به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ موضوع سهمیهبندی بنزین و تغییر نحوه سوختگیری خودروها در ماههای اخیر به یکی از مهمترین اخبار اقتصادی کشور تبدیل شده است. افزایش مصرف بنزین، اختلاف قیمت سوخت داخلی با کشورهای همسایه، هزینه واردات بنزین و ضرورت کنترل قاچاق سوخت از جمله عواملی هستند که باعث شده سیاستگذاران به دنبال روشهای جدید مدیریت مصرف باشند.
در آبان ۱۴۰۵ نیز مرحله تازهای از این سیاستها در برخی مناطق عملیاتی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اجرا شده است. مهمترین تغییر این مرحله، افزایش سهمیه قابل استفاده با کارت شخصی در مناطق مشمول و محدود شدن دسترسی به کارتهای اضطراری جایگاههاست.
با وجود انتشار اخبار متعدد درباره تغییرات جدید، باید میان طرحهای منطقهای و تصمیمات سراسری تفاوت قائل شد. مسئولان شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی تأکید کردهاند که در حال حاضر برنامهای برای گسترش محدودیت کارت سوخت جایگاهها به تمام استانهای کشور وجود ندارد.

جزئیات طرح جدید سهمیهبندی بنزین در آبان ۱۴۰۵
بر اساس اطلاعات منتشرشده از اجرای مرحله جدید مدیریت مصرف سوخت، بنزین در ساختار فعلی با سه نرخ ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۱۰ هزار تومان عرضه میشود.
در این ساختار، سهمیه اول خودروهای مشمول شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هر لیتر ۱۵۰۰ تومان است. سهمیه دوم نیز ۵۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۳۰۰۰ تومان در نظر گرفته شده است.
علاوه بر این دو سهمیه، در مناطق عملیاتی مشمول طرح، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم ۱۰ هزار تومان به کارت سوخت شخصی اضافه شده است.
این تغییر با هدف کاهش وابستگی رانندگان به کارتهای اضطراری جایگاهها و مدیریت بهتر توزیع سوخت اجرا شده است. بنابراین رانندگان در مناطق مشمول باید توجه داشته باشند که سهمیه اضافه ۵۰ لیتری با نرخ ۱۰ هزار تومان، جایگزین سهمیههای قبلی نیست و در کنار سهمیههای اعلامشده قرار میگیرد.
جدول سهمیه و قیمت جدید بنزین
بر اساس اطلاعات منتشرشده از طرح جدید، وضعیت سهمیههای بنزین به شرح زیر است.
سهمیه اول ماهانه ۶۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۱۵۰۰ تومان
سهمیه دوم ماهانه ۵۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۳۰۰۰ تومان
سهمیه سوم در مناطق مشمول ۵۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان
نکته مهم این است که شرایط تخصیص سهمیه سوم و نحوه استفاده از کارتهای جایگاه به محدوده اجرای طرح و مقررات مربوط بستگی دارد. بنابراین این جدول را نباید بهعنوان اعلام سهمیه یکسان برای تمام خودروها در سراسر کشور در نظر گرفت.
کدام استانها مشمول طرح جدید بنزین هستند؟
طبق گزارشهای منتشرشده، مرحله جدید محدودیت کارت سوخت جایگاهها در مناطق عملیاتی مشخصی از کشور اجرا شده است. این مناطق عمدتاً در استانهای مرزی و مناطق مستعد قاچاق سوخت قرار دارند.
استانها و مناطق نامبردهشده در گزارشهای اجرای طرح عبارتاند از آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، کردستان، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر.
البته فهرست مناطق عملیاتی با فهرست کامل استانها یکسان نیست و ممکن است فقط برخی نواحی یک استان مشمول محدودیت باشند. به همین دلیل، قرار گرفتن نام یک استان در گزارشها به معنای اجرای یکسان مقررات در تمام جایگاههای آن استان نیست.
