سامانه جامع امور گمرکی بهعنوان یکی از پروژههای زیربنایی هوشمندسازی تجارت خارجی کشور در حال توسعه است. بر اساس آخرین گزارشها، این سامانه از شهریورماه سال جاری بهصورت پایلوت در گمرک غرب تهران مستقر شده و اتصال آن به سامانه جامع تجارت نیز بر...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ سامانه جامع امور گمرکی بهعنوان یک پروژه کلان و زیربنایی در حوزه تجارت خارجی کشور تعریف شده است که هدف آن یکپارچهسازی، هوشمندسازی و شفافسازی فرآیندهای گمرکی است. بر اساس قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ و آییننامه اجرایی آن در سال ۱۳۹۵، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به طراحی و بهرهبرداری از سامانه جامع تجارت شده تا تمامی فرآیندهای مرتبط با واردات و صادرات در بستری یکپارچه کنترل و پایش شود .
این سامانه که توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران با همکاری دستگاههای نظارتی از جمله ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز پیگیری میشود، میتواند بسیاری از معضلات در عرصه واردات، صادرات و برنامهریزی اقتصادی را حل کند . در این گزارش، با آخرین وضعیت، کاربردها و الزامات جدید این سامانه آشنا میشوید.
سامانه جامع امور گمرکی یک پلتفرم هوشمند و یکپارچه است که برای مدیریت و کنترل تمامی فرآیندهای مرتبط با واردات، صادرات و ترانزیت کالا طراحی شده است. این سامانه که بهعنوان یکی از ابرپروژههای سامانهای کشور شناخته میشود، در راستای تحقق اهداف زیر توسعه یافته است:
یکپارچهسازی فرآیندهای گمرکی: تجمیع تمامی مراحل اظهار، بررسی، ترخیص و پیگیری کالا در یک بستر واحد
افزایش شفافیت در تجارت خارجی: ثبت و رصد لحظهای اطلاعات کالاهای وارداتی و صادراتی
پیشگیری از قاچاق کالا: با ایجاد امکان ردیابی و کنترل هوشمند کالاها از مبدأ تا مقصد
تسهیل تجارت قانونی: کاهش زمان و هزینههای تشریفات گمرکی برای فعالان اقتصادی
معاون حقوقی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در این باره گفته است که «هم اکنون اتصال سامانه جامع تجارت به سامانه جامع امور گمرکی که نقش پیشگیرانهای در قاچاق و تسهیل تجارت دارد، برقرار است» .
اندیشه- معاصر نوشت: این سامانه همچنین به دنبال حذف رویههای کاغذی و جایگزینی آنها با فرآیندهای الکترونیکی است. هدف نهایی، شفافسازی کامل فرآیندهای گمرکی و ایجاد فضای قابل پیشبینی و قابل اعتماد برای فعالان اقتصادی است.
بر اساس آخرین گزارشهای منتشر شده، استقرار سامانه جامع امور گمرکی بهعنوان ابرپروژه سامانهای کشور از شهریورماه امسال بهصورت پایلوت در گمرک غرب تهران در رویه واردات قطعی آغاز شده است . این مرحله پایلوت، فرصتی برای شناسایی و رفع ایرادات و مشکلات احتمالی قبل از توسعه به سایر گمرکات کشور فراهم میکند.
با این حال، کمیسیون اصل نود مجلس از کندی پیشرفت این پروژه انتقاد کرده است. حجتالاسلام نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل نود مجلس، با انتقاد از روند کند اجرای سامانه جدید امور گمرکی گفت: «اراده جدی برای راهاندازی این سامانه وجود ندارد» و این پروژه با وجود اهمیت بالای آن، با سرعت مطلوب پیش نمیرود .
اندیشه- معاصر نوشت: بر اساس تصمیم کمیسیون اصل نود، جلسهای با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت، وزیر اقتصاد و دارایی و تمامی دستگاههای مرتبط برگزار خواهد شد تا درباره تسریع در عملیاتی شدن سامانه تصمیمگیری نهایی صورت گیرد .
یکی از مهمترین دستاوردهای این پروژه، برقراری اتصال بین سامانه جامع تجارت و سامانه جامع امور گمرکی است. این اتصال که مدتها جزو اهداف کشور مطرح بود، خوشبختانه هم اکنون برقرار شده و نقش مهمی در تسهیل و شفافسازی فرآیندهای تجاری دارد .
این یکپارچگی باعث میشود تا اطلاعات مربوط به کالاها، مجوزها و فرآیندهای مرتبط با واردات و صادرات بهصورت یکپارچه بین دو سامانه تبادل شود و امکان رصد و کنترل دقیقتری فراهم گردد.
در تازهترین تحول مرتبط با سامانه جامع امور گمرکی، زیربخش تخصصی «اوراسیا» در این سامانه راهاندازی شده است. بر اساس اعلام گمرک جمهوری اسلامی ایران، از تاریخ ۱ خرداد ۱۴۰۵ بهرهبرداری از این بخش بهصورت الزامی آغاز میشود .
جزئیات این الزام به شرح زیر است:
بهرهمندی از تخفیفات و معافیتهای تعرفهای ناشی از موافقتنامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، صرفاً از طریق ثبت گواهی مبدأ اوراسیا در بخش مربوطه از سامانه جامع امور گمرکی امکانپذیر است .
