به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، السا صالحی روانشناس اعتیاد در یادداشتی در ارتباط اعتیاد، اثرات سوء مصرف مواد مخدر و درمان اعتیاد نوشت: اعتیاد به مواد مخدر یکی از اساسی ترین و ناگوارترین مشکلات اجتماعی و بهداشتی در قرن حاضر می ب...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، السا صالحی روانشناس اعتیاد در یادداشتی در ارتباط اعتیاد، اثرات سوء مصرف مواد مخدر و درمان اعتیاد نوشت: اعتیاد به مواد مخدر یکی از اساسی ترین و ناگوارترین مشکلات اجتماعی و بهداشتی در قرن حاضر می باشد.مطالعات زیادی نشان می دهد که اکثر بیماران دچار سو, مصرف مواد دچار آسیب های اجتماعی فراوانی نظیر طلاق ، پرخاشگری وبزهکاری ،بیکاری و حتی بیماری های جسمی متعددی نسبت به سایر افراد معمولی می باشند .همچنین این افراد با احتمال مرگ و میر بیشتری مواجهند و به طور متوسط ۸/۱۳ سال کمتر از سایرین عمر میکنند. مشکل سو, مصرف مواد و وابستگی به مواد به خصوص مت آمفتامین ها در سال های اخیر به مشکلی جدی و بحث بر انگیز در میان جوانان تبدیل شده است .مت آمفتامین ها یکی از انواع گروه محرک های آمفتامینی هست که در ایران بیشتر به صورت کریستال (سنگ بلورین کوچک) یافت می شود و به نام شیشه معروف است و امروزه به صورت رنگ های متفاوت (زرد ، قرمز ، آبی ) در بازار موجود می باشد. همچنین از شکل های ظاهری شیشه می توان به صورت قرص ، کپسول و پودر نیز یاد کرد. مصرف مت امفتامین ها به صورت خوراکی ،تدخینی ،استنشاقی و تزریقی می باشد که در ایران بیشتر به صورت تدخینی و یا پایپ شیشه ای متداول است .
مصرف این نوع از مواد هر دو نوع اعتیاد ،یعنی هم جسمی و هم روانی را شامل میشود، مصرف آمفتامین ها در ابتدا فرد را بشاش ،پرحرف و پر انرزی میکند و یا حتی موجب کاهش احساس خستگی و گرسنگی و در پی آن کاهش وزن می شود ..البته مصرف شیشه به خاطر عارضه بدبینی که به وجود می آورد امکان دارد در نهایت به انزوا و تنهایی فرد منجر شود و حتی ممکن است باعث ایجاد کم خوابی (به مدت ۳ تا ۱۵ روز ) نیز شود .
گاهی اوقات مصرف آمفتامین ها یا محرک های روان باعث ایجاد پرخاشگری ،خشونت کلامی و رفتارهای غیر عادی در مصرف کنندگان میشود ،مصرف کننده شیشه به مرور دچار سایکوز همراه با علاِئمی مشابه اسکیزوفرنی (هذیان ،بدبینی ،توهمات شنوایی و بینایی)می شوند که در بیشتر مواقع نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارند . مصرف این نوع از مواد همچنین موجب اختلال در حافظه کوتاه مدت و بلند مدت می شود و گاها افسردگی مقاوم به درمان را نیز به همراه دارد . ممکن است این نوع از مصرف کنندگان دچار علائم جسمی نظیر مشکلات کبدی ، کلیوی ،پوسیدگی و از دست دادن دندان ها و ضعف سیستم ایمنی بدن نیز شوند.
مصرف بالای این مواد نیز ممکن است منجر به تشنج،حملات صرع ،حمله قلبی و یا نارسایی قلبی و مرگ ناشی از توقف تنفسی می شود .لازم به ذکر است که یکی از نشانه های بارز در کسانی که به مصرف این ماده اعتیاد دارندگشاد شدن مردمک چشم و افزایش ضربان قلب است .