آیا کارت سوخت آزاد جایگاهها جمعآوری میشود؟
یکی از مهمترین بخشهای طرح جدید، محدود شدن استفاده از کارت سوخت اضطراری جایگاههاست. در برخی مناطق مشمول، سهمیهای که پیشتر از طریق کارت اضطراری جایگاه در اختیار رانندگان قرار میگرفت، به کارت سوخت شخصی منتقل شده است.
مسئولان شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی توضیح دادهاند که این اقدام با هدف آسانتر شدن دسترسی مردم به سوخت و کاهش نیاز به مراجعه به متصدیان جایگاهها انجام شده است.
با این حال، محدودیت کارت آزاد جایگاهها میتواند برای رانندگانی که کارت سوخت شخصی خود را همراه ندارند یا با مشکل کارت مواجه هستند، دردسرهایی ایجاد کند. به همین دلیل، اجرای این سیاست باید همراه با اطلاعرسانی و فراهم کردن امکان دسترسی مناسب به سوخت باشد.
آیا طرح جدید سهمیهبندی بنزین در تمام کشور اجرا میشود؟
یکی از مهمترین ابهامات درباره طرح جدید، احتمال گسترش آن به تمام استانهای کشور است.
محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، در تاریخ ۲۳ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرده که دولت تاکنون تصمیم جدیدی درباره موضوع بنزین اتخاذ نکرده است.
وی همچنین تأکید کرده که اقدامات انجامشده در زمینه مدیریت مصرف سوخت، عمدتاً بر استانهای مرزی و مناطق مستعد قاچاق متمرکز بوده و در حال حاضر برنامهای برای گسترش محدودیت کارت سوخت جایگاهها به سایر استانها وجود ندارد.
این اظهارات نشان میدهد اخبار مربوط به اجرای طرح در مناطق مشخص را نباید به معنای اجرای قطعی محدودیتهای جدید در سراسر کشور دانست.
سهمیه ویژه بنزین برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی
یکی دیگر از بخشهای مهم سیاست جدید، توجه به رانندگانی است که به دلیل فعالیت شغلی، مصرف بنزین بیشتری نسبت به خودروهای شخصی معمولی دارند.
معاون وزیر نفت اعلام کرده برای رانندگان فعال در سکوهای حملونقل اینترنتی، سهمیه جبرانی بر اساس میزان پیمایش در نظر گرفته شده است.
طبق توضیحات ارائهشده، این سهمیه میتواند تا سقف ۳۰۰ لیتر بیشتر از سهمیه عادی باشد. هدف از این تصمیم، جلوگیری از افزایش فشار هزینه سوخت بر رانندگانی است که فعالیت اقتصادی آنها به استفاده روزانه از خودرو وابسته است.
همچنین برای برخی دیگر از گروههای دارای مصرف ویژه، امکان اختصاص سهمیه جبرانی با توجه به شرایط و تصمیم مسئولان مربوط پیشبینی شده است.
هدف دولت از اجرای طرح جدید بنزین چیست؟
مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق بنزین از مهمترین اهداف اعلامشده برای اجرای طرح جدید است. اختلاف قیمت بنزین در داخل کشور با برخی کشورهای همسایه، انگیزه قاچاق سوخت را افزایش داده و باعث شده کنترل توزیع سوخت در مناطق مرزی اهمیت بیشتری پیدا کند.
از سوی دیگر، افزایش مصرف روزانه بنزین و نیاز به تأمین سوخت مورد نیاز کشور، فشار بیشتری بر شبکه تولید و توزیع وارد کرده است.
دولت با افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کنترل دقیقتر میزان سوختگیری تلاش میکند اطلاعات دقیقتری از مصرف خودروها به دست آورد و از انحراف سهمیههای یارانهای جلوگیری کند.
با این حال، کارشناسان معتقدند موفقیت چنین طرحهایی به کیفیت اجرای آن، وضعیت ناوگان حملونقل عمومی، مصرف سوخت خودروها و میزان دسترسی مردم به جایگاههای عرضه بنزین بستگی دارد.
