شام غریبان ۱۴۰۵ روز پنجشنبه ۴ تیر مصادف با غروب عاشورا (۱۰ محرم) و شب یازدهم محرم است. در این گزارش تاریخ دقیق، فلسفه مراسم و آداب شب شام غریبان را بخوانید.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ پس از فرارسیدن روز عاشورا و پایان نبرد کربلا، شب یازدهم محرم فرا میرسد؛ شبی که در میان عزاداران حسینی با نام «شام غریبان» شناخته میشود. شام غریبان ۱۴۰۵ مصادف با پنجشنبه ۴ تیر (غروب روز عاشورا) است . این شب، یادآور آتش زدن خیمهها، اسارت اهل بیت (ع) و غربت بازماندگان واقعه کربلاست . در این گزارش جامع، تاریخ دقیق شام غریبان ۱۴۰۵، فلسفه و آداب این مراسم معنوی را مرور میکنیم.
شام غریبان، شب یازدهم ماه محرم است که از غروب روز عاشورا (دهم محرم) آغاز میشود . این شب، یادآور مصائب و رنجهای اهل بیت (ع) پس از شهادت امام حسین (ع) و یاران باوفایش است. در این شب، خیمهگاه اهل بیت (ع) توسط سپاه دشمن به آتش کشیده شد و زنان و کودکان به اسارت گرفته شدند .
نام «شام غریبان» به دلیل غربت و تنهایی بازماندگان کاروان کربلا در آن شب تاریک و اندوهناک انتخاب شده است. در فرهنگ عزاداری شیعیان، این شب با فضایی سرشار از غم و اندوه همراه است و عزاداران با روشن کردن شمع، یاد و خاطره آن شب مصیبتبار را گرامی میدارند .
بر اساس تقویم رسمی کشور و محاسبات نجومی، ماه محرم ۱۴۴۸ در سال ۱۴۰۵ مصادف با سهشنبه ۲۶ خرداد آغاز شده است . با این حساب، شب شام غریبان به شرح زیر تعیین شده است :
| عنوان | تاریخ هجری قمری | تاریخ هجری شمسی | روز هفته |
|---|---|---|---|
| روز عاشورا | ۱۰ محرم ۱۴۴۸ | ۴ تیر ۱۴۰۵ | پنجشنبه |
| شام غریبان (شب یازدهم محرم) | غروب ۱۰ محرم (شروع ۱۱ محرم) | غروب چهارشنبه ۳ تیر / شب پنجشنبه ۴ تیر | پنجشنبه شب |
نکته مهم: شام غریبان در حقیقت شب یازدهم محرم است که از غروب روز عاشورا (۱۰ محرم) آغاز میشود. بنابراین، شام غریبان ۱۴۰۵ از غروب روز چهارشنبه ۳ تیر شروع شده و شب پنجشنبه ۴ تیر را در بر میگیرد .
شام غریبان ۱۴۰۵ چه روزی است؟ + تاریخ دقیق شام غریبان در روز پنج شنبه ۴ تیر ۱۴۰۵ / مراسم و آداب معنوی شب یازدهم محرم و شام غریبان
مراسم شام غریبان در سراسر ایران با آداب خاصی برگزار میشود. از جمله مهمترین این آداب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. روشن کردن شمع و چراغهای کمنور
در شب شام غریبان، معمولاً چراغها را خاموش میکنند و با نور اندکی مثل نور شمع، فضای عزاداری را شکل میدهند. این کار نمادی از تاریکی و غربتی است که پس از شهادت امام حسین (ع) بر اهل بیت (ع) سایه انداخت .
۲. برپایی مجالس روضه و سوگواری
در این شب، مجالس روضه و سوگواری با محوریت مصائب اسارت اهل بیت (ع) و آتش زدن خیمهها برگزار میشود. مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) با نوحههای سوزناک، یاد و خاطره آن شب تاریک را زنده میکنند.
۳. عزاداری بدون سینهزنی و زنجیرزنی
در برخی مناطق، دستههای عزاداری در شب شام غریبان، عَلَم و کتل برنمیدارند و از سینهزنی و زنجیرزنی پرهیز میکنند و تنها با شمعهای روشن به سوگواری میپردازند .