متخصصان درمانگر اعتیاد میگویند برای درمان کسی که به مواد محرک شیشه اعتیاد پیدا میکند، داروی خاصی در دنیا وجود ندارد و داروهایی که تجویز میشود تنها به کاهش علایم ناراحتکننده بیمار کمک میکند…
لذا از جمله روشهای جایگزین با هدف ترک تدریجی شیشه، می توان قرص b2 یا قرص بوپرنورفین را نام برد،قرص ب2 اثری شبیه به مورفین در بدن ایجاد میکند و به عنوان یک داروی مسکن نیز استفاده میشود. به همین علت جهت ترک مخدرهای مختلف از قبیل شیشه مورد استفاده قرار میگیرد
ترک شیشه با ریتالین یکی از روش های پیشنهادی برای ترک اعتیاد به شیشه است.ریتالین یکی از داروهای معروف و پرمصرف است که از آن برای درمان شیشه استفاده میشود. این دارو جزو داروهای محرک بوده و گزینه مناسبی برای ترک مواد محرک نظیر شیشه و الاسدی است. این داور از لحاظ ساختار شباهت زیادی با شیشه داشته و از همین رو برای ترک شیشه بسیار موثر است. شاید تصور کنید که ریتالین به دلیل شباهت با شیشه میتواند مغز را دچار اختلال کند اما، ریتالین برخلاف شیشه که اثرات تخریبی بر روی مغز دارد، خواص اصلاح کننده روی بیماران دارد.
همچنین داروهایی که برای ترک اعتیاد به شیشه استفاده میشود داروهای کمکی از جمله ضداضطرابها و ضدافسردگی هاست که این داروها در کاهش علایم بیمار موثر هستند.و حتما از طریق روانپزشک باید تجویز شوند .
ماتریکس یکی از معروف ترین و شناخته شده ترین راه های ترک اعتیاد به شیشه در دنیاست که بر خلاف ترک شیشه با بهترین قرص ها یک راه غیر دارویی است. این روش به کمک درمانگر به صورت هفتگی انجام می شود و در واقع یک برنامه زمان بندی شده سه ماهه است. تمام جلسات این راه که برای ترک مورد استفاده قرار می گیرد، از قبل تعیین می شوند و لازم است در برخی از جلسات آن، یکی از اعضای خانواده به عنوان همراه بیمار حضور داشته باشد. مدت زمان لازم برای هر جلسه در یک روز حدود ۳۰ دقیقه است که در طول جلسات مباحث مخصوصی به کمک درمانگر تعلیم داده می شود. همچنین تکالیف جلسه قبل و آموزش هایی برای هفته آینده مورد بررسی قرار می گیرند و وضعیت رفتاری در طول هفته و غیره را شامل میشود.
در الگوی ماتریکس داشتن یک برنامه مدون و اهداف درمانی اهمیت زیادی دارند.
-آشنا کردن بیمار و خانواده اش درباره اعتیاد به شیشه
-نحوه درمان اعتیاد به شیشه
-شناسایی موقعیت های مشکل آفرینی که ممکن است برای هر بیمار اتفاق بیفتد
-مهارت های مدیریت که ممکن است به لغزش منجر شود
-آموزش روش های پاک ماندن
-آموزش برخورد با استرس و نا ملایمات
-یادگیری مهارت های زندگی سالم و بدون مواد (شامل برنامه ریزی، ارتباط با دیگران، تفریحات سالم و غیره می شود)
-افزایش بصیرت فرد نسبت به رفتارهایش و اصلاح مشکلات روانی و رفتاری
-مدیریت درمان اختلالات جسمی حاصل از اعتیاد
هدف هایی که در هر جلسه ترک شیشه باید دنبال شود شامل موارد زیر است:
بیماران بتوانند نحوه ترک شیشه را یاد بگیرند و از روش های لازم برای دور ماندن از مواد استفاده کنند.
میل و وسوسه افراد برای کاهش مصرف مواد ادامه داشته باشد.
