با حذف چک رمزدار از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ (ممنوعیت صدور) و اول دی ماه ۱۴۰۵ (ممنوعیت تبادل در چکاوک)، معاملات کلان به سمت چک تضمین شده صیادی، سامانه ساتنا، پایا و حواله های هوشمند هدایت می شوند. چک تضمین شده امکان استعلام آنی با شناسه ۱۶ رقمی را ف...
سامانه ساتنا نیز یکی دیگر از گزینه های اصلی برای انتقال مبالغ کلان است. این سامانه برای جابجایی مبالغ بیش از ۱۰۰ میلیون تومان طراحی شده و از طریق شماره شبا عمل می کند . سقف تراکنش از طریق اینترنت بانک یا موبایل بانک تا ۲۰۰ میلیون تومان است، اما در صورت مراجعه حضوری به شعب، محدودیتی برای مبلغ انتقال وجود ندارد (البته ارائه مستندات قانونی الزامی است) . همچنین مجموع تراکنش های ماهانه هر فرد در بستر غیرحضوری حداکثر تا ۳ میلیارد تومان مجاز است . ساتنا تنها در ساعات کاری رسمی بانک ها و روزهای کاری پردازش می شود و زمان تسویه هر حواله معمولاً بین ۳۰ دقیقه تا یک ساعت است . کارمزد ساتنا ۰.۰۲ درصد مبلغ تراکنش تا سقف ۲۵ هزار تومان است .
سامانه پایا نیز برای انتقال وجه بین بانکی در چند نوبت در طول روز کاربرد دارد و برای مبالغی که نیاز به پردازش آنی ندارند، گزینه مناسبی است. حواله های هوشمند بین بانکی در همراه بانک ها نیز به عنوان ابزارهای نوین پرداخت آنی برای تسویه مبادلات بزرگ طراحی شده اند .
از منظر قانونی، بانک مرکزی با ابلاغ چارچوب جدید انتقال وجه، برای تراکنش های بالای ۵۰۰ میلیون تومان در حساب های غیرتجاری و بالای ۲ میلیارد تومان در حساب های تجاری، ارائه اسناد مثبته و مدارک توجیهی مانند مبایعه نامه، فاکتور یا قرارداد رسمی را الزامی کرده است . این موضوع برای معاملات مسکن و خودرو که معمولاً مبالغ بالایی دارند، اهمیت ویژه ای دارد و خریداران و فروشندگان باید پیش از انجام تراکنش، مدارک لازم را آماده کنند.
به گزارش بانک اول این تصمیم که بخشی از قانون جدید چک است و در راستای هوشمندسازی نظام پرداخت کشور اتخاذ شده ابهاماتی را برای خریداران ملک، خودرو و فعالان بازار ایجاد کرده است. در ادامه بررسی می‌کنیم که چک رمزدار چیست، چرا بانک مرکزی تصمیم به حذف آن گرفته و چه ابزارهایی جایگزین آن خواهند شد.
چک رمزدار (که در عرف بازار به آن چک بین‌بانکی نیز می‌گویند) چکی است که بنا به درخواست مشتری، توسط یک بانک و به عهده یکی از بانک‌های دیگر صادر می‌شود. برخلاف چک‌های عادی، وصول وجه چک رمزدار توسط بانک صادرکننده تضمین می‌شود و امنیت بسیار بالایی در پرداخت‌های کلان دارد.
اصلی‌ترین کاربرد چک رمزدار در معاملات بزرگ نظیر خرید و فروش مسکن، خودرو، طلا و خریدهای عمده بنکداری بود؛ جایی که خریدار به جای حمل پول نقد، چک تضمین‌شده بین‌بانکی را به فروشنده تحویل می‌داد.
ممنوعیت تبادل چک رمزدار بخشی از برنامه بانک مرکزی برای بستن روزنه‌های فساد، افزایش سرعت تسویه مالی و مبارزه با پولشویی محسوب می‌شود. مهم‌ترین دلایل این تصمیم عبارتند از:
علت اصلی حذف چک رمزدار و انتقال آن به سامانه‌های هوشمند دیجیتال، افزایش شفافیت مالی است. بانک مرکزی به این ترتیب چند هدف را دنبال می‌کند:
معاملات بزرگ با ممنوعیت چک رمزدار از دی ۱۴۰۵ متوقف نمی‌شوند بلکه مشتریان بانک‌ها می‌توانند سراغ بسترهای امن دیگری بروند:
بنابراین خریداران و فروشندگان در بازار تغییر عجیب و غریبی را احساس نمی‌کنند. قرار است از دی ۱۴۰۵ تنها جابه‌جایی برگه فیزیکی چک رمزدار حذف شود و معاملات با تایید الکترونیکی چندثانیه‌ای در اپلیکیشن‌های بانکی پیش برود.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