در صورت عدم استفاده از این سامانه، اظهارنامههای وارداتی در حکم واردات از کشور ثالث تلقی شده و بدون اعمال تخفیفات و معافیتهای تعرفهای، مشمول پرداخت کامل حقوق ورودی خواهند شد .
اهداف راهاندازی این بخش:
تسهیل بهرهمندی فعالان اقتصادی از تخفیفات و معافیتهای پیشبینیشده در چارچوب موافقتنامه اوراسیا
مدیریت سیستمی فرآیندهای مرتبط با گواهی مبدأ
الکترونیکیسازی اظهار و رسیدگی به گواهی مبدأ اوراسیا
ارتقای شفافیت، سرعت و پیشبینیپذیری تشریفات تجاری
گمرک ایران تأکید کرده است که اطلاعرسانی گسترده و بهموقع به تجار و فعالان اقتصادی انجام خواهد شد تا امکان برنامهریزی و انطباق فرآیندهای تجاری برای ذینفعان فراهم گردد .
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| وضعیت فعلی | استقرار پایلوت در گمرک غرب تهران (از شهریور ۱۴۰۴) |
| اتصال به سامانه جامع تجارت | برقرار شده |
| پروژههای مرتبط | سامانه اوراسیا |
| تاریخ الزام سامانه اوراسیا | ۱ خرداد ۱۴۰۵ |
| مجری اصلی | گمرک جمهوری اسلامی ایران |
| نهاد نظارتی | کمیسیون اصل نود مجلس |
۱. توجه به سامانه اوراسیا: فعالان اقتصادی که با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا تجارت دارند، باید از ۱ خرداد ۱۴۰۵ فرآیندهای مرتبط با گواهی مبدأ را از طریق بخش اوراسیا در سامانه جامع امور گمرکی ثبت کنند تا از تخفیفات و معافیتهای تعرفهای بهرهمند شوند .
۲. توقف فرآیندهای کاغذی: با الکترونیکی شدن فرآیندهای گمرکی، رویههای کاغذی سنتی بهتدریج حذف خواهند شد و فعالان اقتصادی باید خود را با بسترهای الکترونیکی جدید تطبیق دهند.
۳. پیگیری عدم راهاندازی کامل: با توجه به انتقادات کمیسیون اصل نود درباره کندی پیشرفت پروژه، فعالان اقتصادی باید پیگیر اخبار مربوط به تکمیل و توسعه این سامانه باشند .
سامانه جامع امور گمرکی بهعنوان یکی از پروژههای کلیدی هوشمندسازی تجارت خارجی کشور، با استقرار پایلوت در گمرک غرب تهران و برقراری اتصال به سامانه جامع تجارت، گامهای مهمی در جهت یکپارچهسازی و شفافسازی فرآیندهای گمرکی برداشته است. با این حال، کندی پیشرفت این پروژه همچنان مورد انتقاد است و کمیسیون اصل نود مجلس برای تسریع در راهاندازی آن جلسهای با وزرای صمت و اقتصاد برگزار خواهد کرد .
از سوی دیگر، فعالان اقتصادی باید توجه داشته باشند که از ۱ خرداد ۱۴۰۵، ثبت اظهارنامههای وارداتی از اتحادیه اوراسیا در بخش اوراسیای این سامانه الزامی است و عدم استفاده از آن بهمعنای از دست دادن تخفیفات و معافیتهای تعرفهای خواهد بود .
خلاصه نکات کلیدی:
وضعیت فعلی: پایلوت در گمرک غرب تهران
اتصال به سامانه جامع تجارت: برقرار
الزام جدید: ثبت اظهارنامههای اوراسیا از ۱ خرداد ۱۴۰۵
پیگیری کمیسیون اصل نود: برای تسریع در تکمیل پروژه
۱. سامانه جامع امور گمرکی چیست و چه کاربردی دارد؟
سامانه جامع امور گمرکی یک پلتفرم هوشمند و یکپارچه برای مدیریت تمامی فرآیندهای مرتبط با واردات، صادرات و ترانزیت کالا است که با هدف یکپارچهسازی، شفافسازی و هوشمندسازی تشریفات گمرکی طراحی شده است .
۲. آیا سامانه جامع امور گمرکی به سامانه جامع تجارت متصل است؟
بله، اتصال سامانه جامع تجارت به سامانه جامع امور گمرکی که نقش پیشگیرانهای در قاچاق و تسهیل تجارت دارد، هم اکنون برقرار است .
۳. سامانه اوراسیا در سامانه جامع امور گمرکی چه کاربردی دارد؟
این سامانه برای تسهیل بهرهمندی فعالان اقتصادی از تخفیفات و معافیتهای تعرفهای ناشی از موافقتنامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا طراحی شده است. ثبت گواهی مبدأ اوراسیا از طریق این سامانه الزامی است .
۴. از چه تاریخی ثبت اظهارنامههای اوراسیا در سامانه جامع امور گمرکی الزامی است؟
از تاریخ ۱ خرداد ۱۴۰۵ بهرهبرداری و استفاده از سامانه اوراسیا در سامانه جامع امور گمرکی الزامی خواهد شد .
۵. چرا کمیسیون اصل نود مجلس از اجرای این سامانه انتقاد کرده است؟
کمیسیون اصل نود از کندی پیشرفت این پروژه با وجود اهمیت بالای آن انتقاد کرده و معتقد است که «اراده جدی برای راهاندازی این سامانه وجود ندارد» و سرعت فعلی غیرقابل دفاع است .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
