هنگام حادثه پرتوی چه کنیم؟ راهنمای ورود به ساختمان، خاموش کردن تهویه، پناه گرفتن در فضای امن و پاکسازی آلودگی رادیواکتیو را در اندیشه معاصر بخوانید.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛در زمان وقوع حادثه پرتوی، چند دقیقه نخست و انتخاب محل مناسب برای پناه گرفتن می تواند در کاهش میزان مواجهه با مواد رادیواکتیو نقش مهمی داشته باشد. کارشناسان ایمنی توصیه می کنند افراد در چنین شرایطی هرچه سریع تر وارد یک ساختمان مستحکم شوند، به بخش های مرکزی و دور از پنجره ها بروند و از ورود هوای بیرون جلوگیری کنند. رعایت نکات ساده ای مانند خاموش کردن تهویه خودرو، پوشاندن پوست در فضای باز و خارج کردن لباس های آلوده پس از ورود به ساختمان، می تواند احتمال آلودگی را کاهش دهد. در ادامه، راهنمای اقدامات ضروری هنگام حادثه پرتوی و نکاتی را می خوانید که دانستن آنها برای حفظ سلامت افراد و خانواده اهمیت دارد.
اندیشه معاصر نوشت: حادثه پرتوی ممکن است در اثر نشت مواد رادیواکتیو، آسیب به تاسیسات هسته ای، حمل مواد پرتوزا یا رخدادهای دیگر اتفاق بیفتد. در چنین شرایطی، مهم ترین اقدام اولیه این است که افراد از فضای باز فاصله بگیرند و در کوتاه ترین زمان ممکن به یک ساختمان مناسب پناه ببرند.
افراد باید تا حد امکان به قسمت های داخلی ساختمان بروند و فاصله خود را از درها، پنجره ها و دیوارهای خارجی افزایش دهند. دیوارهای ساختمان و فاصله گرفتن از محیط بیرون می تواند میزان دریافت پرتو و تماس با ذرات رادیواکتیو را کاهش دهد.
در زمان اعلام هشدار پرتوی، خروج غیرضروری از ساختمان، رفتن به پشت بام یا نزدیک شدن به محل حادثه می تواند خطر مواجهه را افزایش دهد. بنابراین بهتر است افراد تا زمان دریافت دستورالعمل رسمی از سوی نهادهای مسئول، در فضای امن باقی بمانند.
اگر در زمان اعلام هشدار در خانه، محل کار یا یک ساختمان عمومی حضور دارید، بدون ضرورت از ساختمان خارج نشوید. نخستین اقدام، بستن درها و پنجره ها و رفتن به بخش مرکزی ساختمان یا زیرزمین است. زیرزمین و اتاق هایی که پنجره و دیوار خارجی کمتری دارند، در صورت ایمن بودن ساختمان، گزینه های مناسب تری برای پناه گرفتن هستند.
همچنین باید راه های ورود هوای بیرون را تا حد امکان مسدود کنید. سیستم های تهویه، کولر، فن و وسایل گرمایشی که هوای بیرون را وارد ساختمان می کنند، در صورت امکان خاموش شوند. بستن دریچه ها و منافذی که هوای آزاد از آنها وارد می شود نیز می تواند به کاهش ورود ذرات آلوده کمک کند.
اندیشه معاصر نوشت: فاصله گرفتن از پنجره ها، درهای خارجی و دیوارهای بیرونی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت انتشار مواد رادیواکتیو در محیط، ذرات آلوده ممکن است روی سقف، دیوارها و سطح بیرونی ساختمان بنشینند. به همین دلیل، حضور در بخش های داخلی ساختمان می تواند میزان مواجهه را کاهش دهد.
افرادی که در زمان وقوع حادثه پرتوی در خیابان، پارک، محل کار روباز یا هر فضای غیرمسقف قرار دارند، باید در سریع ترین زمان ممکن وارد نزدیک ترین ساختمان شوند. منتظر ماندن در فضای باز برای بررسی حادثه یا فیلم برداری از محل انتشار مواد رادیواکتیو اقدام ایمنی محسوب نمی شود.
اگر ورود فوری به ساختمان ممکن نیست، دهان و بینی خود را با ماسک، پارچه یا دستمال بپوشانید تا میزان تنفس ذرات معلق احتمالی کاهش یابد. پوشاندن پوست و قسمت های بدون لباس نیز می تواند از نشستن مستقیم ذرات روی بدن جلوگیری کند؛ با این حال، این اقدامات فقط راهکار موقت هستند و جایگزین ورود به فضای بسته نمی شوند.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر
پس از ورود به ساختمان، به بخش مرکزی یا زیرزمین بروید و تا دریافت دستورالعمل رسمی در همان محل بمانید. اگر لباس بیرونی شما در معرض گردوغبار یا مواد آلوده قرار گرفته است، آن را با احتیاط از تن خارج کنید و مراقب باشید سطح بیرونی لباس با صورت و پوستتان تماس پیدا نکند.
