دهکبندی یارانه در سال ۱۴۰۵ دستخوش تغییرات اساسی شده و دولت معیارهای جدیدی برای حذف یارانه نقدی اعلام کرده است. بر اساس گزارش اَندیشه معاصر، بر خلاف گذشته که دهکبندی مبنای اصلی تعیین مشمولان یارانه بود، اکنون سطح درآمد ماهانه و ارزش دارا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ یارانه نقدی یکی از مهمترین منابع جبران فشار معیشتی برای میلیونها خانوار ایرانی محسوب میشود. در سال ۱۴۰۵، دولت با تصویب آییننامه جدیدی در دیماه، نظام پرداخت یارانه را بازتعریف کرده و معیارهای تازهای برای حذف یارانهبگیران پردرآمد تعیین کرده است. بر اساس این آییننامه، مبنای دریافت یارانه دیگر «دهکبندی» نیست، بلکه «سطح مشخص درآمد و دارایی» است.
اَندیشه معاصر در این گزارش، راهنمای کامل دهکبندی یارانه شامل معیارهای جدید حذف، مبلغ یارانه هر دهک، روشهای استعلام و مراحل ثبت اعتراض را بررسی میکند.
پس از ماهها ابهام و انتقاد نسبت به نظام دهکبندی یارانهها، دولت سرانجام معیار جدید حذف یارانه نقدی در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرد. بر اساس آییننامه مصوب هیئت وزیران در دیماه، مبنای حذف یارانه دیگر دهکبندی نیست، بلکه سطح مشخص درآمد و دارایی خانوار است .
آستانه حذف یارانه بر اساس درآمد ماهانه:
| تعداد اعضای خانوار | آستانه درآمد ماهانه برای حذف یارانه |
|---|---|
| خانوار یکنفره | بیش از ۳۰ میلیون تومان |
| خانوار دونفره | بیش از ۳۶ میلیون تومان |
| خانوار سهنفره | بیش از ۴۲ میلیون تومان |
| خانوار چهارنفره | بیش از ۴۸ میلیون تومان |
| خانوار پنجنفره | بیش از ۵۴ میلیون تومان |
معیارهای دارایی برای حذف یارانه:
علاوه بر درآمد ماهانه، شاخصهای دارایی نیز نقش تعیینکنندهای در حذف یارانه نقدی دارند:
اگر مجموع ارزش املاک یک خانوار بیش از ۵۰ میلیارد تومان باشد
یا اگر مجموع ارزش خودروهای خانوار بیش از ۵ میلیارد تومان برآورد شود
سرپرست خانوار، حتی در صورت پایینتر بودن درآمد اسمی، مشمول حذف یارانه نقدی خواهد شد .
میزان یارانه نقدی بر اساس دهک درآمدی خانوار تعیین میشود و برای هر عضو خانواده بهصورت جداگانه محاسبه میگردد .
جدول مبلغ یارانه نقدی به تفکیک دهک:
| دهک درآمدی | مبلغ یارانه (به ازای هر نفر) | وضعیت |
|---|---|---|
| دهک ۱ تا ۳ | ۴۰۰,۰۰۰ تومان | مشمول کامل |
| دهک ۴ تا ۷ | ۳۰۰,۰۰۰ تومان | مشمول |
| دهک ۸ تا ۱۰ | ۰ تومان | حذف شده |
مثال محاسبه یارانه خانوار:
| تعداد اعضای خانوار | یارانه دهکهای ۱ تا ۳ | یارانه دهکهای ۴ تا ۹ |
|---|---|---|
| ۱ نفره | ۴۰۰,۰۰۰ تومان | ۳۰۰,۰۰۰ تومان |
| ۲ نفره | ۸۰۰,۰۰۰ تومان | ۶۰۰,۰۰۰ تومان |
| ۳ نفره | ۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان | ۹۰۰,۰۰۰ تومان |
| ۴ نفره | ۱,۶۰۰,۰۰۰ تومان | ۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| ۵ نفره | ۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان | ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان |
پرداخت یارانه نقدی طبق برنامه زمانبندی انجام میشود و مشمولان در سه گروه اصلی، مبالغ خود را دریافت میکنند :
| گروه | زمان واریز | مبلغ |
|---|---|---|
| مددجویان کمیته امداد و بهزیستی | ۲۰ هر ماه | مستمری و یارانه |
| دهکهای اول تا سوم | ۲۵ هر ماه | ۴۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر |
| دهکهای چهارم تا نهم | ۳۰ یا ۳۱ هر ماه | ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر |
نکته مهم: مبالغ واریزشده پس از انجام فرآیند بانکی و در بامداد روز بعد، بهصورت نقدی قابل برداشت خواهد بود.
