به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ، قانون گذار، در قانون مجازات اسلامی، برای جنایت ها و آسیب های وارده بر اعضای بدن انسان، دو مجازات قصاص و دیه را تعیین نموده که اولی، ویژه جنایت های عمدی و دومی، مخصوص آسیب های غیر عمدی و جنایات عم...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ، قانون گذار، در قانون مجازات اسلامی، برای جنایت ها و آسیب های وارده بر اعضای بدن انسان، دو مجازات قصاص و دیه را تعیین نموده که اولی، ویژه جنایت های عمدی و دومی، مخصوص آسیب های غیر عمدی و جنایات عمدی است که در آن ها، قصاص امکان ندارد یا مجنی علیه، به جای قصاص، به دریافت دیه، رضایت می دهد.
یکی از اعضای بدن انسان، انگشت دست و پای او بوده که ممکن است در اثر جنایت وارده، دچار انواع مختلفی از آسیب ها، نظیر جراحت، کبودی، تورم، فلج و یا قطع کامل شود. قانون گذار، در قانون مجازات اسلامی، تمامی این فرض ها را از یکدیگر، تفکیک کرده و برای برخی، دیه مقدر و برای بعضی دیگر ارش(دیه نامقدر) را تعیین نموده است که لازم است این موارد و میزان دیه در هر کدام، به دقت مورد بررسی قرار گیرد.
لذا در این مقاله، ابتدا، دیه جراحات، کبودی، تورم، دررفتگی، ترک برداشتن، خرد شدن و شکستگی استخوان انگشت را توضیح داده و پس از بررسی میزان دیه فلج کردن و قطع این عضو، در مورد مبلغ دیه آن در دو فرض قطع نیم بند و شکستگی استخوان بند انگشت، در سال ۱۴۰۲ صحبت خواهیم کرد.
آسیب های وارده بر انگشت، دارای انواع متفاوتی بوده و در قانون مجازات اسلامی، برای هر یک از این آسیب ها، در صورتی که به طور غیر عمد، وارد شده یا در حالت آسیب عمدی، امکان قصاص نبوده یا مجنی علیه به دریافت دیه رضایت دهد، دیه یا ارش، تعیین شده و میزان آن، مشخص گردیده است. در این بخش، قصد داریم تا به بررسی میزان دیه انگشت، در سال ۱۴۰۲، در رابطه با جراحات وارده بر این عضو، پرداخته و دیه و ارش سایر آسیب های انگشت را نیز در بخش های بعد، بررسی خواهیم کرد.
برای تعیین میزان دیه انگشت، در رابطه با جراحات، در سال ۱۴۰۲، لازم است تا به دو نکته مقدماتی، توجه شود: اولا: دیه جراحات، در مواد ۷۰۹ و ۷۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال نود و دو، مشخص شده است. با این توضیح که ماده ۷۰۹ این قانون، دیه جراحات سر و صورت را مشخص کرده و مطابق، ماده ۷۱۰، اگر این جراحات در غیر سر و صورت، مانند انگشت واقع شود، دیه جراحات، بر اساس نسبت های مقرر در ماده ۷۰۹ از دیه آن عضو، نظیر انگشت، تعیین می شود.
ثانیا: با توجه به نرخ دیه کامل انسان که مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان بوده و هم چنین، نظر به اینکه دیه هر انگشت، یک دهم دیه کامل بوده، در نتیجه، دیه انگشت دست یا پا، ۹۰ میلیون تومان می باشد. حال، با توجه به این دو مقدمه می توان گفت، میزان دیه انگشت در سال ۱۴۰۲، در رابطه با جراحات وارد شده بر آن، به شرح زیر می باشد:
دیه حارصه انگشت، یعنی خراشیدگی پوست انگشت که بدون جاری شدن خون باشد، یک صدم دیه دیه یک انگشت، یعنی ۹۰۰ هزار تومان می باشد؛ دیه دامیه انگشت، یعنی جراحتی که کمی وارد گوشت انگشت شده و سبب خون ریزی کم یا زیاد شود، دو صدم دیه انگشت، یعنی ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است؛ دیه متلاحمه انگشت، یعنی جراحتی که در آن، بریدگی عمیق گوشت انگشت، صورت گرفته، اما به پوست نازک استخوان نرسد، سه صدم دیه انگشت، یعنی ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان می باشد؛
دیه سمحاق انگشت، یعنی جراحتی که به پوست نازک استخوان انگشت برسد، چهار صدم دیه انگشت، یعنی مبلغ ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است و در نهایت، دیه موضحه انگشت، یعنی جراحتی که در اثر آن، پوست نازک روی استخوان انگشت، کنار رفته و استخوان دیده شود، پنج صدم دیه کامل، یعنی ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.
