سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرده است که سقف معافیت مالیات بر درآمد حقوق در سال ۱۴۰۵ برای کارکنان دولتی و خصوصی، ماهانه ۴۰ میلیون تومان (سالانه ۴۸۰ میلیون تومان) است. مازاد بر این مبلغ بر اساس نرخ‌های پلکانی ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵ و ۳۰ درصد مشم...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ مالیات بر حقوق یکی از پایدارترین منابع درآمدی دولت است که از طریق کسر از حقوق کارکنان توسط کارفرما و واریز به خزانه تأمین می‌شود. در سال ۱۴۰۵، با افزایش سقف معافیت مالیاتی از ۲۴ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ به ۴۰ میلیون تومان، تعداد قابل توجهی از حقوق‌بگیران که درآمد ماهانه‌شان زیر این سقف است، به طور کامل از پرداخت مالیات معاف شده‌اند .
در کنار این تغییر، تکالیف قانونی کارفرمایان برای تسلیم فهرست حقوق و پرداخت مالیات نیز بدون تغییر باقی مانده است. عدم انجام این تکالیف در موعد مقرر می‌تواند جریمه‌های مالی قابل توجهی به همراه داشته باشد. در این گزارش، جزئیات سقف معافیت، نرخ‌های پلکانی، مهلت تسلیم فهرست و نکات مهم برای کارفرمایان و حقوق‌بگیران بررسی می‌شود.
بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی در لایحه بودجه ۱۴۰۵، سقف معافیت مالیات بر درآمد سالانه موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم، ۴۸۰ میلیون تومان (معادل ماهانه ۴۰ میلیون تومان) تعیین شده است . این رقم نسبت به سال ۱۴۰۴ که ۲۸۸ میلیون تومان بود، رشد ۶۶.۷ درصدی داشته است .
این معافیت شامل حقوق و مزایای مستمر و غیرمستمر کارکنان دولتی و غیردولتی می‌شود. به عبارت دیگر، اگر مجموع دریافتی ماهانه یک کارمند (شامل حقوق پایه، مزایا، اضافه‌کاری، پاداش و کارانه) از ۴۰ میلیون تومان بیشتر نباشد، هیچ مالیاتی از او کسر نمی‌شود .
مالیات حقوق در ایران به صورت پلکانی محاسبه می‌شود؛ یعنی هر بخش از درآمد مازاد بر معافیت، با نرخ مربوط به همان پله مشمول مالیات می‌شود، نه کل درآمد. جدول زیر نرخ‌های پلکانی سال ۱۴۰۵ را نشان می‌دهد:
| پله | بازه درآمد ماهانه | نرخ مالیات |
|---|---|---|
| ۱ | تا ۴۰ میلیون تومان | معاف (۰ درصد) |
| ۲ | مازاد ۴۰ تا ۸۰ میلیون تومان | ۱۰ درصد |
| ۳ | مازاد ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان | ۱۵ درصد |
| ۴ | مازاد ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان | ۲۰ درصد |
| ۵ | مازاد ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون تومان | ۲۵ درصد |
| ۶ | مازاد بالای ۱۴۰ میلیون تومان | ۳۰ درصد |
منبع:
برای نمونه، اگر حقوق ماهانه یک کارمند ۹۰ میلیون تومان باشد، محاسبه مالیات به این صورت است: ۴۰ میلیون اول معاف است؛ ۴۰ میلیون بعدی (بازه ۴۰ تا ۸۰) با نرخ ۱۰ درصد معادل ۴ میلیون تومان؛ و ۱۰ میلیون باقی‌مانده (بازه ۸۰ تا ۹۰) با نرخ ۱۵ درصد معادل ۱.۵ میلیون تومان. مجموع مالیات ماهانه ۵.۵ میلیون تومان خواهد بود .
بر اساس ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم، کارفرمایان مکلف‌اند فهرست حقوق و مزایای کارکنان خود را هر ماه تنظیم و تا پایان ماه بعد به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند . این فهرست باید شامل اطلاعات هویتی کارکنان، مبلغ حقوق و مزایا، و مالیات کسرشده باشد.
پس از تسلیم فهرست، کارفرما موظف است مالیات کسرشده از حقوق کارکنان را در مهلت مقرر به حساب سازمان امور مالیاتی واریز کند. این دو مرحله (تسلیم فهرست و پرداخت مالیات) از یکدیگر جدا هستند و انجام یکی به معنای انجام دیگری نیست .
عدم انجام تکالیف قانونی در خصوص مالیات حقوق، مشمول جریمه‌های مشخصی است:
| تخلف | جریمه | مبنا |
|---|---|---|
| عدم تسلیم فهرست حقوق در موعد مقرر | ۲ درصد حقوق پرداختی | ماده ۱۹۷ |
| عدم پرداخت مالیات کسرشده در موعد مقرر | ۱۰ درصد مالیات پرداخت‌نشده + ۲.۵ درصد به ازای هر ماه تأخیر | ماده ۱۹۹ |
منبع:
جریمه ۲ درصدی عدم تسلیم فهرست، برای کارفرمایانی اعمال می‌شود که از ارائه فهرست خودداری کنند یا فهرست خلاف واقع ارائه دهند. جریمه ۱۰ درصدی نیز برای عدم پرداخت مالیات کسرشده در موعد مقرر است که با جریمه تأخیر ۲.۵ درصدی ماهانه تشدید می‌شود .
بر اساس قوانین فعلی، حقوق بازنشستگی در ایران از پرداخت مالیات معاف است و هیچ مالیاتی مستقیماً از مستمری بازنشستگان کسر نمی‌شود . این معافیت شامل بازنشستگان کشوری، تأمین اجتماعی و سایر صندوق‌های بازنشستگی می‌شود.
