بانک مرکزی در چارچوب برنامه حذف تدریجی چک رمزدار از شبکه بانکی اعلام کرده است که از ابتدای روز ۷ مهر ۱۴۰۵، صدور چکهای رمزدار متوقف و چک تضمینشده جایگزین آن میشود. بر اساس این برنامه، از همین تاریخ چکهای تضمینشده باید به صورت آنی پردا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛تغییر جدید در مقررات مربوط به چکهای بانکی، یکی از مهمترین تحولات شبکه پرداخت در ماههای اخیر محسوب میشود. بانک مرکزی با اجرای برنامهای مرحلهای، در نظر دارد استفاده از چک رمزدار را متوقف و چک تضمینشده را به عنوان ابزار جایگزین در معاملات بانکی مورد استفاده قرار دهد.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، نخستین مرحله این طرح از روز سهشنبه ۷ مهر ماه ۱۴۰۵ اجرا خواهد شد. از این تاریخ بانکها دیگر مجاز به صدور چک رمزدار نیستند و مشتریانی که برای معاملات خود به چک بانکی نیاز دارند، باید از ابزارهای جایگزین، از جمله چک تضمینشده، استفاده کنند.
نکته مهم برای دارندگان چکهای رمزدار این است که ممنوعیت صدور از ۷ مهر به معنای بیاعتبار شدن فوری تمام چکهای رمزدار قبلی نیست. برای این چکها یک دوره انتقالی در نظر گرفته شده و طبق برنامه اعلامشده، تبادل چک رمزدار از ابتدای دیماه ۱۴۰۵ ممنوع خواهد شد.
طبق اعلام بانک مرکزی، از ابتدای روز سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ بانکها دیگر مجاز به صدور چک رمزدار نخواهند بود.
این تاریخ مربوط به مرحله نخست اجرای برنامه حذف چک رمزدار است. بنابراین اگر فردی پس از شروع اجرای این مرحله برای دریافت چک بانکی به شعبه مراجعه کند، بانک دیگر نمیتواند چک رمزدار جدید صادر کند و باید از ابزار جایگزین یعنی چک تضمینشده استفاده شود.
بانک مرکزی این تصمیم را در قالب بخشنامهای به شبکه بانکی ابلاغ کرده است. طبق گزارش منتشرشده، بخشنامه مربوط به این موضوع با شماره ۱۳۰۲۸۳/۰۵ در تاریخ ۱ شهریور ۱۴۰۵ از سوی معاونت نظام پرداخت و فناوریهای نوین بانک مرکزی به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
| مرحله | تاریخ | تغییر ایجادشده |
|---|---|---|
| توقف صدور چک رمزدار | ۷ مهر ۱۴۰۵ | بانکها دیگر چک رمزدار جدید صادر نمیکنند |
| آغاز پرداخت آنی چک تضمینشده | ۷ مهر ۱۴۰۵ | چک تضمینشده جایگزین چک رمزدار میشود |
| توقف تبادل چک رمزدار | ۱ دی ۱۴۰۵ | پذیرش و واگذاری چک رمزدار در چکاوک متوقف میشود |
این زمانبندی بر اساس اعلام بانک مرکزی است.
بانک مرکزی در قالب برنامهای مرحلهای، در حال حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمینشده است.
چک رمزدار طی سالهای گذشته در معاملات مختلف مورد استفاده قرار گرفته و به دلیل ماهیت بانکی آن، یکی از ابزارهای پرداخت در معاملات با مبالغ بالا بوده است. با اجرای طرح جدید، بانک مرکزی قصد دارد فرآیند پرداختهای مربوط به این ابزار را به سمت استفاده از چک تضمینشده هدایت کند.
در این برنامه، چک تضمینشده قرار است نقش جایگزین چک رمزدار را ایفا کند. بانک مرکزی نیز اعلام کرده است که از زمان اجرای مرحله نخست، پرداخت چکهای تضمینشده باید به شکل آنی انجام شود.
یکی از مهمترین بخشهای این طرح، پرداخت آنی چک تضمینشده است.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، چکهای تضمینشده مشابه چکهای رمزدار بوده و فاقد وضعیت برگشتی هستند. به همین دلیل، از تاریخ اجرای مرحله نخست طرح، بانکها باید نسبت به پرداخت آنی چک تضمینشده اقدام کنند.