۴. مراسم ویژه در حرم امام رضا (ع)
یکی از باشکوهترین مراسم شام غریبان در حرم مطهر امام رضا (ع) برگزار میشود. در این مراسم، خادمان حرم دور تا دور یکی از بزرگترین صحنها، شمع به دست میایستند و یکی در وسط به نوحهخوانی میپردازد. مردم نیز همراه با خادمان، شمع دست میگیرند و یک سینی بزرگ با شن پر شده را که شمعهای روشن در آن فرو رفته است، در وسط صحن قرار میدهند .
شام غریبان به دلیل غربت و تنهایی بازماندگان واقعه کربلا در شب یازدهم محرم به این نام مشهور شده است. در آن شب، خیمههای اهل بیت (ع) به آتش کشیده شد و آنان را به اسارت گرفتند . این شب، یادآور دوری و غربت کاروان اسیران است که در تاریکی شب، در میان خیمههای سوخته و در حالی که عزیزان خود را از دست دادهاند، با دشمنان روبرو شدند. در فرهنگ عامه شیعه، این شب فرصتی است برای همدردی با غربت اهل بیت (ع) و گرامیداشت صبر و استقامت آنان در برابر مصائب عظیم کربلا.
برای برنامهریزی بهتر مراسم عزاداری، جدول زیر تاریخهای مهم دهه اول محرم را نشان میدهد :
| مناسبت | تاریخ هجری شمسی | روز هفته |
|---|---|---|
| اول محرم (آغاز ماه) | ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ | سهشنبه |
| تاسوعا (۹ محرم) | ۳ تیر ۱۴۰۵ | چهارشنبه |
| عاشورا (۱۰ محرم) | ۴ تیر ۱۴۰۵ | پنجشنبه |
| شام غریبان (شب یازدهم محرم) | غروب ۳ تیر / شب ۴ تیر | پنجشنبه شب |
| اربعین (۲۰ صفر) | ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ | سهشنبه |
شام غریبان ۱۴۰۵، شب یازدهم محرم، از غروب روز چهارشنبه ۳ تیر آغاز میشود و شب پنجشنبه ۴ تیر را شامل میشود. این شب، یادآور غربت و مصائب اهل بیت (ع) پس از واقعه عاشورا است . عزاداران حسینی در این شب با روشن کردن شمع و برپایی مجالس سوگواری، ارادت خود را به خاندان عصمت و طهارت نشان میدهند و با فضایی سرشار از غم و اندوه، یاد و خاطره آن شب تاریک و مصیبتبار را زنده نگه میدارند.
| سوال | پاسخ |
|---|---|
| شام غریبان ۱۴۰۵ چه روزی است؟ | پنجشنبه ۴ تیر (شب یازدهم محرم) |
| شام غریبان چه تاریخی در قمری است؟ | شب یازدهم محرم ۱۴۴۸ (غروب ۱۰ محرم) |
| چرا به این شب «شام غریبان» میگویند؟ | به دلیل غربت و تنهایی اهل بیت (ع) پس از شهادت امام حسین (ع) و آتش زدن خیمهها |
| آیا شام غریبان تعطیل رسمی است؟ | خیر، این شب تعطیل رسمی نیست اما در میان عزاداران از اهمیت ویژهای برخوردار است |
| مراسم شام غریبان چگونه برگزار میشود؟ | با روشن کردن شمع، برپایی مجالس روضه و عزاداری همراه با فضایی غمانگیز |
برای بهرهمندی از فضای معنوی شب شام غریبان، توصیه میشود در مجالس عزاداری و مراسم شمعروشنی شرکت کنید و با همدردی با غربت اهل بیت (ع)، یاد و خاطره آن شب تاریک و مصیبتبار را گرامی بدارید. آگاهی از تاریخ دقیق این شب به برنامهریزی بهتر برای حضور در مراسم عزاداری کمک میکند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
1405-04-04
1405-04-04