در هر مراجعه بیمار آزمایش تست اعتیاد انجام می دهد و بر اساس نتایج آزمایش و مصاحبه هایی که انجام می شود، وضعیت پیشرفت بیمار در طول کل دوره درمان ارزیابی می شود و بر اساس این ارزیابی درمانگر می سنجد که از چه راهی برای ترک شیشه باید استفاده کند. در ترک شیشه مسئله مهم این است که روان درمانی باید به صورت خاص و صرفا برای ترک شیشه انجام شود و در آن از روش های غیر دارویی (مگر در موراد خاص) استفاده می شود. این نوع از روان درمانی برای ترک شیشه به روان درمانی شناختی (CBT) معروف است. همچنین مراقبت پس از ترک اعتیاد به خصوص از شخصی که مصرف همزمان شیشه و الکل دارد، به مراتب حساس تر است.
در مورد ترک این ماده مخدر باید گفت بعد از این که حالت علاقه به مصرف از بین رفت، ماه ها زمان خواهد برد که شخص وسوسه به مصرف شیشه را از دست دهد و گاهی بین ۹ ماه تا یک سال طول می کشد.
بیان چند مورد از راهکارهای مقابله با وسوسه و راهبرد های مقابله ای موثر در ترک :
افراد سو مصرف کننده مواد در برخورد بافشار روانی به جای استفاده از مهارت های مقابله ای مناسب ، مصرف مواد را انتخاب می کنند .
در واقع فشار روانی یک پاسخ تعمیم یافته یا فیزیولوژیکی به یک عامل استرس زا می باشد .تکنیک های کنترل استرس یا فشار روانی به افراد کمک میکند تا کنترلی که در زندگی خود از دست داده اند را دوباره بازیابند همچنین آموزش این تکنیک ها به افراد باعث میشود تا با برقراری و نگهداری برنامه بهبودی روزانه بتوانند بدرستی با فشارهای روانی مقابله کنند.
یک برنامه منظم ورزشی و تمرینی
آرام بخشی منظم
تغییر شیوه زندگی و گسترش فعالیت ها ی لذت بخش (احساس درماندگی نداشته باشید)
.مشکل گشایی و حل مسئله
لازم به ذکر است که مشکلات حل نشده ، باعث افزایش میزان فشار روانی به هر انسانی می گردد . مشکلات بخش جدانشدنی زندگی است و لذا هرکسی برای کنار آمدن موثر با آنها نیازمند کسب مهارت هایی از جمله :
-شناسایی مشکل
-تعیین اهداف و روشن شدن این موضوع که چه چیزهایی میخواهید
-بررسی راه حل های مناسب
-فکرکردن روی راه حل ها و انتخاب بهترین راه حل
–کاکردن روی مشکل
-ارزیابی عمل وکار خود در جهت حل مشکل
گسترش فعالیت های لذت بخش
یکی از مواردی مه مصرف کنندگان مواد در درمان آن هراس دارند می گویند اگر مواد را ترک کنیم دیگر لذت وخوشی نخواهیم داشت .چرا که آنها این مواد محرک را مدت زمان نسبتا طولانی مصرف کردند و تنها لذتی که برده اند در مصرف مواد خلاصه کرده اند و مستقیما درگیر هیج لذت دیگری نبوده اند.
باید به آنها این گوشزد کرد که لذت واقعی در حفظ سلامتی است ولذتی را که هنگام ترک گم کرده اید مبتنی بر احساس کاذبی بوده که مواد به وجود آورده است ولذا افزایش فعالیت های لذت بخش باعث بالا رفتن خلق و کاهش میزان استرس میشود واگر درجریان بهبودی احساس خوبی را حس نمی کنند به این معنا نیست که به اندازه کافی فعالیت های لذت بخش ندارید.
باید فعالیت هایی را که باعث ایجاد حس لذت در شما میشود را شناسایی کرده و یک فهرست از کارهایی که بیشتر انجام می دهید نیز تهیه کنید (یک فهرست روزانه)
برنامه خود را بنویسید وهرچه فعالیت های لذت بخش تری داشته باشید احساس بهتری می کنید
فهرست یک سری از فعالیت ها :
ورزش کردن ، صحبت کردن ، مسافرت رفتن ، کوهنوردی ، تغییر دکور منزل ، فکر کردن به چیزهای مثبت ،دیدارکردن با دوست و اقوام ، جدول حل کردن ،تنها ماندن و وقت گذاشتن برای خود ، پیاده روی در طبیعت ، رسیدن به گل و گیاه و ……….