به عبارت دیگر، بانک نباید پرداخت وجه چک تضمینشده را به انجام تسویه بینبانکی موکول کند.
این موضوع برای معاملات بزرگ اهمیت دارد؛ زیرا یکی از مسائل مهم در پرداختهای بانکی، زمان انتقال قطعی وجه و امکان دسترسی ذینفع به مبلغ چک است.
بر اساس دستور بانک مرکزی، از ۷ مهر ۱۴۰۵ بانکها نباید پرداخت چک تضمینشده را به انجام تسویه بینبانکی مشروط کنند.
یعنی پس از اجرای مرحله جدید، پرداخت چک تضمینشده باید مطابق مقررات به صورت آنی انجام شود و بانک نمیتواند صرفاً به دلیل نیاز به تسویه بینبانکی، پرداخت وجه به ذینفع را به زمان دیگری موکول کند.
یکی از پرسشهای مهم مردم و صاحبان کسبوکار این است که آیا با شروع ممنوعیت صدور چک رمزدار، چکهایی که قبلاً صادر شدهاند نیز فوراً از اعتبار خارج میشوند؟
بر اساس برنامه اعلامشده، توقف صدور در ۷ مهر با توقف تبادل یکسان نیست.
بانک مرکزی برای حذف کامل این ابزار، یک دوره زمانی در نظر گرفته است. طبق اعلام رسمی، تبادل چک رمزدار از ابتدای روز سهشنبه اول دی ۱۴۰۵ ممنوع خواهد شد. بنابراین تا پیش از آن تاریخ، مرحله نخست ممنوعیت مربوط به صدور چک جدید است و مرحله بعدی به تبادل و پذیرش چکهای رمزدار مربوط میشود.
این تفاوت زمانی برای افرادی که هماکنون چک رمزدار در اختیار دارند اهمیت زیادی دارد.
| وضعیت | تا ۶ مهر ۱۴۰۵ | از ۷ مهر ۱۴۰۵ | از ۱ دی ۱۴۰۵ |
|---|---|---|---|
| صدور چک رمزدار جدید | امکان صدور طبق مقررات قبلی | ممنوع | ممنوع |
| استفاده از چک تضمینشده | طبق مقررات بانکی | جایگزین چک رمزدار | ابزار جایگزین |
| تبادل چک رمزدار | برقرار | در دوره انتقال | ممنوع در چکاوک |
خیر؛ ممنوعیت صدور از ۷ مهر را نباید با ممنوعیت تبادل در اول دی یکسان دانست.
اطلاعرسانی بانک مرکزی نشان میدهد اجرای طرح در دو مرحله انجام میشود: ابتدا صدور چک رمزدار متوقف میشود و سپس تبادل آن در سامانه چکاوک متوقف خواهد شد.
بنابراین کسانی که چک رمزدار در اختیار دارند، باید نسبت به مهلت تعیینشده برای پذیرش و تبادل آن توجه داشته باشند و موضوع را به روزهای پایانی مهلت موکول نکنند.
برخی گزارشهای منتشرشده نیز تأکید کردهاند که دارندگان چکهای رمزدار موجود باید پیش از آغاز مرحله دوم، برای تعیین تکلیف آنها اقدام کنند.
طبق اعلام بانک مرکزی، از ابتدای روز سهشنبه اول دی ماه ۱۴۰۵ پذیرش یا واگذاری چکهای رمزدار در سامانه چکاوک ممنوع خواهد شد.
چکاوک یکی از سامانههای مهم در فرآیند تبادل و پردازش چکها در شبکه بانکی کشور است. بنابراین این تاریخ، مرحله مهم دیگری در مسیر حذف کامل چک رمزدار از چرخه بانکی محسوب میشود.
در نتیجه، صاحبان چکهای رمزدار باید علاوه بر تاریخ ۷ مهر، تاریخ ۱ دی ۱۴۰۵ را نیز در نظر داشته باشند.
طبق اعلام منتشرشده از سوی بانک مرکزی، مهلت تعیینشده با هدف فراهم کردن زمان کافی برای شبکه بانکی جهت اعمال تغییرات لازم در نظر گرفته شده و امکان تمدید مجدد آن وجود نخواهد داشت.