علاوه بر جراحات وارده بر انگشت، یکی دیگر از آسیب های وارد شده بر این عضو، کبود شدن آن بوده و بنابراین، لازم است بررسی شود که آیا در قانون مجازات اسلامی، دیه ای تحت عنوان دیه کبودی انگشت، با میزان مشخص، تعین گردیده یا قانون گذار، برای این آسیب، حکم بر پرداخت ارش داده است. لازم به ذکر است که منظور از ارش، دیه ای است که مقدار آن را قانون، مشخص نکرده و قاضی پرونده، با اخذ نظر پزشکی قانونی، میزان آن را تعیین می کند.
با نگاهی به قانون مجازات اسلامی، مشخص می شود که ماده ۷۱۴ این قانون، بدین شرح، برای کبودی انگشت، دیه مقدری را تعیین کرده است:« دیه صدماتی که موجب تغییر رنگ پوست می شود، به شرح ذیل است: الف- سیاه شدن پوست صورت، شش هزارم، کبود شدن آن، سه هزارم و سرخ شدن آن، یک و نیم هزارم دیه کامل. ب- تغییر رنگ پوست سایر اعضاء، حسب مورد، نصف مقادیر مذکور در بند(الف)..»
با توجه به این ماده، میزان دیه انگشت در رابطه با کبودی آن، در سال ۱۴۰۲، بدین صورت، محاسبه و تعیین می شود: ابتدا، باید سه هزارم نرخ دیه کامل در سال ۱۴۰۲، که مبلغ ۹۰۰ میلیون تومان بوده، محاسبه شود که مبلغ ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان می گردد. حال، با توجه به بند (ب) ماده فوق الذکر، لازم است تا این مبلغ، نصف شود که در این صورت، دیه کبودی انگشت، مبلغ ۱ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان خواهد بود.
یکی از آسیب هایی که ممکن است در انگشت، ایجاد شود، تورم این عضو، در اثر ضربات وارده می باشد. بنابراین، این سوال، قابل طرح است که دیه یا ارش انگشت، در رابطه با تورم آن، در سال ۱۴۰۲، به چه میزان می باشد؟
برای پاسخ گویی به سوال فوق، باید به ماده ۷۱۵ قانون مجازات اسلامی، مراجعه نمود که چنین مقرر کرده است: « صدمه ای که موجب تورم بدن، سر یا صورت گردد، ارش دارد و چنانچه، علاوه بر تورم، موجب تغییر رنگ پوست نیز گردد، حسب مورد دیه و ارش تغییر رنگ به آن افزوده می شود. » بنابراین، میزان دیه انگشت، در رابطه با تورم آن، بر اساس یکی از دو فرض زیر، تعیین می گردد:
در صورتی که در اثر آسیب وارده، صرفا تورمی در انگشت، ایجاد شده و رنگ پوست آن، هیچ تغییری نکند، برای تورم، ارش، تعیین می شود. همانطور که قبلا گفته شده، ارش، دیه نامقدر بوده، بدین معنا که مبلغ آن در قانون، مشخص نشده و توسط قاضی پرونده و بر اساس نظر پزشکی قانونی، تعیین می گردد.
در حالتی که در اثر آسیب وارده، علاوه بر تورم انگشت، رنگ پوست آن نیز تغییر کند، علاوه بر ارش تورم، به دیه تغییر رنگ پوست نیز حکم می شود. برای تعیین دیه تغییر رنگ پوست انگشت، باید به ماده ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی، مراجعه نمود که به موجب آن: « …سیاه شدن پوست صورت، شش هزارم، کبود شدن آن، سه هزارم و سرخ شدن آن، یک و نیم هزارم دیه کامل…» دارد و سپس، این مقادیر را در مورد دیه تورم انگشت، نصف نمود.
بنابراین، نرخ دیه تغییر رنگ پوست انگشت در سال ۱۴۰۲، در حالت سیاه شدن پوست انگشت، ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان، در حالت کبود شدن آن، ۱ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان و سرخ شدن، ۶۷۵ هزار تومان بوده که به مبلغ ارش تعیین شده توسط قاضی، بابت تورم، اضافه می گردد.
