به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ بانک مرکزی با هدف تسهیل پرداختهای بانکی گردشگران خارجی، زائران و افرادی که برای امور درمانی، تجاری، سرمایهگذاری و سایر فعالیتها وارد ایران میشوند، دستورالعمل صدور کارت ریالی گردشگری را اصلاح و به بانکها و صرافیهای مجاز ابلاغ کرده است.
این کارت به گردشگران خارجی امکان میدهد بدون نیاز به افتتاح حساب سپرده بانکی، از خدمات پرداخت ریالی در داخل کشور استفاده کنند. همچنین با توجه به محدودیتهای موجود در استفاده از کارتهای بانکی خارجی در شبکه پرداخت ایران، صدور کارت گردشگری میتواند بخش مهمی از مشکلات پرداخت مسافران خارجی را برطرف کند.
یکی از مهمترین تغییرات این دستورالعمل، افزایش انعطافپذیری در شارژ کارت، مشارکت صرافیهای دارای مجوز و امکان دریافت ارز باقیمانده هنگام خروج از کشور است.

کارت گردشگری چیست و چه کاربردی دارد؟
کارت ریالی گردشگری یکی از ابزارهای پرداخت بانکی است که برای اشخاص حقیقی خارجی غیرمقیم صادر میشود. این کارت به نام متقاضی ثبت شده و امکان انجام تراکنشهای بانکی و خریدهای روزمره را در داخل ایران فراهم میکند.
گردشگران خارجی با استفاده از این کارت میتوانند هزینه خرید کالا، خدمات گردشگری، اقامت، پرداخت قبض و سایر هزینههای خود را از طریق شبکه پرداخت کشور انجام دهند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، کارت گردشگری در بیش از ۱۰ میلیون نقطه پذیرندگی در سراسر کشور و همچنین تمامی درگاههای اینترنتی قابل استفاده است.
این کارت از نوع پیشپرداخت بوده و برای صدور آن نیازی به افتتاح حساب سپرده ریالی یا ارزی به نام گردشگر خارجی نیست.
کدام بانکها کارت گردشگری صادر میکنند؟
طبق اطلاعیه بانک مرکزی در ۲۵ آبان ۱۴۰۵، در حال حاضر شش بانک کشور امکان صدور و فروش کارت گردشگری را فراهم کردهاند.
فهرست بانکهای ارائهدهنده این خدمت شامل موارد زیر است.
۱. بانک صادرات ایران
۲. بانک رفاه کارگران
۳. بانک شهر
۴. بانک دی
۵. بانک قرضالحسنه مهر ایران
۶. بانک سینا
بانک مرکزی اعلام کرده است که توسعه این خدمت در سایر بانکها نیز در حال انجام است و پس از فراهم شدن زیرساختهای لازم، نام بانکهای جدید اطلاعرسانی خواهد شد.
شرایط شارژ کارت گردشگری و سقف ۵۰۰۰ یورویی
یکی از مهمترین بخشهای دستورالعمل جدید، تعیین سقف شارژ کارت گردشگری است.
بر اساس مقررات اعلامشده، هر کارت در هر مرحله قابلیت شارژ تا معادل ریالی ۵۰۰۰ یورو را دارد. این مبلغ به معنای واریز مستقیم یورو به کارت نیست، بلکه ارز دریافتشده از گردشگر به ریال تبدیل شده و معادل ریالی آن در کارت گردشگری قرار میگیرد.
شارژ کارت صرفاً از محل دریافت اسکناس یورو یا دلار آمریکا و همچنین حواله ارزی وارده به ارزهای مذکور از شخص حقیقی خارجی غیرمقیم امکانپذیر است.
همچنین در صورت مصرف شدن موجودی کارت، امکان شارژ مجدد آن با رعایت سقف تعیینشده و از طریق بانک یا صرافی صادرکننده اولیه پیشبینی شده است.
آیا هر گردشگر میتواند دو کارت گردشگری دریافت کند؟
طبق دستورالعمل اصلاحشده بانک مرکزی، به هر شخص حقیقی خارجی غیرمقیم حداکثر دو کارت گردشگری اختصاص داده میشود.
در صورتی که کارتهای قبلی باطل شوند، امکان اختصاص کارت جدید با رعایت سقفهای تعیینشده وجود دارد.
بنابراین تعداد کارتهای قابل تخصیص برای هر شخص محدود است و صدور کارتهای متعدد خارج از ضوابط اعلامشده امکانپذیر نیست.
شرایط دریافت کارت گردشگری برای اتباع خارجی
کارت گردشگری برای اشخاص حقیقی خارجی غیرمقیم صادر میشود و متقاضی باید شرایط هویتی و اقامتی تعیینشده از سوی بانک مرکزی را داشته باشد.
مهمترین شرایط اعلامشده عبارتاند از
- داشتن گذرنامه معتبر
- برخورداری از روادید معتبر صادرشده از سوی وزارت امور خارجه یا تابعیت کشوری که برای ورود به ایران مشمول لغو روادید است
- داشتن مهر ورود به کشور در گذرنامه، در موارد مربوط
- معتبر بودن مدت اقامت در زمان صدور کارت
- انجام مراحل احراز هویت و دریافت شماره اختصاصی
- داشتن حداقل ۱۸ سال تمام
اتباع خارجی دارای روادید تمدیدشده نیز در صورت ثبت تمدید در گذرنامه و رعایت سایر مقررات میتوانند مشمول دریافت کارت گردشگری شوند.
نحوه دریافت کارت گردشگری از بانکها و صرافیها
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، فروش کارت گردشگری تنها به مراجعه حضوری به شعب بانک محدود نیست و بانکها و صرافیهای مجاز میتوانند از درگاههای مختلف برای ارائه این خدمت استفاده کنند.