همزمان با اجرای برنامه دولت برای بهروزرسانی اطلاعات اقتصادی خانوارها، گمانهزنیها درباره تغییر دهکبندی بخشی از یارانهبگیران افزایش یافته است. دولت با هدف شناسایی دقیقتر وضعیت درآمدی و معیشتی خانوارها، مأموریت تجمیع و یکپارچهسازی دادههای اقتصادی، مالی و درآمدی را به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی واگذار کرده است .
بر اساس آمارهای منتشرشده، جمعیت افراد قرارگرفته در دهکهای اول تا سوم از ۲۷ میلیون و ۹۱۷ هزار و ۲۶۹ نفر در اردیبهشتماه به ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر در خردادماه ۱۴۰۵ افزایش یافته است. مقایسه آمارهای دو ماه اخیر نشان میدهد ۲۵۱ هزار و ۶۵۰ نفر به جمع یارانهبگیران دهکهای اول تا سوم اضافه شدهاند .
دهکبندی خانوارها بهصورت مستمر و بر اساس آزمون وسع بهروزرسانی میشود و تغییر در درآمد، دارایی، تراکنشهای مالی یا ترکیب خانوار میتواند جایگاه اقتصادی خانوار را تغییر دهد. بر همین اساس، خانوارهای قرارگرفته در دهکهای بالاتر و برخی گروههای دارای درآمد یا دارایی قابلتوجه، بیشتر در معرض بازبینی و حذف یارانه قرار دارند .
گروههای در معرض حذف یارانه:
خانوارهای دهکهای هشتم، نهم و دهم
خانوارهای دارای املاک و مستغلات لوکس
خانوارهای دارای خودروهای با ارزش بالا (بیش از ۵ میلیارد تومان)
خانوارهای دارای مصرف بالای انرژی
ایرانیان مقیم خارج از کشور
در کنار وضعیت اقتصادی، یکی از مهمترین شروط دریافت یارانه نقدی و کالابرگ، سکونت فرد در داخل کشور است. به همین دلیل، اگر فردی بر اساس اطلاعات ورود و خروج از کشور، مقیم خارج از ایران شناسایی شود، امکان قطع یارانه و کالابرگ او وجود دارد .
نکته مهم: سفر موقت به خارج از کشور بهتنهایی به معنای اقامت خارج و حذف یارانه نیست و وضعیت افرادی که برای سفر، تحصیل، کار یا مأموریت موقت خارج از کشور هستند، میتواند با احراز سکونت در ایران مشخص شود.
خانوارها برای اطلاع از دهک درآمدی خود نیازی به مراجعه حضوری ندارند و میتوانند از طریق سامانهها و درگاههای الکترونیکی تعریفشده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وضعیت دهکبندی خود را بررسی کنند .
روشهای استعلام دهک یارانه:
| روش | توضیحات |
|---|---|
| سامانه حمایت | مراجعه به hemayat.mcls.gov.ir و ورود با کد ملی و شماره همراه سرپرست خانوار |
| کد دستوری | شمارهگیری #کدملی۴۳۸۵۷۴* از تلفن همراه سرپرست خانوار |
| پیامک | ارسال کد ملی سرپرست خانوار به شماره ۳۰۰۰۷ |
| اپلیکیشن بله | جستجوی شناسه ۶۳۶۹ یا استفاده از بخش خدمات یارانه |
| تلفن گویا | تماس با شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ یا ۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹ |
اگر پس از استعلام، متوجه شدید که دهک شما اشتباه محاسبه شده است، میتوانید درخواست بررسی مجدد ثبت کنید. سامانه حمایت مرجع رسمی رسیدگی به اعتراضهای مربوط به دهکبندی است و پس از ثبت اعتراض، اطلاعات خانوار توسط دستگاههای مسئول بررسی میشود .
