در مهر و آبان ۱۴۰۵، هیئت وزیران شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها را تصویب کرد که بر اساس آن، به جای اتکای صرف به دهک‌بندی، معیارهای مالی و دارایی‌محور ملاک تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد . در این گزارش، نشانی سامانه جدید، معیارهای جایگزین دهک‌بندی، نحوه استعلام و ثبت اعتراض و نکات مهم برای خانوارها بررسی می‌شود.
نشانی سامانه جدید دهک‌بندی
بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده، دو نشانی اصلی برای خدمات مرتبط با دهک‌بندی و یارانه اعلام شده است :
نکته مهم: «دولت من» (my.gov.ir) با «سامانه حمایت» یکی نیست. مرجع تخصصی مشاهده و پیگیری دهک اقتصادی خانوار، سامانه حمایت است و سرپرست خانوار باید از این مسیر وضعیت دهک خود را مشاهده کند .
تغییر معیارها: از دهک‌بندی به دارایی و درآمد
مهم‌ترین تغییر در شیوه‌نامه جدید، جایگزینی معیارهای دارایی‌محور به جای اتکای صرف به دهک‌بندی است. بر اساس اعلام رسمی، از این پس دهک‌بندی به‌تنهایی مبنای حذف یا پرداخت یارانه نیست و شاخص‌های واقعی‌تری مانند سطح درآمد و دارایی در نظر گرفته می‌شود .
معیارهای جدید حذف یارانه:
منبع:
نکته مهم: این معیارها از دی‌ماه ۱۴۰۵ اجرایی شده و یارانه آبان و آذر طبق روال قبلی (دهک‌بندی) پرداخت شده است. برای اطلاع از وضعیت دقیق خود، باید از سامانه حمایت استعلام بگیرید.
گروه‌بندی جدید خانوارها: سه گروه به جای دهک
بر اساس شیوه‌نامه جدید، خانوارهای کشور به جای دهک‌بندی سنتی، در سه گروه طبقه‌بندی می‌شوند :
نکته مهم: این تغییر به معنای حذف کامل دهک‌بندی نیست، بلکه دهک‌بندی به یکی از اطلاعات مورد استفاده در کنار سایر شاخص‌ها تبدیل شده است. تصمیم‌گیری نهایی بر اساس ترکیبی از داده‌ها انجام می‌شود.
نحوه استعلام دهک و وضعیت یارانه
برای مشاهده دهک و وضعیت یارانه، مراحل کلی به شرح زیر است :
شرط مهم: شماره همراه باید به نام خود سرپرست خانوار باشد و استفاده از سیم‌کارت به نام دیگران باعث خطا در احراز هویت می‌شود .
نحوه ثبت اعتراض
در صورت مغایرت اطلاعات یا قطع یارانه، امکان ثبت اعتراض وجود دارد :
نکته مهم: ثبت اعتراض به معنای تغییر قطعی دهک یا بازگشت فوری یارانه نیست. اطلاعات خانوار بررسی می‌شود و نتیجه پس از ارزیابی اعلام می‌گردد .
آمار حذف و افزایش اعتبار کالابرگ
بر اساس گزارش‌های آبان ۱۴۰۵، در مرحله نخست بازنگری طرح کالابرگ، حدود یک میلیون خانوار به دلیل معیارهای جدید درآمدی از فهرست حذف شدند، در حالی که اعتبار ۳۵ میلیون نفر دیگر به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت. ارزیابی میزان درآمد، سطح تراکنش‌های بانکی و دارایی‌های ملکی و خودرویی، ملاک اصلی این تصمیم‌گیری بوده است .
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
تذکرات مهم درباره سامانه جدید دهک‌بندی
۱. دهک‌بندی تنها ملاک نیست. از آبان ۱۴۰۵، سطح درآمد، ارزش خودرو و ملک نیز ملاک تصمیم‌گیری شده است. صرف قرار داشتن در یک دهک خاص، تضمینی برای دریافت یا قطع یارانه نیست .