آرام بخشی
مدت هاست که مردم برای رسیدن به آرامش ذهن و جسم خود را آرام می کنند اگر افراد دوبار در روز و به مدت 10تا ۲۰ دقیقه به آرامش برسند ، تاثیر شگرفی روی کاهش میزان استرس و فشار روانی کلی آنها خواهد داشت اکثر ما میترسیم اگر امروز را استراحت کنیم و یا ارام باشیم فردا دچار مشکل خواهیم شد و تقریبا همیشه نگران آینده هستیم ..
در صورتی که بیماری هایی نظیر فشار خون ، زخم معده و سردرد می تواند کاملا با استفاده از یک برنامه آرامش بخش منظم از بین بروند.
چند تکنیک ساده آرامش بخش :
۱ آرام نشستن در یک مکان ساکت وآرام
۲ تنفس عمیق جوری که ریه خود را از هوا پر کنیم
۳ به تعداد تنفس خود توجه کنیم و آرام نفس بکشیم (نفس را از طریق بینی به داخل دهیم و از طریق ذهان و بینی خارج کنیم
۴ به آرامی هوای داخل ریه خود را تخلیه کنیم
۵ بعد از هربار بازدم شمارش کنیم واگر چیز دیگری به ذهنمان آمد امری است طبیعی اما مجددا تمرکز کنیم و شمارش را از سر بگیریم و به تنفسمان توجه کنیم
۶ گوش دادن به یک موسیقی و یا آهنگ بی کلام لذت بخش
۷ همواره دقت کنیم که هیچ چیزی خیلی خوب یا خیلی آهسته انجام نمیشود و ما همواره مجبور نیستیم کارهایی انجام دهیم که سریعا به موفقیت بیانجامد.
در هنگام انجام کارها این پرسش ها را از خود داشته باشیم و به نتیجه گیری برسید :
۱ آیا من باید این کار را انجام دهم ؟
2حتما همین حالا این کار را انجام دهم ؟
3آیا با انجام این کار تغیری در زندگی من به وجود می آید ؟
نکته :به نوای جسم خود در طول روز گوش فرا دهید و اگر مسئله ای آرامش شما را تهدید می کند از آن کناره گیری کنید .
ارتباطات اجتماعی خود را بالا ببرید ، منفی گرا نباشید ،لبخند بزنید ،به محیط اطراف خود توجه کنید و درباره چیزهای خوشایند صحبت کنید .
کنترل تکانه
اگر شما به احساسات خود سریعا واکنش نشان می دهید با تکانه های خود مشکل دارید زیرا بدون فکر رفتار میکنید،
اولین مرحله در کنترل تکانه : درک و شناسایی احساسات خود می باشد، چرا که احساسات همان تکانه ها هستد و رفتار را بر می انگیزاند و به آن جهت میدهد .
هر احساسی در ما فعالیت خاصی را بر می انگیزاند . مثلا ترس برانیزاننده فرار است و خشم بر انگیزاننده جنگ و جدال و بحث می باشد .
پس بیاموزید هر احساس چه فعالیتی را بر می انگیزاند و این رفتار از کجا سرچشمه میگیرد .
راهکار :یک برگه کاغذ بر دارید و جزییات چیزی را که می خواهید متفاوت با آن عمل کنید و انجام دهید را یاد داشت کنید .زیرا یادداشت کردن باعث میشود که شما نسبت به اهداف و کار خود آگاه تر شوید .
برای مثال فردی که به پرخاشکری نسبت به خانواده خود عادت دارد و یا بد رفتاری جسمی دارد ، می تواند این چنین بنویسد :
—–من میخواهم با خانواده ام رفتار محبت آمیز بیشتری داشته باشم و کتک زدن به آنها را متوقف سازم .
و سپس به بررسی این هدف خود بپردازد طوری که از خودش سوال کند آیا چنین هدفی عقلانی و عملی است ؟
نکته :همواره مطمئن شوید که اهداف با اصطلاحات رفتاری نوشته شده باشد .یعنی یک حرکتی که بتوانید ببنید ،بشنوید و یا احساس کنید .
انتهای پیام/*