مراحل ثبت اعتراض به دهکبندی:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله ۱ | وارد سامانه حمایت به آدرس hemayat.mcls.gov.ir شوید |
| مرحله ۲ | گزینه «ورود به سامانه» را انتخاب کنید |
| مرحله ۳ | کد ملی سرپرست خانوار و کد امنیتی را وارد کنید |
| مرحله ۴ | کد یکبارمصرف ارسالشده به شماره همراه را وارد کنید |
| مرحله ۵ | به بخش «وضعیت اقتصادی خانوار» بروید |
| مرحله ۶ | اگر اطلاعات نمایشدادهشده اشتباه بود، گزینه «درخواست بررسی» را انتخاب کنید |
| مرحله ۷ | دلیل اعتراض را انتخاب کرده و در صورت نیاز مدارک بارگذاری کنید |
| مرحله ۸ | تعهدنامه را تأیید کنید و کد پیگیری دریافت نمایید |
نکته مهم: هر سرپرست خانوار در هر دوره دهکبندی فقط یک بار امکان ثبت اعتراض دارد .
برای افرادی که به اینترنت دسترسی ندارند، روشهای جایگزینی نیز وجود دارد :
| روش | توضیحات |
|---|---|
| تلفن گویا | تماس با شمارههای ۰۲۱-۶۳۶۹ یا ۰۲۱-۶۳۶۹۰۹۲۰ |
| مراجعه حضوری | مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰ با ارائه کارت ملی سرپرست خانوار |
| دفاتر پیشخوان دولت | مراجعه حضوری با اصل کارت شناسایی و شماره تلفن ثبتشده به نام سرپرست |
پیش از ثبت اعتراض، توصیه میشود اطلاعات و مدارک زیر را آماده کنید :
مدارک کاهش درآمد (مانند حکم بازنشستگی، قرارداد اجاره، فیش حقوقی)
سند واگذاری خودرو یا ملک
مدارک بیماری خاص یا معلولیت
اسناد پزشکی یا هزینههای درمانی
مدارک مربوط به تراکنشهای بانکی (در صورت نیاز به توضیح)
برای پیگیری نتیجه، میتوانید مجدداً به سامانه حمایت مراجعه کنید و با استفاده از کد پیگیری یا مراجعه به بخش «وضعیت اقتصادی خانوار»، نتیجه بررسی اعتراض خود را مشاهده کنید. نتایج معمولاً پس از مدتی (معمولاً بین ۱۰ روز تا چند هفته) اعلام میشوند .
۱. معیار جدید حذف: مبنای حذف یارانه دیگر دهکبندی نیست، بلکه سطح مشخص درآمد و دارایی است .
۲. آستانه درآمد: خانوار یکنفره با درآمد بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوار چهارنفره با درآمد بیش از ۴۸ میلیون تومان از یارانه حذف میشوند.
۳. معیار دارایی: ارزش املاک بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا خودروهای بیش از ۵ میلیارد تومان موجب حذف یارانه میشود .
۴. مبلغ یارانه: دهکهای ۱ تا ۳ مبلغ ۴۰۰ هزار تومان و دهکهای ۴ تا ۹ مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر دریافت میکنند .
۵. دهک دهم: خانوارهای دهک دهم یارانه نقدی دریافت نمیکنند .
۶. شرط سکونت: سکونت در داخل کشور شرط دریافت یارانه است و ایرانیان مقیم خارج از کشور ممکن است از فهرست یارانهبگیران حذف شوند .
۷. سامانه اعتراض: تنها مرجع رسمی ثبت اعتراض، سامانه حمایت به آدرس hemayat.mcls.gov.ir است .
۸. پیگیری: پس از ثبت اعتراض، کد پیگیری دریافت میکنید که برای پیگیریهای بعدی ضروری است.
اَندیشه معاصر در این گزارش بررسی کرد که دهکبندی یارانه در سال ۱۴۰۵ با تغییرات اساسی همراه بوده و دولت معیارهای جدیدی برای حذف یارانه نقدی اعلام کرده است. بر اساس آییننامه جدید، مبنای حذف یارانه دیگر دهکبندی نیست، بلکه سطح مشخص درآمد ماهانه و ارزش دارایی خانوار است.
