به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛تجربههای دوران کودکی در خانواده، یکی از مهمترین عوامل شکلدهنده شخصیت، الگوهای رفتاری و نوع روابط در بزرگسالی است. روانشناسان معتقدند در خانوادههای ناسالم، کودکان اغلب نقشهایی را برای بقا و سا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛تجربههای دوران کودکی در خانواده، یکی از مهمترین عوامل شکلدهنده شخصیت، الگوهای رفتاری و نوع روابط در بزرگسالی است. روانشناسان معتقدند در خانوادههای ناسالم، کودکان اغلب نقشهایی را برای بقا و سازگاری با محیط بر عهده میگیرند که این نقشها میتوانند تا بزرگسالی ادامه پیدا کنند و بر سلامت روان اثر بگذارند.
بر اساس دیدگاههای روانشناسی رشد، انسان با ذهنی نسبتاً خنثی به دنیا میآید و در مسیر رشد، الگوهای رفتاری خود را از والدین و محیط خانواده میآموزد.
نوع رفتار والدین، نحوه تعامل آنها با یکدیگر و شیوه برخورد با کودک، بهطور مستقیم بر سه حوزه اساسی اثر میگذارد:
در صورتی که این محیط ناسالم یا پرتنش باشد، کودک ممکن است بهطور ناخودآگاه نقشهایی را برای سازگاری و بقا در سیستم خانواده بر عهده بگیرد.
۸ نقش رایج در خانواده های ناسالم؛ چگونه تجربه های کودکی بر شخصیت و روابط بزرگسالی اثر می گذارند؟
روانشناسان بالینی در بررسی خانوادههای دارای الگوهای ناسازگار، به ۸ نقش پرتکرار اشاره میکنند که ممکن است افراد در دوران کودکی یا حتی بزرگسالی در آن قرار بگیرند.
کودکی که در خانواده بهعنوان «بینقص» شناخته میشود و معمولاً از او انتظار میرود همیشه موفق باشد.
در بزرگسالی، این افراد ممکن است:
این فرد تلاش میکند با موفقیتهای بیرونی، تصویر خانواده را در جامعه مثبت نشان دهد.
برای مثال، ممکن است دانشآموز یا فرزند موفقی باشد که «اثبات میکند خانواده مشکلی ندارد».
در بزرگسالی:
این فرد با شوخی، طنز یا رفتارهای سبک، تنشهای خانوادگی را کاهش میدهد.
او تلاش میکند توجه را از بحرانهای خانواده منحرف کند.
در بزرگسالی ممکن است:
نقش خودآگاهی در تغییر الگوها
در بسیاری از خانوادهها، یک نفر بهعنوان «دلیل اصلی مشکلات» شناخته میشود.
مثلاً کودک یا نوجوانی که مشکلات رفتاری یا اعتیاد دارد و خانواده تمام مسائل را به او نسبت میدهد.
در حالی که در واقع، مشکلات ریشهای معمولاً گستردهتر از یک فرد هستند.
این فرد معمولاً متفاوت از سایر اعضای خانواده است و بهعنوان «مشکلدار» شناخته میشود.
در واقع، او اغلب کسی است که:
در بزرگسالی ممکن است:
این کودک تلاش میکند دیده نشود تا درگیر تنش یا توجه منفی نشود.
او ترجیح میدهد در حاشیه باقی بماند.
در بزرگسالی:
این فرد نقش حمایت از دیگران را بر عهده میگیرد، حتی اگر رفتارهای آنها ناسالم باشد.
در بسیاری موارد:
در بزرگسالی:
در این نقش، کودک مجبور میشود مسئولیتهای والدین را بر عهده بگیرد؛ مانند مراقبت از خواهر و برادر یا حتی حمایت عاطفی از والد.
در بزرگسالی:
۸ نقش رایج در خانواده های ناسالم
روانشناسان تأکید میکنند این نقشها میتوانند:
هیچکدام از این نقشها «سرنوشت قطعی» فرد نیستند، بلکه الگوهایی هستند که برای بقا در شرایط کودکی شکل گرفتهاند.
نکته مهم این است که با افزایش خودآگاهی و بررسی تجربههای کودکی، افراد میتوانند:
روانشناسان معتقدند آگاهی، اولین قدم برای تغییر الگوهای شکلگرفته در خانوادههای ناسالم است.
تجربههای دوران کودکی در خانواده نقش مهمی در شکلگیری شخصیت و روابط بزرگسالی دارند.
نقشهایی مانند فرزند طلایی، قربانی، کودک فراموششده یا مراقب، میتوانند تا سالها بر رفتار و احساسات فرد اثر بگذارند.
با این حال، این الگوها قابل تغییر هستند و با خودآگاهی و مداخلات روانشناختی میتوان مسیر جدیدی در زندگی عاطفی و اجتماعی ایجاد کرد.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
نویسنده : جواد آل حبیب