با این حال، اگر بازنشسته پس از بازنشستگی دوباره مشغول به کار شود (در بخش خصوصی یا با راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی)، درآمد حاصل از اشتغال مجدد مشمول مالیات خواهد بود و نحوه محاسبه آن مشابه سایر شاغلان است .
سازمان امور مالیاتی امکان جدیدی فراهم کرده است که کارکنان می‌توانند از طریق کارپوشه ایرانیان به نشانی my.tax.gov.ir، اطلاعات حقوق اعلامی از سوی کارفرما و مالیات محاسبه‌شده را مشاهده کنند. این بخش با عنوان «وضعیت درآمدها» در دسترس است و شامل نمایش خلاصه و جدول تفصیلی ماه‌به‌ماه می‌شود .
این قابلیت به کارکنان امکان می‌دهد از صحت اطلاعات ارسالی کارفرما مطلع شوند و در صورت مغایرت، پیگیری کنند.
| مشخصه | جزئیات |
|---|---|
| سقف معافیت ماهانه | ۴۰ میلیون تومان |
| سقف معافیت سالانه | ۴۸۰ میلیون تومان |
| نرخ پلکان اول (مازاد ۴۰ تا ۸۰ میلیون) | ۱۰ درصد |
| نرخ پلکان دوم (مازاد ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون) | ۱۵ درصد |
| نرخ پلکان سوم (مازاد ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون) | ۲۰ درصد |
| نرخ پلکان چهارم (مازاد ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون) | ۲۵ درصد |
| نرخ پلکان پنجم (مازاد بالای ۱۴۰ میلیون) | ۳۰ درصد |
| مهلت تسلیم فهرست حقوق | پایان ماه بعد |
| جریمه عدم تسلیم فهرست | ۲ درصد حقوق پرداختی |
| جریمه عدم پرداخت مالیات | ۱۰ درصد + ۲.۵ درصد ماهانه تأخیر |
۱. مهلت تسلیم فهرست را جدی بگیرید. فهرست حقوق هر ماه باید تا پایان ماه بعد تسلیم شود. تأخیر در این امر مشمول جریمه ۲ درصدی حقوق پرداختی است .
۲. تسلیم فهرست به معنای پرداخت مالیات نیست. این دو تکلیف جداگانه هستند. پس از تسلیم فهرست، باید مالیات کسرشده نیز در مهلت مقرر پرداخت شود .
۳. سقف معافیت را با نرخ پلکانی اشتباه نگیرید. تا ۴۰ میلیون تومان معاف است، اما مازاد بر آن با نرخ‌های پلکانی مشمول مالیات می‌شود. تمام حقوق فرد با نرخ بالاتر محاسبه نمی‌شود .
۴. بازنشستگان در حالت عادی مالیات نمی‌پردازند. مستمری بازنشستگی معاف از مالیات است، اما درآمد حاصل از اشتغال مجدد مشمول مالیات می‌شود .
۵. کارکنان می‌توانند اطلاعات مالیاتی خود را بررسی کنند. از طریق کارپوشه ایرانیان (my.tax.gov.ir) می‌توانید حقوق اعلامی کارفرما و مالیات محاسبه‌شده را مشاهده کنید .
مالیات حقوق در سال ۱۴۰۵ با سقف معافیت ماهانه ۴۰ میلیون تومان و نرخ‌های پلکانی ۱۰ تا ۳۰ درصد محاسبه می‌شود. کارفرمایان موظف‌اند فهرست حقوق کارکنان را تا پایان ماه بعد تسلیم و مالیات کسرشده را پرداخت کنند. عدم انجام این تکالیف مشمول جریمه ۲ درصدی (عدم تسلیم فهرست) و ۱۰ درصد به علاوه ۲.۵ درصد ماهانه (عدم پرداخت) است.
حقوق بازنشستگان در حالت عادی معاف از مالیات است. کارکنان نیز می‌توانند از طریق کارپوشه ایرانیان از صحت اطلاعات مالیاتی خود مطلع شوند. رعایت مهلت‌های قانونی و دقت در محاسبات، مهم‌ترین راه جلوگیری از جریمه‌های مالیاتی است.
ماهانه ۴۰ میلیون تومان (سالانه ۴۸۰ میلیون تومان) .
به صورت پلکانی: مازاد ۴۰ تا ۸۰ میلیون ۱۰٪، ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون ۱۵٪، ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون ۲۰٪، ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون ۲۵٪ و بالای ۱۴۰ میلیون ۳۰٪ .
تا پایان ماه بعد از هر ماه .
۲ درصد حقوق پرداختی .
۱۰ درصد مالیات پرداخت‌نشده به علاوه ۲.۵ درصد به ازای هر ماه تأخیر .
در حالت عادی خیر، مستمری بازنشستگی معاف از مالیات است. اما درآمد حاصل از اشتغال مجدد مشمول مالیات می‌شود .
بله، از طریق کارپوشه ایرانیان به نشانی my.tax.gov.ir .
بله، معافیت ۴۰ میلیون تومانی شامل حقوق و مزایای مستمر و غیرمستمر (اضافه‌کاری، پاداش و کارانه) می‌شود .
۴۰ میلیون اول معاف است و ۱۰ میلیون مازاد با نرخ ۱۰ درصد مشمول ۱ میلیون تومان مالیات می‌شود.
بله، بر اساس مصوبه مجلس، نرخ مالیات حقوق اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و قضات ۱۰ درصد ثابت (بدون پلکان) است .
بله، در سامانه مالیات حقوق امکان ارسال فهرست اصلاحی یا الحاقی وجود دارد .
مشمول جریمه ۲ درصدی حقوق پرداختی می‌شود .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