دیه انگشت، در رابطه با دررفتگی آن، در ماده ماده ۵۷۱ قانون مجازات اسلامی، بدین صورت، مورد حکم قرار گرفته است: « دررفتگی استخوان از مفصل، در صورتی که موجب شلل یا از کارافتادگی کامل عضو نگردد، موجب ارش و در غیر این صورت، موجب دو سوم دیه همان عضو و در صورت درمان بدون عیب، موجب چهار پنجم از دو سوم دیه آن عضو می باشد. » با توجه به این ماده، برای پاسخ دادن به این سوال که میزان دیه دررفتگی انگشت، در سال ۱۴۰۲، چقدر است؟ باید سه فرض را از هم تفکیک نمود:
در فرضی که در رفتگی استخوان انگشت، موجب از کار افتادگی کامل آن نشود، ارش به فرد آسیب دیده، تعلق گرفته که میزان، توسط قاضی پرونده و پس از اخذ نظر پزشکی قانونی، تعیین می شود.
در فرضی که در اثر در رفتگی استخوان انگشت، از کار افتادگی کامل انگشت، ایجاد شده و این از کار افتادگی، درمان نشده یا با عیب، درمان شود، میزان دیه در رفتگی استخوان انگشت، در سال ۱۴۰۲، دو سوم دیه یک انگشت بوده که با در نظر گرفتن نرخ دیه برای یک انگشت (۹۰ میلیون تومان) مبلغ ۶۰ میلیون تومان می باشد.
در نهایت، در فرضی که در اثر در رفتگی استخوان انگشت، از کار افتادگی کامل آن، ایجاد شده، اما، این از کار افتادگی، بدون عیب، درمان شود، میزان دیه در رفتگی استخوان انگشت، چهار پنجم از دو سوم دیه انگشت بوده که با توجه به نرخ دیه یک انگشت (۹۰ میلیون تومان) مبلغ ۴۸ میلیون تومان خواهد شد.
دیه ترک برداشتن، خرد شدن و شکستگی استخوان انگشت، موضوع ماده ۵۶۹ قانون مجازات اسلامی، می باشد که به موجب آن: « دیه شکستن، ترک برداشتن و خرد شدن استخوان هر عضو دارای دیه مقدر، به شرح زیر است: الف- دیه شکستن استخوان هر عضو، یک پنجم دیه آن عضو و اگر بدون عیب درمان شود، چهار پنجم دیه شکستن آن است. ب- دیه خرد شدن استخوان هر عضو، یک سوم دیه آن عضو و اگر بدون عیب درمان شود، چهار پنجم دیه خرد شدن آن استخوان است. پ- دیه ترک برداشتن استخوان هر عضو، چهار پنجم دیه شکستن آن عضو است… » بنابراین:
دیه شکستن استخوان انگشت، یک پنجم دیه یک انگشت بوده که با در نظر گرفتن میزان دیه یک انگشت در سال ۱۴۰۲ (۹۰ میلیون تومان) مبلغ ۱۸ میلیون تومان می باشد. البته، در صورت درمان شکستگی بدون عیب، دیه به چهار پنجم دیه شکستن استخوان، کاهش یافته که مبلغ ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان خواهد بود.
دیه خرد شدن استخوان انگشت، یک سوم دیه یک انگشت است که نظر به میزان دیه یک انگشت در سال ۱۴۰۲ (۹۰ میلیون تومان) مبلغ ۳۰ میلیون تومان می باشد. البته، در صورت درمان بدون عیب خردشدگی، دیه تا مبلغ چهار پنجم دیه خرد شدن استخوان، یعنی ۲۴ میلیون تومان کاهش می یابد.
دیه ترک برداشتن استخوان انگشت، چهار پنجم دیه شکستن آن استخوان بوده که با توجه به نرخ دیه شکستن استخوان انگشت در سال ۱۴۰۲ (۱۸ میلیون تومان) مبلغ ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، به عنوان دیه مقدر، تعیین خواهد شد.
یکی دیگر از آسیب هایی که ممکن است به انگشت وارد شود، فلج کردن این عضو می باشد. به همین دلیل در این بخش، قصد داریم تا به بررسی این مساله بپردازیم که آیا میزان دیه انگشت، در رابطه با فلج کردن آن در سال ۱۴۰۲، یک مبلغ دیه مقدر یا مشخص بوده یا اینکه برای آن، ارش تعیین می شود.
