به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ کنتور آب یکی از مهم ترین تجهیزات اندازه گیری میزان مصرف مشترکان است؛ تجهیزی که هم مبنای محاسبه بهای آب و کارمزد دفع فاضلاب قرار می گیرد و هم وضعیت آن می تواند در تعیین میزان مصرف و اصلاح صورتحساب ها نقش داشته باشد. با این حال، مسئولیت نگهداری از کنتور همیشه بر عهده شرکت آب و فاضلاب نیست و در برخی شرایط، هزینه خرابی یا تعویض آن بر عهده مشترک قرار می گیرد.
بر اساس ضوابط مربوط به حفاظت، خرابی و تعویض کنتورهای آب، حفاظت از لوازم انشعاب و کنتور بر عهده مشترک است. بنابراین اگر خرابی کنتور به دلیل قصور مشترک یا دخالت او ایجاد شده باشد، هزینه تعویض نیز از مشترک دریافت خواهد شد. در مقابل، زمانی که خرابی ناشی از فرسودگی یا حوادث اتفاقی باشد، شرکت آب و فاضلاب مسئولیت هزینه تعویض را بر عهده خواهد داشت.
موضوع کنتورهای هوشمند نیز شرایط متفاوتی دارد. در صورت جایگزینی کنتور مشترک با کنتور هوشمند، اگر میزان مصرف مشترک بالاتر از الگوی مصرف باشد، هزینه تعویض بر عهده مشترک خواهد بود. اما در صورتی که مصرف در حد الگو یا پایین تر از آن باشد، هزینه تعویض کنتور بر عهده شرکت آب و فاضلاب قرار می گیرد.
خرابی کنتور آب و نحوه محاسبه مصرف
یکی از مسائل مهم برای مشترکان، نحوه محاسبه مصرف در شرایطی است که کنتور دچار خرابی یا خطا شده باشد. ارقام ثبت شده توسط وسایل اندازه گیری، مبنای تعیین مصرف آب و حجم فاضلاب قرار می گیرد؛ مگر آنکه اشکالی در عملکرد وسیله اندازه گیری، قرائت کنتور یا محاسبات مربوط به بهای آب و کارمزد دفع فاضلاب وجود داشته باشد.
شرکت آب و فاضلاب موظف است کنتورها را طبق برنامه مورد آزمایش قرار دهد و صحت عملکرد آنها را بر اساس استانداردهای پذیرفته شده بررسی کند. همچنین در صورت درخواست مشترک، امکان انجام آزمایش لازم وجود دارد.
اگر پس از آزمایش مشخص شود کنتور بیش از پنج درصد خطا دارد، صورتحساب های مربوط به مصرف آب در دوره مشخص شده اصلاح می شود. خطای حدود پنج درصد مثبت یا منفی قابل اغماض در نظر گرفته می شود، اما بیش از این میزان می تواند مبنای اصلاح صورتحساب ها قرار گیرد.
اصلاح صورتحساب ها نیز محدود به یک بازه زمانی مشخص است. تعدیل مصرف برای نصف مدتی که از آخرین آزمایش کنتور گذشته انجام می شود و این مدت در هیچ شرایطی بیشتر از یک سال نخواهد بود.
اگر میزان مصرف واقعی قابل محاسبه نباشد چه می شود؟
در برخی موارد ممکن است به دلیل خرابی کنتور یا میزان خطای آن، امکان محاسبه دقیق مصرف وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی، مصرف مشترک بر اساس دقیق ترین آمار و اطلاعات موجود یا با مقایسه با یک دوره مشابه قبلی تعیین و صورتحساب ها اصلاح می شود.
اگر این روش نیز امکان پذیر نباشد، پرداخت های مشترک در دوره مورد نظر به صورت علی الحساب در نظر گرفته خواهد شد و مصرف دوره مشابه بعدی، مبنای تسویه حساب قرار می گیرد.
در صورت اصلاح صورتحساب، اگر مشخص شود مبلغ بیشتری از مشترک دریافت شده است، مبلغ اضافه باید به مشترک بازگردانده شود. در مقابل، اگر پس از اصلاح مشخص شود مشترک بدهکار است، مبلغ بدهی باید در قالب اقساط قابل قبول پرداخت شود.
همچنین هرگونه کسری یا اضافه محاسبه بهای آب و کارمزد دفع فاضلاب که ناشی از نقص یا اشتباه در وسایل اندازه گیری باشد، از زمان وقوع نقص یا اشتباه در قرائت، قابل برگشت خواهد بود و موضوع در چارچوب ضوابط مربوط بررسی می شود.
دستکاری کنتور آب چه تبعاتی دارد؟
کنتور آب تنها یک وسیله ثبت عدد مصرف نیست و هرگونه دستکاری در آن یا دخالت در نحوه عملکرد دستگاه، تبعات مالی برای مشترک به همراه خواهد داشت.