۲. فقط از سامانه‌های رسمی استفاده کنید. نشانی hemayat.mcls.gov.ir و hemayat.sfara.ir مراجع اصلی هستند. به لینک‌های ناشناس در پیامک‌ها یا شبکه‌های اجتماعی اعتماد نکنید .
۳. «دولت من» با «سامانه حمایت» یکی نیست. برای مشاهده تخصصی دهک، از سامانه حمایت استفاده کنید، نه صرفاً از پنجره ملی خدمات دولت .
۴. ثبت اعتراض تضمین بازگشت یارانه نیست. درخواست شما بررسی می‌شود و نتیجه ممکن است مثبت یا منفی باشد. کد پیگیری را نگه دارید .
۵. شماره همراه باید به نام خودتان باشد. استفاده از سیم‌کارت به نام دیگران باعث خطا در احراز هویت و عدم نمایش اطلاعات می‌شود .
جمع‌بندی کاربردی
سامانه جدید دهک‌بندی یارانه، سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir است و ثبت اعتراض از طریق hemayat.sfara.ir انجام می‌شود. اما مهم‌ترین تغییر این است که از آبان ۱۴۰۵، معیارهای دهک‌بندی سنتی جای خود را به سطح درآمد، ارزش خودرو (بالای ۵ میلیارد تومان) و ارزش ملک (بالای ۵۰ میلیارد تومان) داده است.
خانوارها به سه گروه وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین تقسیم می‌شوند و وزارت تعاون مسئول شناسایی گروه‌های متوسط و پایین است. در مرحله نخست بازنگری، حدود یک میلیون خانوار حذف و اعتبار ۳۵ میلیون نفر افزایش یافت.
مهم‌ترین توصیه: برای اطلاع از وضعیت دقیق خود، از سامانه حمایت استعلام بگیرید، شماره همراه به نام خودتان باشد و در صورت مغایرت، از مسیر رسمی اعتراض ثبت کنید.
سوالات متداول
۱. سامانه جدید دهک‌بندی یارانه چه نشانی دارد؟
hemayat.mcls.gov.ir برای مشاهده دهک و hemayat.sfara.ir برای ثبت اعتراض .
۲. آیا دهک‌بندی هنوز ملاک دریافت یارانه است؟
خیر، از آبان ۱۴۰۵ دهک‌بندی به‌تنهایی ملاک نیست و سطح درآمد، ارزش خودرو و ملک نیز بررسی می‌شود .
۳. معیارهای جدید حذف یارانه چیست؟
خودروی بالای ۵ میلیارد تومان، ملک بالای ۵۰ میلیارد تومان و درآمد بالاتر از سقف مصوب .
۴. خانوارها به چند گروه تقسیم می‌شوند؟
سه گروه: وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین .
۵. مسئول شناسایی گروه‌های متوسط و پایین کدام نهاد است؟
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی .
۶. چگونه دهک خود را استعلام کنم؟
از طریق hemayat.mcls.gov.ir و ورود با شماره همراه سرپرست خانوار .
۷. چگونه به قطع یارانه اعتراض کنم؟
از طریق hemayat.sfara.ir یا بخش اعتراض در سامانه حمایت .
۸. آیا ثبت اعتراض به معنای بازگشت فوری یارانه است؟
خیر، درخواست بررسی می‌شود و نتیجه پس از ارزیابی اعلام می‌گردد .
۹. آیا «دولت من» همان سامانه حمایت است؟
خیر، مرجع تخصصی مشاهده دهک، سامانه حمایت است .
۱۰. در مرحله نخست بازنگری چند خانوار حذف شدند؟
حدود یک میلیون خانوار .
۱۱. اعتبار کالابرگ چند نفر افزایش یافت؟
۳۵ میلیون نفر به مبلغ یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان .
۱۲. آیا یارانه آبان و آذر بر اساس معیار جدید حذف شده است؟
یارانه آبان و آذر طبق دهک‌بندی قبلی پرداخت شده و معیار جدید از دی‌ماه اجرایی شده است. برای اطلاع از وضعیت فعلی، از سامانه استعلام بگیرید .
