به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ مالیات حقوق یکی از موارد مهم در محاسبه دریافتی ماهانه کارگران، کارمندان و سایر حقوقبگیران است. هر سال با تصویب قانون بودجه، سقف معافیت مالیاتی و نرخهای مربوط به درآمد حقوق مشخص میشود تا کارفرمایان و دستگاههای اجرایی بر اساس آن میزان مالیات قابل پرداخت کارکنان را محاسبه و به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت کنند.
در سال ۱۴۰۵ نیز تغییراتی در سقف معافیت و پلههای مالیاتی در نظر گرفته شده است. بر اساس مقررات جدید، سقف معافیت مالیات حقوق به ۴۰ میلیون تومان در ماه افزایش یافته و درآمدهای بالاتر از این رقم با نرخهای پلکانی مشمول مالیات میشوند. نکته مهم این است که مالیات هر پله فقط به بخش مازاد درآمد در همان محدوده تعلق میگیرد و تمام حقوق فرد با بالاترین نرخ مالیاتی محاسبه نمیشود.

بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۵، سقف معافیت مالیات بر درآمد حقوق سالانه ۴۸۰ میلیون تومان تعیین شده است. به این ترتیب، افرادی که مجموع درآمد حقوق مشمول مالیات آنها در ماه حداکثر ۴۰ میلیون تومان باشد، مالیاتی بابت حقوق خود پرداخت نمیکنند.
این معافیت برای کارکنان بخش دولتی و غیردولتی در نظر گرفته شده و شامل مجموع درآمدهای حقوقی مشمول مالیات میشود. بنابراین صرفاً عنوان شغلی یا محل اشتغال تعیینکننده میزان مالیات نیست و مبلغ درآمد مشمول مالیات فرد اهمیت دارد.
جدول نرخ مالیات حقوق ۱۴۰۵
نرخ مالیات حقوق در سال ۱۴۰۵ به شکل پلکانی تعیین شده است. جزئیات این نرخها به شرح زیر است.
حقوق ماهانه تا ۴۰ میلیون تومان، معاف از مالیات
بخش مازاد بر ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان، مشمول مالیات ۱۰ درصد
بخش مازاد بر ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان، مشمول مالیات ۱۵ درصد
بخش مازاد بر ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان، مشمول مالیات ۲۰ درصد
بخش مازاد بر ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان، مشمول مالیات ۲۵ درصد
بخش مازاد بر ۱۴۰ میلیون تومان، مشمول مالیات ۳۰ درصد
بر همین اساس، سقف معافیت سالانه ۴۸۰ میلیون تومان است و پلههای بعدی نیز به ترتیب تا ۹۶۰ میلیون، یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون، یک میلیارد و ۴۴۰ میلیون و یک میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان ادامه پیدا میکنند.
مالیات حقوق ۵۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
یکی از پرسشهای متداول حقوقبگیران، میزان مالیات دریافتیهای بالاتر از سقف معافیت است. برای مثال، اگر حقوق مشمول مالیات یک کارمند ماهانه ۵۰ میلیون تومان باشد، ۴۰ میلیون تومان ابتدایی آن معاف خواهد بود و تنها ۱۰ میلیون تومان باقیمانده با نرخ ۱۰ درصد محاسبه میشود.
در این شرایط، مالیات ماهانه فرد یک میلیون تومان خواهد بود. بنابراین دریافتی ۵۰ میلیون تومانی به معنای پرداخت ۱۰ درصد مالیات از کل حقوق نیست، بلکه فقط بخش مازاد بر معافیت مشمول این نرخ میشود.
مالیات حقوق ۶۰ میلیون و ۸۰ میلیون تومان
برای حقوق ماهانه ۶۰ میلیون تومان نیز ابتدا ۴۰ میلیون تومان از درآمد از مالیات معاف میشود. سپس ۲۰ میلیون تومان باقیمانده با نرخ ۱۰ درصد محاسبه خواهد شد و مالیات ماهانه به ۲ میلیون تومان میرسد.
در حقوق ۸۰ میلیون تومانی نیز ۴۰ میلیون تومان نخست معاف است و ۴۰ میلیون تومان بعدی با نرخ ۱۰ درصد محاسبه میشود. در نتیجه مالیات این سطح از درآمد برابر با ۴ میلیون تومان خواهد بود.
با عبور درآمد از مرز ۸۰ میلیون تومان، نرخ ۱۵ درصد برای بخش قرارگرفته در پله بعدی اعمال میشود. به همین دلیل افزایش حقوق به معنای اعمال یک نرخ یکسان بر تمام درآمد نیست و محاسبه مالیات باید به تفکیک پلهها انجام شود.
