به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ پرونده ساماندهی نیروهای شرکتی، سالهاست که به عنوان یکی از مطالبات جدی کارکنان دولت و نمایندگان مجلس مطرح است. بر اساس برآوردهای رسمی، تعداد این نیروها در دستگاههای دولتی بین ۳۵۰ هزار تا بیش از ۹۰۰ هزار نفر اعلام شده است . این نیروها که از طریق شرکتهای پیمانکار و واسطه در دستگاههای دولتی مشغول به کار هستند، با وجود انجام وظایفی مشابه کارمندان رسمی، از امنیت شغلی و مزایای استخدام مستقیم دولتی محروم هستند .
در تازهترین تحول، کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با حضور رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، به بررسی این موضوع پرداخته است. رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به اینکه تعداد حقوقبگیران دولت حدود ۲.۴ تا ۲.۵ میلیون نفر برآورد میشود، در حالی که ساختار تشکیلاتی دولت حدود ۱.۶ میلیون پست سازمانی دارد، بر ضرورت تطبیق این دو بخش تأکید کرده است .
طرح ساماندهی نیروهای شرکتی؛ ساختار دو مرحلهای
طرح ساماندهی کارکنان دولت، رویکردی دو مرحلهای دارد که هر مرحله گروههای هدف مشخصی را پوشش میدهد :
مرحله اول: قرارداد مستقیم با دستگاه دولتی
در این مرحله، نیروهای شرکتی از حالت قرارداد غیرمستقیم (از طریق شرکت پیمانکار) به قرارداد مستقیم با دستگاه دولتی مربوطه منتقل میشوند. این تغییر به معنای آن است که:
-
حقوق مستقیماً از خزانه دولت به حساب کارمند واریز میشود و نه از طریق شرکت واسطه .
-
دستگاه دولتی مستقیماً مسئولیت پرداخت حقوق و بیمه را بر عهده میگیرد .
-
شرکت پیمانکار واسطه از این رابطه خارج میشود .
مرحله دوم: تبدیل وضعیت به قراردادی رسمی یا پیمانی
در مرحله دوم، کارکنانی که شرایط تکمیلتری دارند، میتوانند به وضعیت استخدامی پایدارتر یعنی قرارداد پیمانی یا در مواردی استخدام رسمی دست یابند .
جزئیات اجرایی و سناریوهای پیشرو
بر اساس اظهارات رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، برای حذف شرکتهای پیمانکار چندین سناریو مطرح است :
-
سناریوی اول (تبدیل وضعیت کامل): نیروهای واجد شرایط به وضعیت «رسمی» یا «پیمانی» تبدیل وضعیت مییابند. این سناریو بیشترین بار مالی را برای دولت به همراه دارد .
-
سناریوی دوم (قرارداد کار معین مستقیم): شرکت واسطه حذف شده و فرد، قراردادی مستقیم و یکساله (یا بیشتر) با خود دستگاه دولتی امضا میکند. این سناریو امنیت شغلی را افزایش میدهد اما به معنای استخدام رسمی و دائمی نیست .
-
سناریوی سوم (مدل ترکیبی): نیروهای با سابقه و شرایط خاص به طور کامل تبدیل وضعیت شده و سایرین به صورت قرارداد کار معین مستقیم به کار خود ادامه دهند .
شرایط احراز و ضوابط تبدیل وضعیت
بر اساس بخشنامههای سازمان اداری و استخدامی کشور و مصوبات هیئت وزیران، شرایط اصلی برای بهرهمندی از این طرح به شرح زیر است :
-
سابقه خدمت: داشتن حداقل دو سال سابقه متوالی کار به عنوان نیروی شرکتی در دستگاههای اجرایی دولتی .
-
ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران: کارکنان باید اطلاعات خود را در سامانه رسمی کارمند ایران (karmand.ir) ثبت کرده باشند .
-
تأیید نیاز سازمانی: دستگاه اجرایی مربوطه باید تأیید کند که به حضور این نیرو نیاز دارد و پست سازمانی مناسبی برای آن وجود دارد .
-
مدرک تحصیلی مرتبط: نیروهایی که دارای مدرک تحصیلی مرتبط با شغل خود هستند، در اولویت قرار میگیرند. نیروهای دارای مدرک لیسانس و بالاتر با عنوان «قرارداد کار معین» و دارندگان مدارک پایینتر در قالب ماده ۱۲۴ قانون خدمات کشوری ساماندهی میشوند .
-
آزمون داخلی ساده: برای گروههای خاص، آزمونهای داخلی ساده پیشبینی شده است .
آخرین تحولات و جدول زمانی
بر اساس آخرین گزارشها، مرحله اول طرح ساماندهی نیروهای شرکتی در آستانه اجرا قرار گرفته است . در نشست اخیر کمیسیون برنامه با سازمان اداری و استخدامی، موضوعاتی از جمله کوچکسازی دولت، افزایش بهرهوری دستگاهها و تعیین تکلیف نیروهای شرکتی مورد بررسی قرار گرفت .
نایبرئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس از پیشبینی تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی در بودجه سال ۱۴۰۵ خبر داده و اعلام کرده است که بخش زیادی از نیروها تا پایان سال جاری تبدیل وضعیت خواهند شد و اولویتبندی بر اساس سابقه، تخصص و مدرک تحصیلی انجام خواهد شد .
با این حال، رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور با تأکید بر پرهیز از وعدههای غیرواقعی، اعلام کرده است که دولت نمیخواهد زمان مشخصی اعلام کند و بعد به آن عمل نشود. وی همچنین از پیشبینی امتیاز ویژه برای نیروهای شرکتی در آزمونهای استخدامی خبر داده است .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. عدم قطعیت کامل: با وجود پیگیریهای مستمر، هنوز قانون جامعی برای ساماندهی نیروهای شرکتی تصویب نشده است و فرآیند تصمیمگیری در نظام اداری زمانبر است .
۲. موانع اجرایی: برخی از شرکتهای قدرتمند با لابیگری، مانع از اجرای طرح تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی میشوند .
۳. تفکیک گروهها: طرح ساماندهی نیروهای شرکتی برای دو گروه نیروهای دارای مدرک کارشناسی و پایینتر و بالاتر از کارشناسی، مسیرهای متفاوتی دارد .
۴. آزمونهای داخلی: برای برقراری ضابطهمندی و سنجش کارایی، فرآیندهایی نظیر آزمونهای داخلی ساده برای برخی گروهها پیشبینی شده است .
۵. بار مالی: تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی در کوتاهمدت میتواند موجب کاهش هزینههای دولت شود، زیرا دولت هماکنون نیز حقوق این نیروها را پرداخت میکند .
جمعبندی کاربردی
بررسی ساماندهی نیروهای شرکتی در کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس، نشان از عزم جدی دولت و مجلس برای تعیین تکلیف این نیروها دارد. مرحله اول طرح با هدف حذف شرکتهای واسطه و انعقاد قرارداد مستقیم نیروها با دستگاههای دولتی، در آستانه اجرا قرار گرفته است . بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، بخش زیادی از نیروهای شرکتی تا پایان سال ۱۴۰۵ تبدیل وضعیت خواهند شد .
نیروهای شرکتی برای بهرهمندی از این طرح باید شرایطی نظیر حداقل دو سال سابقه کار متوالی، ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران، تأیید نیاز سازمانی و مدرک تحصیلی مرتبط را داشته باشند . همچنین اولویتبندی بر اساس سابقه، تخصص و مدرک تحصیلی انجام خواهد شد .
با وجود این تحولات مثبت، هنوز قانون جامعی برای ساماندهی نیروهای شرکتی تصویب نشده است و فرآیند اجرایی این طرح با چالشهایی نظیر لابیگری برخی شرکتهای قدرتمند و زمانبر بودن تصمیمگیریهای اداری مواجه است . نیروهای شرکتی باید برای اطلاع از آخرین وضعیت، اخبار رسمی را از منابع معتبر پیگیری کنند و اطلاعات خود را در سامانه کارمند ایران بهروز نگه دارند.
سوالات متداول
۱. ساماندهی نیروهای شرکتی به کجا رسید؟
بر اساس آخرین گزارشها، مرحله اول طرح ساماندهی نیروهای شرکتی با هدف حذف شرکتهای واسطه و انعقاد قرارداد مستقیم نیروها با دستگاههای دولتی، در آستانه اجرا قرار گرفته است . کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در نشستی با رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، این موضوع را بررسی کرده است .
۲. شرایط تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی چیست؟
شرایط اصلی شامل حداقل دو سال سابقه متوالی کار، ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران، تأیید نیاز سازمانی، مدرک تحصیلی مرتبط و قبولی در آزمونهای داخلی ساده (در صورت نیاز) است .
۳. چه سناریوهایی برای اجرای طرح وجود دارد؟
سه سناریوی اصلی شامل تبدیل وضعیت کامل به رسمی یا پیمانی، قرارداد کار معین مستقیم با دستگاه دولتی، و مدل ترکیبی مطرح است .
۴. چه کسانی مشمول طرح میشوند؟
نیروهای شرکتی دارای مدرک لیسانس و بالاتر با عنوان «قرارداد کار معین» و دارندگان مدارک پایینتر از لیسانس در قالب ماده ۱۲۴ قانون خدمات کشوری ساماندهی میشوند .
۵. زمان اجرای طرح چه زمانی است؟
بر اساس پیشبینیها، بخش زیادی از نیروها تا پایان سال ۱۴۰۵ تبدیل وضعیت خواهند شد و اولویتبندی بر اساس سابقه، تخصص و مدرک تحصیلی انجام خواهد شد . با این حال، هنوز تاریخ قطعی برای اجرای کامل طرح اعلام نشده است .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.