بنابراین مشتریان و بانکها باید برنامهریزی خود را بر اساس همین زمانبندی انجام دهند، مگر اینکه بانک مرکزی در آینده اطلاعیه جدیدی منتشر کند.
در طرح جدید، چک تضمینشده به عنوان جایگزین چک رمزدار معرفی شده است.
هر دو ابزار از نظر کاربرد بانکی برای معاملات دارای مبالغ قابل توجه مورد استفاده قرار میگیرند، اما نکته مهم در مقررات جدید، پرداخت آنی چک تضمینشده است.
بانک مرکزی تأکید کرده است که چکهای تضمینشده فاقد وضعیت برگشتی هستند و از ۷ مهر، بانکها باید پرداخت آنها را به شکل آنی انجام دهند.
بنابراین اگر مشتری پس از ۷ مهر برای دریافت ابزاری مشابه چک رمزدار به بانک مراجعه کند، باید مقررات جدید مربوط به چک تضمینشده را دنبال کند.
در معاملات بزرگ مانند خرید ملک، خودرو یا سایر معاملات با مبالغ بالا، نوع ابزار پرداخت اهمیت زیادی دارد.
پس از توقف صدور چک رمزدار، افراد باید در زمان تنظیم قرارداد و انجام پرداخت، با بانک خود درباره ابزار پرداخت مناسب مطابق مقررات جدید هماهنگ کنند.
چک تضمینشده مهمترین جایگزینی است که بانک مرکزی برای چک رمزدار اعلام کرده است. همچنین در معاملات، بسته به شرایط و توافق طرفین، سایر ابزارهای انتقال وجه بانکی نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند؛ اما انتخاب ابزار مناسب باید با توجه به مقررات بانکی، سقفها و شرایط معامله انجام شود.
خیر.
موضوع ممنوعیت چک رمزدار با مقررات مربوط به چکهای صیادی یکی نیست.
چک رمزدار یک ابزار بانکی متفاوت است و تصمیم جدید بانک مرکزی درباره توقف صدور آن نباید به معنای حذف یا توقف استفاده از چکهای صیادی تلقی شود.
بنابراین افرادی که از چکهای صیادی استفاده میکنند، باید همچنان مقررات مربوط به ثبت، تأیید و انتقال چک صیادی را رعایت کنند.
بر اساس برنامه بانک مرکزی، با توقف صدور چک رمزدار از ۷ مهر ۱۴۰۵، چک تضمینشده به عنوان ابزار جایگزین مورد استفاده قرار میگیرد.
البته نحوه درخواست و صدور چک تضمینشده، مدارک لازم و فرآیندهای داخلی ممکن است بر اساس مقررات بانک و نوع خدمت متفاوت باشد. بنابراین متقاضی باید هنگام مراجعه به بانک، شرایط روز را از همان بانک دریافت کند.
حذف یک ابزار پرداخت از شبکه بانکی نیازمند تغییر در سامانهها، فرآیندهای شعب و سیستمهای تسویه است.
بانک مرکزی اعلام کرده است که مهلت تعیینشده برای اجرای مرحله اول، با هدف فراهم شدن زمان کافی برای شبکه بانکی جهت انجام تغییرات لازم در نظر گرفته شده است.
به همین دلیل، طرح در دو تاریخ اصلی اجرا میشود:
۷ مهر ۱۴۰۵: توقف صدور چک رمزدار و آغاز پرداخت آنی چک تضمینشده.
۱ دی ۱۴۰۵: توقف تبادل چک رمزدار در سامانه چکاوک.
| موضوع | آخرین وضعیت |
|---|---|
| ممنوعیت صدور چک رمزدار | از ۷ مهر ۱۴۰۵ |
| جایگزین چک رمزدار | چک تضمینشده |
| پرداخت چک تضمینشده | از ۷ مهر، به صورت آنی |
| توقف تبادل چک رمزدار | از ۱ دی ۱۴۰۵ |
| سامانه مربوط به توقف تبادل | چکاوک |
| بخشنامه بانک مرکزی | شماره ۱۳۰۲۸۳/۰۵ |
| تاریخ بخشنامه | ۱ شهریور ۱۴۰۵ |
| امکان تمدید مهلت | طبق اعلام بانک مرکزی، امکان تمدید مجدد وجود ندارد |
۱. از ۷ مهر ۱۴۰۵ صدور چک رمزدار جدید ممنوع است.
