بر اساس مقررات اجرای متناسب‌سازی در برنامه هفتم پیشرفت، مشمولان اصلی متناسب‌سازی قانونی در سازمان تأمین اجتماعی، بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر هستند. بنابراین، متناسب‌سازی با افزایش سالانه حقوق تفاوت دارد و همه بازنشستگان به یک میزان از آن بهر...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ شامل چه کسانی می‌شود و آیا حداقل‌بگیران نیز مشمول این طرح هستند؟ این پرسش یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه بازنشستگان و مستمری‌بگیران در سال جاری است.
بر اساس مقررات اجرای متناسب‌سازی در برنامه هفتم پیشرفت، مشمولان اصلی متناسب‌سازی قانونی در سازمان تأمین اجتماعی، بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر هستند. بنابراین، متناسب‌سازی با افزایش سالانه حقوق تفاوت دارد و همه بازنشستگان به یک میزان از آن بهره‌مند نمی‌شوند.
در سال ۱۴۰۵، مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی مستمری‌های مشمول نیز اجرا شده است. در ادامه، جزئیات مشمولان، وضعیت حداقل‌بگیران، نحوه محاسبه افزایش و روش مشاهده حکم حقوقی را بررسی می‌کنیم.
متناسب‌سازی حقوق در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت برای بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر سازمان تأمین اجتماعی پیش‌بینی شده است. هدف این طرح، نزدیک‌تر کردن نسبت مستمری بازنشستگان به حداقل دستمزد به نسبت مستمری اولیه آنها در زمان بازنشستگی است.
گروه‌های اصلی که وضعیت آنها باید برای برخورداری از متناسب‌سازی بررسی شود، عبارت‌اند از:
البته برخورداری از سابقه بیمه‌پردازی طولانی یا دریافت مستمری بیشتر به‌تنهایی به معنای دریافت مبلغ مشخصی نیست. وضعیت هر فرد باید بر اساس حکم مستمری و ضوابط قانونی بررسی شود.
یکی از مهم‌ترین نکات درباره این طرح، تفاوت میان افزایش سالانه حقوق و متناسب‌سازی است.
طبق مقررات متناسب‌سازی موضوع برنامه هفتم پیشرفت، حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی مشمول متناسب‌سازی قانونی موضوع این برنامه نیستند؛ اما این موضوع به معنای محرومیت آنها از افزایش سالانه مستمری نیست.
حداقل‌بگیران همچنان بر اساس مصوبات مربوط به افزایش سالانه مستمری‌ها، مشمول افزایش حقوق می‌شوند. در سال ۱۴۰۵ نیز افزایش سالانه مستمری حداقل‌بگیران و سایر سطوح با درصدهای متفاوت تعیین شده است.
بنابراین، اگر فردی حداقل مستمری را دریافت می‌کند و مبلغ جداگانه‌ای بابت متناسب‌سازی برای او منظور نشده است، باید توجه داشته باشد که افزایش سالانه حقوق با متناسب‌سازی دو فرآیند مستقل هستند.
اجرای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در برنامه هفتم پیشرفت طی سه مرحله پیش‌بینی شده بود:
با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، مراحل پیش‌بینی‌شده برای تکمیل متناسب‌سازی قانونی به پایان رسیده است.
هدف این فرآیند آن است که نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد سال جاری، با ۹۰ درصد نسبت مستمری اولیه او به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری متناسب شود.
این هدف به معنای برابر شدن حقوق همه بازنشستگان یا رسیدن مستمری تمام افراد به ۹۰ درصد یک رقم ثابت نیست؛ بلکه مبنای محاسبه برای هر فرد، سوابق و نسبت‌های مربوط به پرونده مستمری اوست.
مبلغ متناسب‌سازی برای همه بازنشستگان یکسان نیست و بر اساس فرمول قانونی و اطلاعات ثبت‌شده در پرونده مستمری محاسبه می‌شود.
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر محاسبه عبارت‌اند از:
۱. میزان اولین مستمری بازنشستگی
۲. حداقل دستمزد در سال برقراری مستمری
۳. نسبت مستمری اولیه به حداقل دستمزد همان سال
۴. میزان مستمری و حداقل دستمزد سال جاری
۵. سوابق بیمه‌پردازی و شرایط اختصاصی پرونده مستمری
بر همین اساس، ممکن است دو بازنشسته با سابقه کاری مشابه، افزایش متفاوتی از محل متناسب‌سازی دریافت کنند. تفاوت در دستمزدهای مشمول بیمه، مبلغ مستمری اولیه و سایر اطلاعات پرونده می‌تواند بر نتیجه محاسبات تأثیر بگذارد.
همچنین مبلغ نهایی واریزی به حساب بازنشسته ممکن است با رقم درج‌شده در حکم مستمری متفاوت باشد؛ زیرا مزایا، کسورات و سایر اقلام پرداختی نیز در مبلغ نهایی اثر دارند.
افزایش سالانه مستمری و متناسب‌سازی دو موضوع جداگانه هستند که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
افزایش سالانه حقوق: بر اساس مقررات مربوط به افزایش مستمری‌ها و مصوبات سالانه تعیین می‌شود و حداقل‌بگیران و سایر سطوح را با ضوابط مربوط به هر گروه دربرمی‌گیرد.
متناسب‌سازی حقوق: بر اساس فرمول قانونی مشخص و برای گروه‌های واجد شرایط اجرا می‌شود تا نسبت مستمری افراد به حداقل دستمزد، مطابق ضوابط برنامه هفتم اصلاح شود.