مالیات حقوق ۱۰۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۵
افرادی که ماهانه ۱۰۰ میلیون تومان حقوق مشمول مالیات دریافت میکنند، در دو پله مالیاتی قرار میگیرند. ۴۰ میلیون تومان نخست معاف از مالیات است، ۴۰ میلیون تومان بعدی با نرخ ۱۰ درصد و ۲۰ میلیون تومان باقیمانده با نرخ ۱۵ درصد محاسبه میشود.
بر این اساس، مالیات ماهانه چنین فردی برابر با ۷ میلیون تومان خواهد بود. این محاسبه نشان میدهد که نرخ ۱۵ درصد فقط به بخش درآمدی بین ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان تعلق میگیرد و بخشهای قبلی با نرخهای مربوط به خود محاسبه میشوند.
آیا عیدی و پاداش پایان سال مشمول مالیات میشود؟
عیدی و پاداش پایان سال نیز دارای مقررات مالیاتی مشخصی است. مطابق ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم و با توجه به سقف معافیت سال ۱۴۰۵، عیدی و پاداش آخر سال تا سقف ۴۰ میلیون تومان از مالیات معاف خواهد بود.
در صورتی که مبلغ عیدی و پاداش از سقف معافیت تعیینشده بیشتر باشد، بخش مازاد مطابق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد شد.
همچنین برای مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان نیز معافیت قانونی در نظر گرفته شده است. سقف معافیت این مزایا در سال ۱۴۰۵ معادل ۸۰ میلیون تومان اعلام شده است.
مالیات حقوق کارگران و کارمندان چگونه محاسبه میشود؟
قواعد مالیات حقوق سال ۱۴۰۵ برای حقوقبگیران بخش دولتی و غیردولتی تعیین شده است. بنابراین کارگران مشمول قانون کار نیز در صورت عبور درآمد مشمول مالیات آنها از سقف معافیت ۴۰ میلیون تومانی، مشمول پرداخت مالیات خواهند شد.
در محاسبه مالیات، مجموع پرداختهای مشمول مالیات از جمله حقوق و مزایا، اضافهکاری، پاداش، کارانه و سایر پرداختهای مشمول مقررات مورد توجه قرار میگیرد. البته تمام پرداختهای رفاهی و مزایا لزوماً وضعیت مالیاتی یکسانی ندارند و برخی از آنها بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم از معافیت برخوردار هستند.
کارفرمایان نیز موظفاند مالیات حقوق کارکنان را مطابق مقررات محاسبه و در مهلت قانونی به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند. مبلغ مالیات محاسبهشده در نهایت از دریافتی مشمول مالیات کارکنان کسر میشود.
مالیات حقوق اعضای هیئت علمی و قضات در سال ۱۴۰۵
برای برخی گروههای شغلی نیز نرخ ویژه مالیاتی در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ پیشبینی شده است. بر اساس مقررات اعلامشده، مالیات حقوق اعضای هیئت علمی دانشگاهها، مؤسسات آموزشی و پژوهشی و قضات با نرخ ۱۰ درصد محاسبه میشود.
این حکم در چارچوب مقررات مالیاتی سال جاری اجرا میشود و وضعیت این گروهها با سایر حقوقبگیرانی که مشمول نرخهای پلکانی هستند، متفاوت است.
امکان استرداد مالیات حقوق اضافهپرداختی در سال ۱۴۰۵
یکی از اخبار مهم مالیاتی آبان ۱۴۰۵، فراهم شدن امکان ثبت درخواست استرداد مالیات حقوق اضافهپرداختی برای سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۵ است.
بر اساس اعلام منتشرشده در ۶ آبان ۱۴۰۵، کارکنانی که بابت حقوق و مزایای خود مالیات بیشتری از میزان قانونی پرداخت کردهاند، از جمله در برخی موارد مربوط به رفاهیات، میتوانند درخواست بررسی و استرداد مبالغ اضافهپرداختی را ثبت و پیگیری کنند.
این امکان با اصلاح بخشنامه مربوط به مصادیق عدم شمول مالیات حقوق فراهم شده است. بنابراین افرادی که تصور میکنند از حقوق یا مزایای آنها مالیات غیرقانونی کسر شده است، میتوانند موضوع را از مسیرهای رسمی مالیاتی پیگیری کنند.
در مجموع، سقف معافیت مالیات حقوق در سال ۱۴۰۵ ماهانه ۴۰ میلیون تومان و سالانه ۴۸۰ میلیون تومان است. درآمدهای بالاتر نیز با نرخهای پلکانی محاسبه میشوند و آگاهی از نحوه محاسبه هر پله به کارگران و کارمندان کمک میکند تا کسورات مالیاتی فیش حقوقی خود را دقیقتر بررسی کنند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.