی دانشگاه‌های ایران در تایمز ۲۰۲۷

تایمز در رتبه‌بندی خود ۱۷ شاخص را در پنج حوزه اصلی شامل آموزش، محیط پژوهش، کیفیت پژوهش، چشم‌انداز بین‌المللی و صنعت بررسی می‌کند.

تعداد دانشگاه های ایران در رتبه بندی تایمز چقدر است؟

یکی از نکات مهم رتبه‌بندی ۲۰۲۷ افزایش تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در جدول است.

بر اساس اعلام رسمی تایمز، در نسخه ۲۰۲۷، ۷۵ دانشگاه ایرانی رتبه‌بندی شده‌اند. این موضوع با تعداد ۹۰ دانشگاه ایرانی حاضر در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۶ تفاوت دارد؛ بنابراین هنگام مقایسه سال‌ها باید توجه داشت که تغییر تعداد دانشگاه‌های حاضر لزوماً به معنی تغییر کیفیت تک‌تک دانشگاه‌ها نیست و می‌تواند به معیارهای ورود و حضور در جدول نیز مربوط باشد.

در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۶ نیز ۹۰ دانشگاه ایرانی در جدول حضور داشتند و سه دانشگاه امیرکبیر، علوم پزشکی کرمانشاه و شریف در بازه ۳۵۱ تا ۴۰۰ قرار گرفته بودند.

وضعیت دانشگاه های ایران در رتبه بندی شانگهای ۲۰۲۶ چگونه است؟

رتبه‌بندی شانگهای یا ARWU 2026 نیز یکی دیگر از نظام‌های مهم ارزیابی دانشگاه‌هاست.

در این رتبه‌بندی، ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند. دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ قرار دارند.

دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز در بازه ۸۰۱ تا ۹۰۰ قرار گرفته و دانشگاه‌های صنعتی شریف، علوم پزشکی شهید بهشتی و تربیت مدرس در بازه ۹۰۱ تا ۱۰۰۰ قرار گرفته‌اند.

جدول دانشگاه‌های ایران در شانگهای ۲۰۲۶

در سال ۲۰۲۵ نیز ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر شانگهای قرار داشتند؛ بنابراین تعداد دانشگاه‌های ایران در این بخش از رتبه‌بندی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ثابت مانده است.

چرا رتبه یک دانشگاه در QS، تایمز و شانگهای متفاوت است؟

یکی از پرسش‌های مهم درباره رتبه بندی دانشگاه های ایران در جهان این است که چرا ممکن است یک دانشگاه در QS رتبه‌ای مانند ۳۶۷ داشته باشد اما در تایمز یا شانگهای در یک بازه متفاوت قرار بگیرد.

دلیل اصلی، تفاوت شاخص‌های مورد استفاده است.

QS از مجموعه‌ای از شاخص‌ها از جمله شهرت علمی، شهرت نزد کارفرمایان، نسبت استاد به دانشجو، استناد به ازای اعضای هیئت علمی، شبکه پژوهش بین‌المللی، نسبت دانشجویان بین‌المللی و پایداری استفاده می‌کند.

تایمز نیز عملکرد دانشگاه را در پنج حوزه آموزش، محیط پژوهش، کیفیت پژوهش، ارتباطات بین‌المللی و صنعت و انتقال دانش ارزیابی می‌کند و برای این کار ۱۷ شاخص عملکردی در نظر می‌گیرد.

شانگهای نیز رویکرد پژوهش‌محور متفاوتی دارد و معیارهایی مانند عملکرد علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها را در ارزیابی خود لحاظ می‌کند.

بنابراین بهتر است به جای پرسش «رتبه واقعی دانشگاه چیست؟»، مشخص شود که منظور کدام نظام رتبه‌بندی و کدام سال است.

رتبه دانشگاه های ایران در جهان چه تغییری کرده است؟

داده‌های چند سال اخیر نشان می‌دهد حضور دانشگاه‌های ایرانی در نظام‌های مختلف بین‌المللی ادامه داشته است، اما تعداد و رتبه دانشگاه‌ها در هر نظام روند یکسانی نداشته است.

برای مثال در QS ۲۰۲۶، ۱۱ دانشگاه ایرانی حضور داشتند و دانشگاه تهران با رتبه ۳۲۲ در صدر ایران بود. در QS ۲۰۲۷ نیز تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر ۱۱ مورد باقی مانده، اما رتبه دانشگاه تهران به ۳۶۷ تغییر کرده است. دانشگاه صنعتی شریف نیز از رتبه ۳۷۵ در QS ۲۰۲۶ به ۳۹۰ در QS ۲۰۲۷ رسیده و امیرکبیر از ۴۵۶ به ۴۸۳ منتقل شده است.