شعب بانکی، باجههای فرودگاهی، باجههای هتلی، دستگاههای خودپرداز و خوددریافت و کیوسکهای بانکی از جمله مسیرهای پیشبینیشده برای ارائه خدمات کارت گردشگری هستند.
صرافیهای دارای مجوز نیز میتوانند با دریافت کارتهای شخصیسازینشده از بانک عامل خود، پس از انجام مراحل مربوط به احراز هویت و شخصیسازی، کارت را به گردشگران خارجی واجد شرایط عرضه کنند.
این امکان بهویژه برای صرافیهای مستقر در فرودگاههای بینالمللی، هتلها، پایانههای مرزی، نمایشگاههای بینالمللی و شهرهای زیارتی اهمیت دارد.
آیا صرافیها نیز امکان صدور و فروش کارت گردشگری دارند؟
یکی از تغییرات مهم دستورالعمل جدید، افزایش نقش صرافیهای مجاز در فرایند عرضه کارت گردشگری است.
پیش از این، محدودیتهایی برای مشارکت برخی شرکتهای صرافی وجود داشت؛ اما در دستورالعمل اصلاحشده، امکان مشارکت صرافیهای دارای مجوز معتبر بانک مرکزی در سراسر کشور فراهم شده است.
بر این اساس، صرافیها میتوانند از طریق بانک عاملی که نزد آن حساب سپرده دارند، کارتهای گردشگری را دریافت کنند و پس از انجام مراحل قانونی، آنها را به گردشگران خارجی بفروشند.
بانکها نیز موظف هستند زیرساخت لازم برای شخصیسازی و شارژ کارتها را در چارچوب ضوابط بانک مرکزی فراهم کنند.
نحوه تعیین نرخ ارز برای شارژ کارت گردشگری
نرخ تبدیل ارز در کارت گردشگری بر اساس نرخ روز توافقی تعیین میشود.
به این معنا که نرخ خرید اسکناس یا حواله ارزی از گردشگر خارجی در روز انجام معامله، میان بانک یا صرافی و متقاضی توافق خواهد شد.
بنابراین مبلغ ریالی شارژشده در کارت به نرخ توافقی همان روز بستگی دارد و نمیتوان یک مبلغ ریالی ثابت را برای تمام متقاضیان در نظر گرفت.
این موضوع در زمان تبدیل ارز باقیمانده کارت به ارز خارجی نیز اهمیت دارد؛ زیرا نرخ روز توافقی در زمان درخواست استرداد ملاک محاسبه قرار میگیرد.
آیا امکان برداشت پول نقد با کارت گردشگری وجود دارد؟
کارت گردشگری علاوه بر خرید و پرداخت اینترنتی، امکان استفاده از برخی خدمات بانکی دیگر را نیز فراهم میکند.
دریافت وجه نقد، مشاهده موجودی، دریافت صورتحساب، پرداخت قبض و انتقال وجه از جمله قابلیتهای پیشبینیشده برای این کارت هستند.
البته انجام تراکنشها تابع محدودیتها و آستانههای تعیینشده برای کارتهای بانکی اشخاص حقیقی ایرانی و ضوابط نظارتی بانک مرکزی خواهد بود.
تکلیف موجودی باقیمانده کارت هنگام خروج از ایران چیست؟
یکی از مهمترین مزایای دستورالعمل جدید، امکان دریافت ارز معادل موجودی مصرفنشده کارت هنگام خروج گردشگر از کشور است.
بر اساس مقررات، گردشگر خارجی میتواند مانده ریالی مصرفنشده کارت خود را با نرخ روز توافقی به ارز دریافت کند.
این فرایند از طریق بانک صادرکننده کارت یا صرافیای که کارت در ابتدا از آن خریداری شده است، انجام میشود.
هدف از پیشبینی این امکان، جلوگیری از باقی ماندن موجودی بلااستفاده در کارت و حفظ دارایی ارزی گردشگران خارجی است.
آیا شارژ کارت گردشگری از طریق کارت به کارت امکانپذیر است؟
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، شارژ کارت گردشگری باید از محل خرید اسکناس یورو یا دلار آمریکا یا حواله ارزی وارده انجام شود.
شارژ از روشهایی مانند کارت به کارت به مقصد کارت گردشگری یا سایر ابزارهای پرداخت ریالی مجاز نیست.
این محدودیت با هدف شفافیت منشأ ارز و رعایت مقررات مبارزه با پولشویی در نظر گرفته شده است.
جمعبندی شرایط صدور کارت گردشگری در آبان ۱۴۰۵
بانک مرکزی در ۲۵ آبان ۱۴۰۵ از توسعه خدمات صدور کارت ریالی گردشگری برای اتباع خارجی غیرمقیم خبر داده است. در حال حاضر شش بانک صادرات، رفاه کارگران، شهر، دی، قرضالحسنه مهر ایران و سینا این خدمت را ارائه میکنند و صرافیهای دارای مجوز نیز امکان مشارکت در فروش کارت را دارند.
سقف شارژ کارت در هر مرحله معادل ریالی ۵۰۰۰ یورو است و هر شخص مشمول میتواند حداکثر دو کارت گردشگری دریافت کند. امکان شارژ مجدد، خرید اینترنتی، پرداخت هزینههای روزمره و دریافت ارز معادل موجودی مصرفنشده هنگام خروج از کشور نیز از دیگر امکانات این طرح محسوب میشود.
هدف اصلی اجرای این دستورالعمل، تسهیل پرداختهای گردشگران خارجی و ایجاد دسترسی گستردهتر آنها به شبکه بانکی و پرداخت الکترونیکی ایران است.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.