در نتیجه، بازنشسته‌ای که مشمول متناسب‌سازی است، می‌تواند علاوه بر افزایش سالانه مستمری، از مبلغ متناسب‌سازی نیز برخوردار شود. در مقابل، حداقل‌بگیران از افزایش سالانه مستمری بهره‌مند می‌شوند، اما مشمول متناسب‌سازی قانونی موضوع برنامه هفتم نیستند.
وضعیت بازنشستگان جدید به زمان برقراری مستمری، میزان مستمری اولیه و شرایط قانونی آنها بستگی دارد.
از آنجا که در محاسبه متناسب‌سازی، نسبت مستمری اولیه به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری اهمیت دارد، صرف بازنشسته شدن در سال‌های اخیر یا داشتن سابقه بیمه طولانی برای تعیین مبلغ متناسب‌سازی کافی نیست.
افرادی که به‌تازگی بازنشسته شده‌اند، باید حکم مستمری خود را بررسی کنند تا مشخص شود آیا در گروه مشمولان قرار می‌گیرند و چه مبلغی بر اساس ضوابط برای آنها محاسبه شده است.
بازماندگان بیمه‌شدگان متوفی و افراد دریافت‌کننده مستمری ازکارافتادگی نیز تحت پوشش مقررات مستمری سازمان تأمین اجتماعی قرار دارند؛ با این حال، نباید بدون بررسی مقررات اختصاصی و وضعیت پرونده، شرایط تمام این گروه‌ها را با بازنشستگان عادی یکسان دانست.
میزان مستمری بازماندگان ممکن است به سهم هر یک از افراد واجد شرایط وابسته باشد. از سوی دیگر، مستمری ازکارافتادگی نیز بر اساس مقررات مربوط به خود برقرار می‌شود.
بنابراین، برای مشخص شدن وضعیت این افراد در زمینه متناسب‌سازی، لازم است نوع مستمری، حکم صادرشده و ضوابط قابل اعمال برای پرونده آنها بررسی شود.
بازنشستگان برای اطلاع از مبلغ مستمری، افزایش سالانه و اقلام مربوط به متناسب‌سازی می‌توانند از سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی استفاده کنند.
مراحل مشاهده حکم حقوقی به شرح زیر است:
۱. وارد سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی زیر شوید:
https://es.tamin.ir/
۲. با حساب کاربری خود وارد سامانه شوید. در صورت نداشتن حساب، ابتدا مراحل ثبت‌نام را تکمیل کنید.
۳. از بخش خدمات مربوط به مستمری‌بگیران، گزینه مرتبط با مشاهده حکم مستمری یا فیش حقوقی را انتخاب کنید.
۴. آخرین حکم صادرشده را بررسی کنید و در صورت درج اقلام مربوط به متناسب‌سازی، مبلغ آنها را با حکم قبلی مقایسه کنید.
اگر مبلغ متناسب‌سازی در حکم شما مشخص نیست یا درباره محاسبات انجام‌شده ابهام دارید، می‌توانید از طریق مرکز ارتباطات مردمی سازمان تأمین اجتماعی به نشانی ۱۴۲۰ یا درگاه مربوط به ثبت درخواست و اعتراض، موضوع را پیگیری کنید.
متناسب‌سازی به معنای پرداخت مبلغ ثابت به تمام بازنشستگان نیست. به همین دلیل، تفاوت مبلغ دریافتی افراد لزوماً به معنای اشتباه در محاسبات نیست.
عواملی مانند میزان مستمری اولیه، سابقه پرداخت حق بیمه، دستمزدهای مشمول بیمه، زمان بازنشستگی و شرایط اختصاصی پرونده می‌توانند در محاسبه اثرگذار باشند.
برای بررسی دقیق، باید حکم حقوقی و جزئیات محاسبات فرد با مقررات مربوط تطبیق داده شود؛ مقایسه صرف مبلغ واریزی دو بازنشسته، بدون در نظر گرفتن شرایط پرونده آنها، معیار کافی برای تشخیص صحت محاسبات نیست.
متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت برای بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر واجد شرایط پیش‌بینی شده است. حداقل‌بگیران از افزایش سالانه مستمری برخوردار می‌شوند، اما طبق مقررات این برنامه مشمول متناسب‌سازی قانونی نیستند.
مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی نیز در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است. مبلغ مربوط به هر فرد بر اساس فرمول قانونی و اطلاعات پرونده مستمری محاسبه می‌شود و برای همه بازنشستگان یکسان نیست.
بازنشستگان برای اطلاع از وضعیت خود باید آخرین حکم مستمری را در سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی بررسی کنند و در صورت وجود ابهام یا مغایرت، درخواست بررسی ثبت کنند.
آیا حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی مشمول متناسب‌سازی هستند؟
خیر. حداقل‌بگیران طبق مقررات برنامه هفتم مشمول متناسب‌سازی قانونی نیستند، اما افزایش سالانه مستمری شامل آنها می‌شود.
آیا مرحله سوم متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است؟
بله. مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است.
آیا متناسب‌سازی برای همه بازنشستگان مبلغ یکسانی دارد؟
خیر. مبلغ متناسب‌سازی بر اساس فرمول قانونی و شرایط پرونده هر فرد محاسبه می‌شود.
از کجا بفهمیم مشمول متناسب‌سازی شده‌ایم؟
با مراجعه به سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی و بررسی آخرین حکم مستمری می‌توان اطلاعات مربوط را پیگیری کرد.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
