به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ در نشستی با حضور جمعی از مسئولان حوزه علمیه، آموزش‌وپرورش و دانشگاه فرهنگیان، از تقریظ آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه کشور، بر کتاب «معلم مبلغ تراز»، تألیف حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمداسماعیل عبداللهی، رونمایی شد؛ اثری که به تبیین مبانی فلسفی و نظری یکی از ابتکارات اثرگذار در پیوند نظام تربیت معلم و ظرفیت‌های علمی و تربیتی حوزه‌های علمیه اختصاص یافته است.
در این نشست، سخنرانان با تجلیل از تلاش‌های علمی و مدیریتی مؤلف، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های کتاب برای تقویت هویت تربیتی معلمان، توسعه همکاری حوزه و آموزش‌وپرورش و تحقق اهداف سند تحول بنیادین تأکید کردند.
آیت‌الله اعرافی: «معلم مبلغ تراز» اثری فاخر و گامی ستودنی است
مهم‌ترین بخش این مراسم، قرائت تقریظ آیت‌الله علیرضا اعرافی بر کتاب «معلم مبلغ تراز» بود؛ تقریظی که با توجه به سابقه علمی و تخصصی ایشان در حوزه فقه تربیت، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
مدیر حوزه‌های علمیه در این تقریظ، با تبیین نسبت سه مفهوم بنیادین تعلیم، تربیت و تبلیغ، بر ضرورت پرورش معلمانی تأکید کرده است که افزون بر انتقال دانش، مسئولیت شکل‌دهی به شخصیت، هویت و فضیلت‌های انسانی و دینی نسل آینده را بر عهده داشته باشند.
در بخشی از این تقریظ آمده است:
«در عصر حاضر، بیش از هر زمان به معلمانی نیاز داریم که معمار جان و مربی روان و مبلغ معارف دین باشند و ویژگی‌های هر سه مفهوم را جامع باشند. و این مقصد والا نیازمند طرحی بنیادی و نقشه‌ای راهبردی است.»
آیت‌الله اعرافی در ادامه، با ارزیابی مثبت از اثر علمی دکتر عبداللهی تصریح کرده است:
«این اثر فاخر، گامی ستودنی در این مسیر است و باید از فاضل گران‌مایه و مؤلف ارجمند آن، جناب حجت‌الاسلام والمسلمین آقای عبداللهی، سلّمه‌الله، تقدیر و تشکر کرد.»
این تقریظ که به تاریخ اول مرداد ۱۴۰۳ نگاشته شده، افزون بر تجلیل از مؤلف، بر اهمیت طراحی الگویی جامع برای پیوند سه رسالت تعلیم، تربیت و تبلیغ دلالت دارد؛ الگویی که کتاب «معلم مبلغ تراز» درصدد تبیین مبانی نظری آن است.
دکتر عبداللهی: «تربیت معلم مبلغ» حاصل تبدیل یک ایده تربیتی به ظرفیت ملی است
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمداسماعیل عبداللهی، مؤلف کتاب و بنیان‌گذار ابتکار «تربیت معلم مبلغ»، در این نشست با تشریح پیشینه شکل‌گیری این حرکت، اظهار داشت: ایده تأسیس نهاد تربیت معلم مبلغ از سال ۱۳۹۷ و با حمایت آیت‌الله اعرافی آغاز شد و در ادامه، با پیگیری‌های علمی، مدیریتی و حقوقی، زمینه توسعه حضور طلاب در عرصه‌های مختلف آموزش‌وپرورش فراهم آمد.
وی با اشاره به گسترش ظرفیت‌های حضور طلاب در نظام تعلیم‌وتربیت توضیح داد که در جریان این حرکت، شمار طلاب فعال در آموزش‌وپرورش از حدود پنج هزار نفر به ۳۲ هزار نفر افزایش یافته و دامنه رشته‌ها و گرایش‌های مرتبط نیز از یک گرایش به ۱۶ گرایش توسعه پیدا کرده است.