۲. این تاریخ با پایان کامل امکان تبادل چک رمزدار یکسان نیست؛ مرحله توقف تبادل از ۱ دی ۱۴۰۵ اجرا میشود.
۳. چک تضمینشده ابزار جایگزین اعلامشده از سوی بانک مرکزی است.
۴. از ۷ مهر، بانکها باید چکهای تضمینشده را به صورت آنی پرداخت کنند و پرداخت را به تسویه بینبانکی موکول نکنند.
۵. اگر چک رمزدار در اختیار دارید، تاریخ ۱ دی ۱۴۰۵ را برای پایان تبادل این چکها در سامانه چکاوک در نظر داشته باشید.
۶. ممنوعیت چک رمزدار به معنای حذف چک صیادی نیست و این دو ابزار بانکی نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
۷. بانک مرکزی اعلام کرده مهلت تعیینشده برای اجرای این طرح قابل تمدید مجدد نیست.
۸. برای معاملات بزرگ، پیش از پرداخت بهتر است ابزار بانکی مورد پذیرش طرفین و بانک را مشخص کنید تا معامله به دلیل تغییر مقررات با مشکل مواجه نشود.
مهمترین تغییر جدید در شبکه بانکی، توقف صدور چک رمزدار از ۷ مهر ۱۴۰۵ است. بر اساس اعلام بانک مرکزی، از ابتدای این تاریخ بانکها دیگر اجازه صدور چک رمزدار ندارند و چک تضمینشده به عنوان ابزار جایگزین مورد استفاده قرار میگیرد.
همزمان، بانکها موظف هستند چکهای تضمینشده را به صورت آنی پرداخت کنند و پرداخت وجه را به انجام تسویه بینبانکی مشروط نکنند.
مرحله دوم این طرح نیز از اول دی ۱۴۰۵ اجرا میشود؛ در این مرحله، پذیرش و واگذاری چکهای رمزدار در سامانه چکاوک متوقف خواهد شد. بنابراین صاحبان چکهای رمزدار موجود باید مهلت تعیینشده را جدی بگیرند و تعیین تکلیف این چکها را به روزهای پایانی موکول نکنند.
در مجموع، برنامه بانک مرکزی دو تاریخ کلیدی دارد: ۷ مهر برای توقف صدور و ۱ دی برای توقف تبادل چک رمزدار. این دو تاریخ برای مشتریان، صاحبان کسبوکار و افرادی که در معاملات بزرگ از ابزارهای بانکی استفاده میکنند، اهمیت ویژهای دارد.
طبق اعلام بانک مرکزی، از ابتدای روز ۷ مهر ۱۴۰۵ صدور چک رمزدار ممنوع میشود.
چک تضمینشده به عنوان جایگزین چک رمزدار در برنامه بانک مرکزی قرار گرفته است.
ممنوعیت ۷ مهر مربوط به صدور چک رمزدار جدید است. توقف تبادل چک رمزدار در سامانه چکاوک از اول دی ۱۴۰۵ اعلام شده است.
طبق اعلام بانک مرکزی، از ۷ مهر ۱۴۰۵ پرداخت چکهای تضمینشده باید به صورت آنی انجام شود.
از ابتدای روز اول دی ماه ۱۴۰۵ پذیرش و واگذاری چک رمزدار در سامانه چکاوک ممنوع خواهد شد.
خیر. تصمیم مربوط به حذف چک رمزدار است و نباید آن را با مقررات چکهای صیادی یکسان دانست.
بانک مرکزی اعلام کرده مهلت تعیینشده با هدف آمادهسازی شبکه بانکی بوده و امکان تمدید مجدد آن وجود نخواهد داشت.
بر اساس برنامه اعلامشده، چک تضمینشده ابزار جایگزین چک رمزدار خواهد بود و متقاضی باید مطابق مقررات بانک صادرکننده برای دریافت آن اقدام کند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