خودرو در برابر مواد رادیواکتیو و پرتوهای ناشی از یک حادثه پرتوی، پناهگاه مطمئنی به شمار نمی رود. اگر هنگام اعلام هشدار در ماشین هستید، ابتدا شیشه ها را بالا ببرید و سیستم تهویه، کولر و ورود هوای بیرون را خاموش کنید.
در ادامه، در صورت امکان و بدون ورود به محدوده خطر، به نزدیک ترین ساختمان مناسب بروید. ساختمان های بتنی یا آجری چندطبقه و مکان هایی که زیرزمین دارند، می توانند پناهگاه بهتری باشند؛ اما ورود به هر ساختمان امنی بهتر از ماندن در فضای باز یا داخل خودرو است.
اندیشه معاصر نوشت: پس از رسیدن به ساختمان، از ورود مستقیم با لباس های احتمالا آلوده به بخش های تمیز محل پناه گرفتن خودداری کنید. اگر امکان دارد، لباس بیرونی و کفش ها را با احتیاط خارج کنید و سپس برای شست وشوی قسمت های بدون پوشش بدن اقدام کنید.
یکی از اقدامات مهم پس از ورود به فضای بسته، کاهش آلودگی احتمالی روی لباس، پوست و مو است. اگر فرد در فضای باز و در معرض ذرات رادیواکتیو قرار گرفته باشد، ممکن است مواد آلوده روی لباس یا قسمت های بدون پوشش بدن نشسته باشند. خارج کردن لایه بیرونی لباس می تواند مقدار قابل توجهی از آلودگی سطحی را از بین ببرد.
برای این کار، لباس بیرونی را به آرامی خارج کنید و از تکان دادن آن بپرهیزید؛ زیرا تکان دادن لباس ممکن است ذرات را در هوا پخش کند. لباس ها و کفش های آلوده را داخل کیسه پلاستیکی قرار دهید، در آن را ببندید و کیسه را دور از افراد و محل رفت وآمد نگهداری کنید. اگر مقام های مسئول محل مشخصی برای نگهداری پسماند آلوده اعلام کردند، دستورالعمل آنها را اجرا کنید.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر
پس از خارج کردن لباس ها، دوش گرفتن با آب ولرم و صابون توصیه می شود. پوست را به آرامی بشویید و از سابیدن شدید آن خودداری کنید. اگر امکان دوش گرفتن وجود ندارد، قسمت های بدون پوشش بدن را با پارچه یا دستمال مرطوب تمیز کنید. برای شست وشوی موها از شامپو استفاده کنید؛ بهتر است از نرم کننده مو استفاده نشود، زیرا ممکن است ذرات آلوده را به مو بچسباند. پس از شست وشو، لباس تمیز بپوشید.
در زمان انتشار مواد رادیواکتیو، ذرات آلوده ممکن است مانند گردوغبار روی لباس، کفش، مو و پوست بنشینند. در چنین شرایطی، لباس فرد می تواند به یکی از راه های انتقال آلودگی به محیط داخلی ساختمان تبدیل شود.
بر اساس راهنمای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا، خارج کردن لایه بیرونی لباس می تواند تا حدود ۹۰ درصد از مواد رادیواکتیو قرارگرفته روی بدن و لباس را حذف کند. این موضوع نشان می دهد که حتی اگر فرد امکان شست وشوی فوری نداشته باشد، خارج کردن لباس بیرونی اقدام مهمی برای کاهش آلودگی است.
اندیشه معاصر نوشت: هنگام خارج کردن لباس باید از تماس سطح آلوده آن با پوست، چشم، بینی و دهان جلوگیری کرد. اگر لباس از سر خارج می شود و احتمال تماس آن با صورت وجود دارد، در صورت امکان می توان آن را برید و از بدن جدا کرد. پس از آن، شستن دست ها و قسمت های در معرض تماس اهمیت دارد.
یکی از پرسش های مهم پس از وقوع حادثه پرتوی این است که افراد تا چه زمانی باید در فضای بسته بمانند. پاسخ این پرسش به نوع حادثه، میزان انتشار مواد رادیواکتیو، شرایط منطقه و نتایج ارزیابی نیروهای امدادی بستگی دارد.
در برخی راهنماهای ایمنی، ماندن در فضای بسته برای دست کم ۲۴ ساعت به عنوان یک اقدام محافظتی مطرح شده است؛ اما این مدت یک دستور ثابت برای تمام حوادث نیست. افراد باید تا زمان دریافت پیام رسمی مبنی بر امن بودن خروج، در محل پناه گرفتن باقی بمانند و از تصمیم گیری شخصی برای ترک ساختمان خودداری کنند.
ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر
در این مدت بهتر است از آب بسته بندی شده و مواد غذایی در ظروف دربسته استفاده شود. همچنین افراد باید اخبار و اطلاعیه های رسمی را از طریق رادیو، تلویزیون، تلفن همراه و رسانه های معتبر دنبال کنند. اگر مقام های مسئول دستور تخلیه یا انتقال به محل دیگری صادر کردند، باید مطابق همان دستورالعمل عمل شود.
برخی رفتارهای عجولانه ممکن است خطر مواجهه با مواد رادیواکتیو را افزایش دهند. به همین دلیل، رعایت نکات زیر ضروری است:
برای مشاهده محل حادثه یا تهیه فیلم و عکس از ساختمان خارج نشوید.
بدون دریافت دستور رسمی، محل پناه گرفتن را ترک نکنید.
لباس های احتمالا آلوده را تکان ندهید و در فضای خانه رها نکنید.
از روشن کردن سیستم تهویه ای که هوای بیرون را وارد ساختمان می کند، خودداری کنید.
برای برداشتن وسایل غیرضروری یا رفتن به دنبال اعضای خانواده، خود را در معرض فضای باز قرار ندهید.
به شایعات و پیام های تاییدنشده درباره محل حادثه و میزان آلودگی اعتماد نکنید.
در صورت اعلام هشدار، مسیرهای امدادی و خیابان ها را با رفت وآمد غیرضروری شلوغ نکنید.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا نیز تاکید می کند افرادی که اعضای خانواده شان در مدرسه، بیمارستان یا مراکز نگهداری حضور دارند، نباید بدون ضرورت برای رفتن به دنبال آنها از محل امن خارج شوند؛ زیرا این مراکز برنامه های حفاظتی دارند و خروج افراد ممکن است خطر مواجهه را افزایش دهد.
| موقعیت | اقدام ضروری |
|---|---|
| داخل ساختمان | رفتن به بخش مرکزی یا زیرزمین |
| نزدیک پنجره ها | فاصله گرفتن از پنجره و دیوار خارجی |
| سیستم تهویه | خاموش کردن تهویه و فن های ورودی هوای بیرون |
| فضای باز | ورود فوری به نزدیک ترین ساختمان |
| داخل خودرو | بستن پنجره ها، خاموش کردن تهویه و ورود به ساختمان |
| لباس احتمالا آلوده | خارج کردن لایه بیرونی و قرار دادن در کیسه |
| پوست و مو | شست وشوی آرام با آب و صابون |
| پس از پناه گرفتن | دنبال کردن اطلاعیه های رسمی |
اصطلاح حادثه پرتوی به طیف گسترده ای از رخدادها گفته می شود که در آنها احتمال مواجهه افراد با پرتوهای یون ساز یا آلودگی با مواد رادیواکتیو وجود دارد. این رخدادها ممکن است در اثر آسیب به تاسیسات هسته ای، نقص در تجهیزات پرتوزا، حوادث حمل ونقل مواد رادیواکتیو یا سایر اتفاقات مرتبط ایجاد شوند.
انفجار هسته ای تنها یکی از سناریوهای ممکن است و هر حادثه پرتوی به معنای وقوع انفجار هسته ای نیست. نوع خطر و اقدامات لازم به ماهیت رخداد بستگی دارد؛ به همین دلیل، دریافت اطلاعات دقیق از نهادهای مسئول اهمیت زیادی دارد. سازمان جهانی بهداشت نیز تاکید می کند که میزان خطر به عواملی مانند نوع پرتو، مقدار دوز دریافتی، مدت مواجهه و مسیر ورود مواد رادیواکتیو به بدن وابسته است.
در زمان وقوع حادثه پرتوی، رعایت سه اصل «وارد ساختمان شوید، داخل بمانید و اخبار رسمی را دنبال کنید» می تواند نقش مهمی در کاهش خطر داشته باشد. افراد حاضر در فضای باز باید سریع وارد یک ساختمان شوند، کسانی که داخل ساختمان هستند باید به بخش های مرکزی یا زیرزمین بروند و تمام افراد باید تا اعلام رسمی ایمن بودن شرایط، از خروج غیرضروری خودداری کنند.
همچنین خارج کردن لباس های بیرونی احتمالا آلوده، شست وشوی پوست و مو و جلوگیری از ورود هوای بیرون به ساختمان از اقدامات مهم برای کاهش آلودگی هستند. مهم تر از همه اینکه دستورالعمل های نیروهای امدادی و مقام های مسئول باید در اولویت قرار گیرد؛ زیرا شرایط هر حادثه ممکن است با حادثه دیگر متفاوت باشد.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
