به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ شهادت حضرت رقیه (س)، دختر خردسال امام حسین (ع)، یکی از جانسوزترین و تأثیرگذارترین بخشهای واقعه کربلا و دوران اسارت اهل بیت است. بر اساس منابع تاریخی، این بانوی کوچک که در روز عاشورا تنها سه یا چهار سال داشت، پس از تحمل رنجهای فراوان در مسیر اسارت از کربلا تا شام، در پنجم ماه صفر سال ۶۱ هجری قمری به شهادت رسید . شهادت حضرت رقیه (س) در سال ۱۴۰۵ مصادف با چهارشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵ (۵ صفر ۱۴۴۸) است و عزاداران حسینی در سراسر جهان این روز را با برپایی مجالس سوگواری و روضهخوانی گرامی میدارند. در این گزارش جامع، تاریخ دقیق شهادت حضرت رقیه (س)، داستان جانسوز آن و تقویم عزاداری را مرور میکنیم.
شهادت حضرت رقیه ۱۴۰۵ چه روزی است
شهادت حضرت رقیه؛ چهلمین روز پس از عاشورا
حضرت رقیه بنت الحسین (س)، کوچکترین دختر امام حسین (ع)، در روز پنجم ماه صفر سال ۶۱ هجری قمری در خرابههای شهر شام به شهادت رسید . این روز که چهلمین روز پس از واقعه عاشورا محسوب نمیشود، اما در میان عزاداران حسینی به دلیل مظلومیت این کودک خردسال، از جایگاه ویژهای برخوردار است.
بر اساس منابع تاریخی، ولادت حضرت رقیه (س) بین سالهای ۵۷ تا ۵۸ هجری قمری در شهر مدینه بوده است و در روز عاشورا حدود سه تا چهار سال داشته است . مادر بزرگوارشان، بر اساس قول مشهور، اماسحاق بوده است که پیش از ازدواج با امام حسین (ع)، همسر امام حسن مجتبی (ع) بود . برخی منابع نیز مادر ایشان را «شهربانو» معرفی کردهاند، اما دیدگاه اول به دلیل گزارش منابع نسبشناسی، قویتر به نظر میرسد .
جدول تاریخ شهادت حضرت رقیه در تقویمهای مختلف
داستان شهادت حضرت رقیه (س) در خرابه شام
پس از شهادت امام حسین (ع) در روز عاشورا، کاروان اسیران اهل بیت (ع) از کربلا به کوفه و سپس به شام برده شدند . در این مسیر پررنج که چهل منزل را شامل میشد، حضرت رقیه (س) که کودکی خردسال بود، سختیهای فراوانی را تحمل کرد .
ورود به خرابه شام
وقتی کاروان اسیران به شام رسید، آنان را در خرابهای نزدیک کاخ یزید اسکان دادند. این خرابه که نه سقفی داشت و نه پوششی، روزها زیر آفتاب سوزان و شبها در سرمای شدید قرار داشت .
در یکی از شبها، حضرت رقیه (س) که به شدت دلتنگی پدر را داشت، از خواب بیدار شد و با صدای بلند گریه کرد. او که خواب دیده بود پدرش به نزد او آمده است، پس از بیداری از عمه خود، حضرت زینب (س)، پرسید: «عمه جان! پدرم کجاست؟» .
دیدن سر مبارک پدر و شهادت
با اصرار و گریههای بیامان حضرت رقیه (س)، خبر به یزید رسید و او دستور داد تا سر بریده امام حسین (ع) را نزد آن کودک خردسال ببرند . وقتی حضرت رقیه (س) سر نورانی پدر را دید که با پیشانی شکسته و چشمانی بسته، در برابر او قرار گرفته بود، چنان ناله و گریهای سر داد که همه اهل خرابه را به گریه انداخت . او سر پدر را در آغوش گرفت و با آن سر مقدس سخن گفت و چنان بوسید که همه حاضران را به تأثر واداشت. پس از این دیدار جانسوز، آنقدر گریه کرد تا روح کوچکش از بدن جدا شد و به ملکوت اعلا پیوست .
سن حضرت رقیه در هنگام شهادت
در مورد سن حضرت رقیه (س) در هنگام شهادت، دو دیدگاه وجود دارد:
با توجه به اینکه منابع قدیمیتر مانند «کامل بهایی» (قرن هشتم) و «روضهالشهدا» (قرن دهم) سن ایشان را چهار سال ذکر کردهاند، این دیدگاه قویتر به نظر میرسد . با این حال، در فرهنگ عامه شیعیان، حضرت رقیه (س) بیشتر با سن سه ساله شناخته میشود.
حضرت رقیه (س)؛ سفیر کوچک عاشورا
با وجود سن بسیار کم، حضرت رقیه (س) نقشی تأثیرگذار در تبدیل واقعه عاشورا به یک جریان تاریخی ایفا کرد. مصائب و شدائدی که این کودک خردسال از کربلا تا کوفه و از کوفه تا شام متحمل شد، آنچنان تلخ و دهشتناک است که وجدان هر انسان آزادهای را میآزارد . او با شهادت مظلومانهاش در خرابه شام، پرده از چهره واقعی بنیامیه برداشت و رسوایی آنان را در تاریخ به ثبت رساند.
مرقد مطهر حضرت رقیه (س)
آرامگاه حضرت رقیه (س) در شهر دمشق، در نزدیکی مسجد اموی و در محله «عماره» قرار دارد . این مکان مقدس که به «حرم حضرت رقیه» مشهور است، هر ساله میزبان زائران بسیاری از سراسر جهان است. مرقد این بانوی کوچک بارها تعمیر و بازسازی شده و امروزه به یکی از مراکز مهم زیارتی شیعیان در سوریه تبدیل شده است .
شهادت حضرت رقیه (س) در روز پنجم صفر سال ۶۱ هجری قمری رخ داده است و در سال ۱۴۰۵ مصادف با چهارشنبه ۲۳ تیر میباشد. این روز در میان عزاداران حسینی به دلیل مظلومیت این کودک خردسال که در خرابه شام و پس از دیدن سر بریده پدر به شهادت رسید، از جایگاه ویژهای برخوردار است.
توصیه نهایی: در روز شهادت حضرت رقیه (س)، با شرکت در مجالس روضه و سوگواری و شنیدن مصیبت این کودک خردسال، یاد و خاطره مظلومیت اهل بیت (ع) را گرامی بداریم. همچنین برای درک عمیقتر ابعاد این واقعه جانسوز، مطالعه مقاتل معتبر و حضور در محافل مذهبی توصیه میشود.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
شیخ
09 تیر 1405
سلام
شیخ
09 تیر 1405
سلام،لطفا تاریخ شمسی و میلادی رو تصحیح کنید چون نادرسته
صالح
23 تیر 1405
۵ صفر ۲۳ تیر نیست، توو متن اشتباه نوشتید.