این ارقام نشان می‌دهد مقایسه سال‌به‌سال باید با توجه به تغییرات روش‌شناسی، تعداد دانشگاه‌های ارزیابی‌شده و شاخص‌های هر نظام انجام شود.

رتبه دانشگاه های علوم پزشکی ایران در جهان چگونه است؟

دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران نیز در رتبه‌بندی‌های جهانی حضور دارند.

در شانگهای ۲۰۲۶، دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ قرار گرفته و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در بازه ۹۰۱ تا ۱۰۰۰ قرار دارد.

در تایمز ۲۰۲۶ نیز تعداد دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران حاضر در رتبه‌بندی به ۳۷ دانشگاه رسید. دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در بازه ۳۵۱ تا ۴۰۰ و دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ قرار داشتند.

این آمار نشان می‌دهد برای بررسی جایگاه دانشگاه‌های علوم پزشکی باید علاوه بر رتبه‌بندی کلی دانشگاه‌ها، به رتبه‌بندی‌های موضوعی و تخصصی پزشکی نیز توجه کرد.

مهم‌ترین دانشگاه‌های ایران در رتبه‌بندی‌های جهانی ۱۴۰۵

با کنار هم گذاشتن نتایج سه نظام مهم، نام چند دانشگاه ایرانی بیش از سایر دانشگاه‌ها در رتبه‌های بالاتر دیده می‌شود.

دانشگاه تهران

در QS ۲۰۲۷ رتبه ۳۶۷ جهان و در شانگهای ۲۰۲۶ بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ را دارد.

دانشگاه صنعتی شریف

در QS ۲۰۲۷ رتبه ۳۹۰ جهان و در تایمز ۲۰۲۷ بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ را دارد.

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

در QS ۲۰۲۷ رتبه ۴۸۳ جهان و در تایمز ۲۰۲۷ بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ را کسب کرده است.

دانشگاه علم و صنعت ایران

در QS ۲۰۲۷ رتبه ۵۰۴ و در تایمز ۲۰۲۷ بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ را دارد.

دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

در تایمز ۲۰۲۷ در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ قرار گرفته و در میان دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این نظام، یکی از بالاترین بازه‌های رتبه‌بندی را به خود اختصاص داده است.

آیا رتبه جهانی دانشگاه برای انتخاب رشته مهم است؟

رتبه‌بندی جهانی می‌تواند یکی از معیارهای بررسی دانشگاه باشد، اما تنها معیار تصمیم‌گیری برای انتخاب دانشگاه یا رشته نیست.

رشته تحصیلی، کیفیت گروه آموزشی، اعضای هیئت علمی، امکانات آموزشی و پژوهشی، شهر محل تحصیل، هزینه‌ها، خوابگاه، ارتباط با صنعت و وضعیت بازار کار از جمله عواملی هستند که می‌توانند برای یک داوطلب اهمیت داشته باشند.

همچنین ممکن است دانشگاهی در یک رشته خاص عملکرد بسیار قوی داشته باشد، اما رتبه کلی آن در رتبه‌بندی عمومی به همان اندازه بالا نباشد.

به همین دلیل، برای انتخاب دانشگاه بهتر است علاوه بر رتبه کلی، رتبه موضوعی دانشگاه در رشته مورد نظر نیز بررسی شود.

جدول مقایسه جایگاه دانشگاه‌های ایران در سه رتبه‌بندی

علامت «—» به معنی نبودن رتبه عددی در داده‌های بررسی‌شده برای همان نظام و سال است و نباید به معنای نبودن دانشگاه از تمام رتبه‌بندی‌ها تلقی شود.

نکات مهم / هشدارها / تذکرات

۱. QS ۲۰۲۷، تایمز ۲۰۲۷ و شانگهای ۲۰۲۶ سه نظام متفاوت هستند و روش ارزیابی یکسانی ندارند.

۲. رتبه ۳۶۷ دانشگاه تهران مربوط به QS 2027 است، نه رتبه‌بندی شانگهای یا تایمز.

۳. در QS ۲۰۲۷ تعداد ۱۱ دانشگاه ایرانی حضور دارند.

۴. در تایمز ۲۰۲۷ تعداد ۷۵ دانشگاه ایرانی رتبه‌بندی شده‌اند.

۵. در شانگهای ۲۰۲۶ تعداد ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند.

