به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، قرآن کریم قیامت را به هفتاد اسم میخواند که هر یک از این اسامی به یک جنبه و خصوصیت آن است اما یوم الفصل یعنی چه؟علت نام گذاری روز قیامت به یوم الفصل چیست؟
نام دیگر روز قیامت «یوم الفصل» (روز جدائی) است. این نام شش بار در قرآن مجید تکرار شده (۱ ـ صافات، ۲۱ ـ دخان، ۴۰ ـ مرسلات، ۱۳ و ۱۴ و ۳۸ ـ نبأ، ۱۷.) از جمله در سوره نبأ آیه ۱۷ می خوانیم «اِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کانَ مِیْقاتاً» [روز جدائی، میعاد همگان است].
یَوْمُالْفَصْل، (به معنای: روز جدایی) از نامهای روز قیامت که در قرآن آمده است. مفسران نامگذاری روز قیامت به یوم الفصل را به این دلیل دانستهاند که در روز قیامت، بین حق و باطل جدایی میافتد.
معنا
فصل به معنای بریدن و جدا کردن است. در کتاب مفردات گفته شده که فصل، جدا کردن دو چیز از همدیگر است به طوری که میان آن دو فاصله باشد، مانند آیه «هذا یَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِی کُنْتُمْ بِهِ تُکَذِّبُونَ»

یوم الفصل یعنی چه
ترجمه: این روز قیامت و روز جدا کردن حق از باطل است که تکذیب میکردید.
در قرآن
- اصطلاح یوم الفصل برای روز قیامت در بسیاری از موارد برای توبیخ و تهدید مشرکین یا تکذیب کنندگان آمدهاست. در آیه۲۱ سوره صافات آمده است: امروز روز فصل و جدایی و همان روزی است که آن را تکذیب میکردید. همچنین در آیه۴۰ سوره دخان برای تهدید بوده و در آیات پس از آن، معنای فصل و جدایی اینگونه توضیح داده میشود: [روز جدایی] روزی است که هیچ دوستی کمترین کمکی به دوستش نمیکند و از هیچ سو یاری نمیشوند، مگر کسی که خدا او را مورد رحمت قرار داده و او عزیز و رحیم است.
در سوره مرسلات سه مرتبه این وصف برای روز قیامت ذکر شده است. در آیات ۱۲تا۱۴ در بیان عظمت این روز اینگونه آمده: «برای چه روزی، وقت معین میشود؟ برای روز فصل. و تو چگونه توانی عظمت آن روز جدایی را تصور کنی؟»
- آیه۳۸ سوره مرسلات نیز برای توبیخ و تهدید تکذیب کنندگان میگوید: «وای در آن روز به حال آنان که آیات خدا را تکذیب کردند. این روز فصل است که شما را با همه در گذشتگان پیشین به عرصه محشر جمع گردانیم».
در آیه۱۷ سوره نباء نیز یوم الفصل را روز میقات و میعاد و جمع کردن همگان معرفی میکند.
تفسیر
علامه طباطبایی معتقد است منظور از یوم الفصل، روز قیامت است که طبق آیه ۱۷ سوره حج، در آن روز، خدا بین مخلوقات، جدایی میاندازد. قیامت به این دلیل «یوم الفصل» نامیده شده که در آن روز، حق و باطل یا مجرمین از متقین جدا میشوند.
او آیه ۵۹ سوره یس وَ امْتازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ؛ای مجرمین امروز از همدیگر جدا شوید. را شاهدی برای این معنا میداند.علامه مجلسی در بحارالانوار در توضیح یوم الفصل آن را روزی دانسته که خداوند میان اهل حق و اهل باطل با پاداش و کیفر دادن به هر یک جدایی میاندازد.
مطابق با تفسیر نمونه، روز فصل به معنی روز داوری است و خداوند در مقام قاضی برای بندگانش خواهد بود. طبیعت این دنیا مخلوط بودن حق و باطل است و روز رستاخیز، زمان جدایی این دو از یکدیگر و روزی است که نهانها آشکار میشود.

یوم الفصل یعنی چه
مرتضی مطهری در تفسیر یوم الفصل میگوید:
« به دو جهت قیامت یومالفصل است: یکی فصل روح از بدن و دیگر فصل گروهها از یکدیگر به حسب سریرتها، آیه بعد قرینه است برای معنی دوم، چون میفرماید: یوْمَ ینْفَخُ فِی الصّورِ فَتَأْتونَ اَفْواجآ روزی که در صور دمیده میشود (یعنی روزی که حیات قیامتی به انسانها داده میشود) در آن روز فوج فوج و گروه گروه خواهید آمد نه یک گروه.
به نظر مطهری انسانها در دنیا با یکدیگر بر اساس ظاهر خود یک جامعه را شکل میدهند؛ اما در قیامت، حاکمیت بر اساس باطن و سیرت انسانها است. انسان فرشتهسیرت نمیتواند با شیطانسیرتها جمع شود. بلکه بین آنها فصل و جدایی برقرار میگردد. مردم گروه گروه با امام خود محشور میشوند؛ بعضی پیشوای جهنمی دارند و بعضی امام و رهبرشان رو به سوی بهشت دارد.»
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.