آیا قیمت بنزین برای همه مردم افزایش پیدا میکند؟
انتشار اخبار مربوط به بنزین ۱۰ هزار تومانی باعث نگرانی برخی خانوارها درباره افزایش هزینه رفتوآمد شده است. با این حال، اجرای سهمیه سوم در مناطق مشمول به معنای افزایش یکسان قیمت تمام بنزین مصرفی همه خودروها نیست.
در ساختار اعلامشده، سهمیههای اول و دوم با نرخهای قبلی برقرار هستند و نرخ سوم برای بخش مشخصی از مصرف یا سهمیه اضافه در مناطق مشمول در نظر گرفته شده است.
همچنین مسئولان تأکید کردهاند که هرگونه تصمیم تازه درباره تغییر سیاستهای بنزینی باید با اطلاعرسانی قبلی همراه باشد.
بنابراین اخبار مربوط به افزایش نرخ بنزین یا تغییر سهمیهها باید بر اساس اطلاعیه رسمی دولت و شرکت ملی پخش بررسی شود و نمیتوان شایعات مربوط به افزایش سراسری قیمت را تصمیم قطعی تلقی کرد.
تکلیف سهمیه بنزین خودروهای شخصی چیست؟
برای خودروهای شخصی، موضوع اصلی همچنان نحوه تخصیص سهمیههای یارانهای و شرایط استفاده از کارت سوخت است.
در کنار سهمیههای معمول، برخی محدودیتها و مقررات جدید درباره گروههای خاص خودروها و مالکان چندخودرویی نیز در سیاستهای مدیریت مصرف مطرح شده است.
از این رو، شرایط تمام خودروها لزوماً یکسان نیست و نوع مالکیت، کاربری خودرو و مقررات مربوط به هر گروه میتواند در میزان سهمیه دریافتی تأثیرگذار باشد.
رانندگان باید توجه داشته باشند که اخبار مربوط به سهمیه خودروهای وارداتی، خودروهای دولتی، خودروهای مناطق آزاد و مالکان چندخودرویی ممکن است با مقررات خودروهای شخصی عادی تفاوت داشته باشد.
آخرین خبر رسمی درباره اجرای سراسری طرح بنزین
مهمترین خبر رسمی منتشرشده در روزهای پایانی آبان، اظهارات معاون وزیر نفت در ۲۳ آبان ۱۴۰۵ است. بر اساس این اظهارات، دولت تاکنون تصمیم جدیدی درباره بنزین اتخاذ نکرده و اقدامات فعلی با تمرکز بر مناطق خاص دنبال میشود.
وی همچنین تأکید کرده که دولت قصد ندارد با تصمیمات جدید، دسترسی روزمره مردم به انرژی را مختل کند و اجرای طرحها باید بهصورت تدریجی و با بررسی بازخوردهای عمومی انجام شود.
در نتیجه، تا زمان انتشار مصوبه یا اطلاعیه جدید، نمیتوان از اجرای قطعی محدودیت کارت سوخت جایگاهها در تمام کشور یا تغییر سراسری سهمیه خودروهای شخصی خبر داد.
جمعبندی
طرح جدید سهمیهبندی بنزین در آبان ۱۴۰۵ با تمرکز بر مدیریت مصرف سوخت، افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و محدود کردن کارتهای اضطراری جایگاهها در مناطق مشخص دنبال میشود. در این طرح، سهمیههای ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان در کنار سهمیه سوم ۵۰ لیتری با نرخ ۱۰ هزار تومان در مناطق مشمول مطرح شده است.
همچنین برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی و برخی گروههای دارای مصرف ویژه، سهمیه جبرانی در نظر گرفته شده است.
با وجود این تغییرات، معاون وزیر نفت در ۲۳ آبان اعلام کرده که تصمیم تازهای برای اجرای سراسری طرح بنزین اتخاذ نشده است. بنابراین رانندگان باید میان تغییرات منطقهای و مقررات عمومی کشور تفاوت قائل شوند و اخبار مربوط به سهمیه و قیمت بنزین را بر اساس اطلاعیههای رسمی دنبال کنند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.