۶. تغییر رتبه یک دانشگاه از یک سال به سال دیگر الزاماً به معنای تغییر کیفیت آموزشی آن دانشگاه نیست؛ روش‌شناسی، داده‌های جدید و عملکرد سایر دانشگاه‌ها نیز بر رتبه نهایی اثر دارند.

۷. برای انتخاب رشته، بهتر است علاوه بر رتبه کلی دانشگاه، رتبه موضوعی همان دانشگاه در رشته مورد نظر نیز بررسی شود.

جمع‌بندی کاربردی

بررسی آخرین رتبه‌بندی‌های جهانی نشان می‌دهد دانشگاه‌های ایران همچنان در چند نظام معتبر بین‌المللی حضور دارند، اما جایگاه آنها بسته به نظام رتبه‌بندی متفاوت است.

در QS 2027، دانشگاه تهران با رتبه ۳۶۷ جهان در صدر دانشگاه‌های ایرانی قرار گرفته و پس از آن دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۳۹۰ و دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۸۳ قرار دارند. در ادامه نیز دانشگاه علم و صنعت ایران رتبه ۵۰۴، صنعتی اصفهان رتبه ۶۲۰ و دانشگاه تبریز رتبه ۶۸۶ را به دست آورده‌اند.

در تایمز ۲۰۲۷، ۷۵ دانشگاه ایرانی در جدول حضور دارند و دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران و علوم پزشکی کرمانشاه در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ جهان قرار گرفته‌اند.

در شانگهای ۲۰۲۶ نیز ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر جهان حضور دارند. دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ قرار گرفته‌اند و بالاترین جایگاه ایران در این نظام را به صورت مشترک دارند.

در نتیجه، اگر هدف بررسی جایگاه دانشگاه‌های ایران در جهان باشد، باید سال و نظام رتبه‌بندی را همزمان در نظر گرفت؛ زیرا یک دانشگاه ممکن است در QS، تایمز و شانگهای رتبه‌های متفاوتی داشته باشد.

سوالات متداول

۱. بهترین رتبه دانشگاه‌های ایران در QS ۲۰۲۷ متعلق به کدام دانشگاه است؟

در QS ۲۰۲۷، دانشگاه تهران با رتبه ۳۶۷ جهان بالاترین رتبه را میان دانشگاه‌های ایرانی دارد.

۲. رتبه دانشگاه صنعتی شریف در جهان چند است؟

دانشگاه صنعتی شریف در QS ۲۰۲۷ رتبه ۳۹۰ جهان را کسب کرده است.

۳. رتبه دانشگاه صنعتی امیرکبیر در QS چند است؟

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در QS ۲۰۲۷ در رتبه ۴۸۳ جهان قرار گرفته است.

۴. چند دانشگاه ایرانی در QS ۲۰۲۷ حضور دارند؟

در QS ۲۰۲۷، ۱۱ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی حضور دارند.

۵. چند دانشگاه ایرانی در تایمز ۲۰۲۷ حضور دارند؟

بر اساس اعلام تایمز، ۷۵ دانشگاه ایرانی در رتبه‌بندی جهانی ۲۰۲۷ حضور دارند.

۶. بالاترین رتبه دانشگاه‌های ایران در تایمز ۲۰۲۷ چیست؟

سه دانشگاه صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران و علوم پزشکی کرمانشاه در بازه ۴۰۱ تا ۴۵۰ قرار گرفته‌اند.

۷. چند دانشگاه ایرانی در شانگهای ۲۰۲۶ جزو هزار دانشگاه برتر هستند؟

در رتبه‌بندی شانگهای ۲۰۲۶، ۶ دانشگاه ایرانی در میان هزار دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند.

۸. رتبه دانشگاه تهران در شانگهای ۲۰۲۶ چند است؟

دانشگاه تهران در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ رتبه‌بندی شانگهای ۲۰۲۶ قرار دارد.

۹. آیا رتبه QS با رتبه تایمز قابل مقایسه مستقیم است؟

خیر. هر دو نظام از شاخص‌ها و روش‌شناسی متفاوتی استفاده می‌کنند؛ بنابراین رتبه یک دانشگاه در QS را نباید مستقیماً معادل رتبه آن در تایمز دانست.

۱۰. برای انتخاب دانشگاه فقط باید به رتبه جهانی توجه کرد؟

خیر. رتبه جهانی تنها یکی از معیارهای ارزیابی است و داوطلبان بهتر است رشته مورد نظر، کیفیت آموزشی، امکانات پژوهشی، شرایط تحصیل و رتبه موضوعی دانشگاه را نیز بررسی کنند.

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.