مهمترین نکاتی که خانوارها باید بدانند عبارتند از:
معیار درآمد: خانوار یکنفره با درآمد بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوار پنجنفره با درآمد بیش از ۵۴ میلیون تومان از یارانه حذف میشوند
معیار دارایی: ارزش املاک بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا خودروهای بیش از ۵ میلیارد تومان
مبلغ یارانه: ۴۰۰ هزار تومان برای دهکهای ۱ تا ۳ و ۳۰۰ هزار تومان برای دهکهای ۴ تا ۹
استعلام: از طریق سامانه حمایت (hemayat.mcls.gov.ir)، کد دستوری #کدملی۴۳۸۵۷۴*، پیامک به ۳۰۰۰۷ یا اپلیکیشن بله
اعتراض: از طریق سامانه حمایت، تلفن گویا یا مراجعه حضوری به دفاتر پلیس +۱۰
اَندیشه معاصر توصیه میکند که خانوارها برای اطلاع از وضعیت دهکبندی خود، حتماً از سامانه حمایت استعلام بگیرند و در صورت مشاهده مغایرت، در اسرع وقت اعتراض خود را ثبت کنند.
دهکبندی یارانه به معنای قرار دادن خانوارها در ده گروه درآمدی بر اساس سطح درآمد، داراییها، گردش حساب بانکی و سایر شاخصهای اقتصادی است. دهک یک کمدرآمدترین و دهک ده پردرآمدترین گروه را تشکیل میدهد .
بر اساس آییننامه جدید، مبنای حذف یارانه دیگر دهکبندی نیست، بلکه سطح مشخص درآمد ماهانه (۳۰ تا ۵۴ میلیون تومان بسته به تعداد اعضا) و ارزش دارایی (املاک بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا خودروهای بیش از ۵ میلیارد تومان) است .
دهکهای اول تا سوم به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان و دهکهای چهارم تا نهم به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان یارانه دریافت میکنند. دهک دهم یارانه نقدی دریافت نمیکند .
از طریق سامانه حمایت به آدرس hemayat.mcls.gov.ir، کد دستوری #کدملی۴۳۸۷۵۴*، ارسال پیامک به ۳۰۰۰۷ یا اپلیکیشن بله میتوانید دهک خود را استعلام کنید .
با ورود به سامانه حمایت، انتخاب گزینه «وضعیت اقتصادی خانوار» و سپس «درخواست بررسی»، میتوانید اعتراض خود را ثبت کنید. پس از تأیید تعهدنامه، کد پیگیری دریافت خواهید کرد .
مدارک کاهش درآمد، سند واگذاری خودرو یا ملک، مدارک بیماری خاص یا معلولیت و اسناد پزشکی از مدارک مورد نیاز است .
خانوارهای دهکهای هشتم، نهم و دهم، خانوارهای دارای املاک لوکس، خودروهای با ارزش بالا، مصرف بالای انرژی و ایرانیان مقیم خارج از کشور در معرض حذف یارانه قرار دارند .
سفر موقت به خارج از کشور بهتنهایی معیار قطعی برای حذف یارانه محسوب نمیشود، اما اطلاعات مربوط به سفرهای خارجی میتواند در کنار سایر دادههای اقتصادی خانوار در فرآیند ارزیابی وضعیت مالی مورد استفاده قرار گیرد .
یارانه مددجویان کمیته امداد و بهزیستی در ۲۰ هر ماه، یارانه دهکهای اول تا سوم در ۲۵ هر ماه و یارانه دهکهای چهارم تا نهم در ۳۰ یا ۳۱ هر ماه واریز میشود .
پس از ثبت اعتراض، اطلاعات خانوار توسط دستگاههای مسئول بررسی میشود. اگر شرایط مالی سرپرست خانوار تغییر کرده باشد، دهک اصلاح خواهد شد .
شماره تلفن گویای وزارت رفاه ۰۲۱-۶۳۶۹ و مرکز پاسخگویی ۰۲۱-۶۳۶۹۰۹۲۰ است .
بله، دهکبندی خانوارها بهصورت مستمر و بر اساس آزمون وسع بهروزرسانی میشود و تغییر در درآمد، دارایی، تراکنشهای مالی یا ترکیب خانوار میتواند جایگاه اقتصادی خانوار را تغییر دهد .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