قانون گذار، در قانون مجازات اسلامی، در ماده ۶۴۴، فرض فلج شدن انگشت را مورد توجه قرار داده و برای آن، دیه مقدر تعیین کرده است. به موجب این ماده از قانون مجازات اسلامی: : « دیه فلج کردن هر انگشت، دو سوم دیه همان انگشت… است»
بنابراین، با در نظر گرفتن ماده فوق الذکر و نرخ دیه یک انگشت در سال ۱۴۰۲ (۹۰ میلیون تومان)، مبلغ دیه فلج کردن انگشت، ۶۰ میلیون تومان بوده که یک دیه مقدر و با مبلغ تعیین شده است و در نتیجه، در این فرض، حکم به ارش داده نخواد شد.
حالتی که جنایت وارده، موجب قطع کامل انگشت یا بخشی از آن شده نیز مورد توجه قانو گذار، در قانون مجازات اسلامی بوده و برای آن، دیه تعیین کرده است. لذا، در این بخش، به این سوال پاسخ خواهیم داد که میزان دیه قطع کردن انگشت در سال ۱۴۰۲ چقدر می باشد؟
برای پاسخ گویی به سوال فوق و مشخص کردن میزان دیه انگشت، در رابطه با قطع کردن آن، باید به ماده ۶۳۶ قانون مجازات، مراجعه نمود که به موجب آن: « قطع تمام انگشتان یک دست، از انتهای انگشتان یا تا مچ، موجب نصف دیه کامل است.»
با توجه به این ماده و نظر به نرخ دیه کامل، در سال ۱۴۰۲، که مبلغ ۹۰۰ میلیون تومان بوده، میزان دیه قطع انگشتان یک دست، ۴۵۰ میلیون تومان و دیه قطع هر انگشت نیز ۹۰ میلیون تومان می باشد. لازم به ذکر است که با توجه به حکم ماده ۶۴۶ قانون مجازات که مقرر داشته: «احکام مذکور در دیه دست و انگشتان آن، در پا و انگشتان آن نیز جاری است.» مبلغ دیه قطع انگشت پا نیز به همین میزان می باشد.
هر انگشت انسان، از سه و در مورد انگشت شست، از دو بند، تشکیل شده است. هر کدام از این بندها نیز همانند انگشت کامل، دارای دیه تعیین شده در قانون مجازات بوده که در این قسمت، قصد داریم تا به توضیح میزان دیه قطع بند انگشت و نیم بند آن در سال ۱۴۰۲ بپردازیم.
به موجب ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی : «بریدن یا از بین بردن هر بند انگشت غیر شست، موجب یک سوم دیه آن انگشت و هر بند انگشت شست، موجب نصف دیه شست است.» بنابراین، با در نظر گرفتن نرخ دیه انگشت در سال ۱۴۰۲ (۹۰ میلیون تومان)، میزان دیه هر بند از انگشت شست، ۴۵ میلیون تومان و هر بند از سایر انگشتان که دارای سه بند هستند، ۳۰ میلیون تومان می باشد.
حال، اگر جنایت وارده، موجب قطع نیم بند انگشت شود، اگر نیم بند انگشت شست باشد، میزان دیه نیم بند انگشت، ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، تعیین گردیده و اگر نیم بند قطع شده، متعلق به انگشتان سه بندی باشد، مبلغ دیه، ۱۵ میلیون تومان، تعیین خواهد شد.
در بخش های قبل، در مورد میزان دیه شکستگی استخوان انگشت و نحوه محاسبه آن، توضیح دادیم و گفتیم که مبلغ این دیه، با توجه به مبلغ دیه انگشت، محاسبه می شود. اما گاهی، تمام استخوان یک انگشت، دچار شکستگی نشده و تنها استخوان یک بند از انگشت، شکسته می شود. در این صورت، این سوال قابل طرح است که دیه شکستگی یک بند انگشت چقدر است؟
برای پاسخگویی به سوال فوق، مجددا باید به بخش اول ماده ۵۶۹ قانون مجازات اسلامی، مراجعه نمود که به موجب آن: « دیه شکستن، ترک برداشتن و خرد شدن استخوان هر عضو دارای دیه مقدر، به شرح زیر است: الف- دیه شکستن استخوان هر عضو، یک پنجم دیه آن عضو و اگر بدون عیب درمان شود، چهار پنجم دیه شکستن آن است…»
بنابراین، با توجه به ماده مزبور، دیه شکستن استخوان یک بند انگشت شست، یک پنجم دیه آن بند بوده که با در نظر گرفتن میزان دیه یک بند انگشت شست در سال ۱۴۰۲ (22میلیون و ۵۰۰ تومان) مبلغ ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می باشد. البته، در صورت درمان شکستگی بدون عیب، دیه به چهار پنجم دیه شکستن استخوان، کاهش خواهد یافت.
پایان/*
اندیشه معاصر را در روبیکا دنبال کنید.