در مواردی که در دستگاه اندازه گیری دستکاری صورت گرفته باشد، در عملکرد آن دخالت شود یا استفاده غیرمجاز از انشعاب آب و فاضلاب صورت گیرد، میزان آب مصرفی و کارمزد دفع فاضلاب ناشی از این اقدامات بر اساس ضوابط موجود محاسبه خواهد شد.
در چنین شرایطی، بهای مصرف با تعرفه آزاد محاسبه شده و سایر هزینه هایی که در نتیجه اقدام غیرمجاز به شرکت آب و فاضلاب تحمیل شده نیز از مشترک دریافت خواهد شد.
۱۲ تا ۲۰ درصد کنتورهای آب از عمر مفید عبور کرده اند
وضعیت عمر کنتورهای آب نیز یکی از موضوعات قابل توجه در شبکه آب و فاضلاب است. بخش عمده کنتورهای موجود از نوع مکانیکی هستند و عمر مفید آنها حدود پنج تا هشت سال در نظر گرفته می شود.
بر اساس این وضعیت، حدود ۱۲ تا ۲۰ درصد کنتورهای مشترکان از عمر مفید خود عبور کرده اند. البته عمر واقعی یک کنتور تنها به گذشت زمان وابسته نیست و عوامل مختلفی می تواند بر عملکرد و طول عمر آن اثر بگذارد.
نوع کنتور، کیفیت آب، میزان دبی، الگوی مصرف، میزان رسوب، دما، نحوه نصب، ضربه و شرایط محیطی از جمله عواملی هستند که می توانند عمر واقعی کنتور را تغییر دهند.
به همین دلیل، عبور کنتور از یک بازه زمانی مشخص لزوماً به معنای خراب یا غیردقیق بودن آن نیست و وضعیت فنی دستگاه نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
چرا هنوز کنتورهای مکانیکی استفاده می شوند؟
استفاده از کنتورهای دستی یا مکانیکی به این معنا نیست که همه این کنتورها قدیمی یا غیردقیق هستند. منظور از کنتور دستی، کنتوری است که عدد آن به صورت محلی یا حضوری قرائت می شود.
هوشمندسازی کنتورهای آب هنوز به پوشش کامل نرسیده است و به همین دلیل قرائت حضوری در بخش قابل توجهی از شبکه همچنان ضرورت دارد.
هوشمندسازی نیز تنها به خرید و نصب یک کنتور جدید محدود نمی شود. برای تحقق کامل این فرآیند، وجود کنتور با کیفیت، منبع تغذیه یا باتری، ارتباط مخابراتی، شبکه جمع آوری داده، سامانه مدیریت داده، پوشش ارتباطی، نصب و نگهداری استاندارد، سرمایه گذاری اولیه و اخذ مجوزهای امنیتی ضروری است.
تا زمانی که تمام یا بخش عمده کنتورها به سامانه قرائت غیرحضوری متصل نشده باشند، حضور قاری برای ثبت اطلاعات همچنان بخشی از فرآیند اندازه گیری مصرف آب خواهد بود.
قاری کنتور فقط عدد مصرف را ثبت نمی کند
تصویری که از قاری کنتور وجود دارد، گاهی تنها به ثبت عدد مصرف محدود می شود؛ در حالی که هنگام قرائت، وضعیت کلی کنتور و انشعاب نیز مورد بررسی قرار می گیرد.
کنترل میدانی کنتور، شناسایی خرابی یا دستکاری، بررسی وضعیت پلمب، شناسایی انشعاب های غیرمجاز، بررسی کاربری غیرمجاز و توجه به وضعیت نشتی در لوازم حوضچه کنتور از جمله مواردی است که در جریان این بررسی ها مورد توجه قرار می گیرد.
در نتیجه، قرائت کنتور علاوه بر ثبت میزان مصرف، می تواند به شناسایی مشکلات فنی و موارد غیرمجاز در انشعاب نیز کمک کند.
کنتور آب و مسئولیتی که باید جدی گرفته شود
کنتور آب نقطه اتصال میان مصرف واقعی مشترک و مبلغ درج شده در صورتحساب است. به همین دلیل، سلامت کنتور، نحوه نگهداری از آن و صحت قرائت، اهمیت مستقیمی برای مشترک و شرکت آب و فاضلاب دارد.
از یک سو، مشترک مسئول حفاظت از کنتور و لوازم انشعاب است و در صورت ایجاد خرابی بر اثر قصور یا دخالت، هزینه تعویض را پرداخت خواهد کرد. از سوی دیگر، در صورت فرسودگی یا حوادث اتفاقی، مسئولیت هزینه تعویض بر عهده شرکت آب و فاضلاب خواهد بود.
در شرایطی که کنتور دچار خطا شود نیز ضوابط مشخصی برای آزمایش، اصلاح صورتحساب، تعدیل مصرف و بازگرداندن مبالغ اضافه دریافت شده وجود دارد. بنابراین وضعیت کنتور و نحوه ثبت مصرف، موضوعی است که می تواند مستقیماً بر صورتحساب مشترک اثر بگذارد و باید مورد توجه قرار گیرد.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.