دکتر عبداللهی همچنین به دشواری‌های نهادی و ساختاری این مسیر اشاره کرد و پیگیری اصلاح برخی مقررات و توسعه ظرفیت‌های قانونی و آموزشی را از جمله اقدامات انجام‌شده برشمرد.
وی با قدردانی از حمایت‌های آیت‌الله اعرافی و همراهی شخصیت‌ها و مدیران مؤثر در این حرکت، تأکید کرد که شکل‌گیری چنین ظرفیتی حاصل مجموعه‌ای از تلاش‌های علمی، اجرایی و نهادی بوده است.
کتاب «معلم مبلغ تراز» را می‌توان صورت‌بندی علمی و نظری تجربه‌ای دانست که پیش‌تر در میدان عمل و در تعامل میان حوزه‌های علمیه و نظام آموزش‌وپرورش دنبال شده است؛ تجربه‌ای که اکنون با تدوین مبانی فلسفی و تربیتی خود، ظرفیت بیشتری برای مطالعه، نقد، توسعه و بهره‌برداری در سیاست‌گذاری تربیت معلم پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده، مدیر حوزه ریاست آیت‌الله اعرافی و مشاور عالی ایشان: تحول واقعی جامعه باید از آموزش‌وپرورش آغاز شود
در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده، مدیر حوزه ریاست آیت‌الله اعرافی و مشاور عالی ایشان، با تأکید بر نقش بنیادین آموزش‌وپرورش در ساخت آینده جامعه، توجه به تربیت نسل کودک و نوجوان را از مهم‌ترین الزامات تحول اجتماعی و فرهنگی دانست.
وی با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در عرصه تعلیم‌وتربیت، خاطرنشان کرد که سرمایه‌گذاری بر تربیت انسان باید از نخستین مراحل رشد آغاز شود و نمی‌توان تحقق تحول بنیادین را صرفاً به آموزش عالی واگذار کرد.
تأکید مدیر حوزه‌های علمیه بر ضرورت تربیت معلمانی که «معمار جان و مربی روان» باشند، همراه با تجلیل مسئولان دانشگاه فرهنگیان و آموزش‌وپرورش از تلاش‌های علمی و نهادی مؤلف، نشان داد که مسئله تربیت معلم مبلغ می‌تواند به موضوعی مشترک برای گفت‌وگوی تخصصی و همکاری نهادی تبدیل شود.
در این نشست، از تقریظ آیت‌الله اعرافی بر کتاب «معلم مبلغ تراز» رونمایی شد و رونمایی مستقل از خود کتاب به زمان دیگری موکول گردید.
«معلم مبلغ تراز» حاصل تلاش علمی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمداسماعیل عبداللهی برای صورت‌بندی مبانی الگویی است که می‌کوشد میان دانش معلمی، مسئولیت تربیتی و رسالت فرهنگی پیوندی منسجم برقرار کند؛ الگویی که توسعه و ارزیابی علمی آن می‌تواند به غنای مباحث تحول در تربیت معلم کمک کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده همچنین با تجلیل از پیگیری‌های مستمر دکتر عبداللهی در راه‌اندازی و توسعه مسیر تربیت معلم مبلغ، تلاش‌های وی را در ایجاد هماهنگی میان نهادهای حوزوی و آموزشی مورد قدردانی قرار داد.
وی اهتمام آیت‌الله اعرافی به تحول نظام تعلیم‌وتربیت و سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش را نیز یادآور شد و بر ضرورت استمرار همکاری‌های علمی و اجرایی در این زمینه تأکید کرد.
رئیس دانشگاه فرهنگیان قم: ثبت چنین اثری به نام دکتر عبداللهی مایه افتخار است
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سلم‌آبادی، رئیس دانشگاه فرهنگیان قم، نیز در این مراسم با تجلیل از شخصیت علمی و اجرایی مؤلف کتاب «معلم مبلغ تراز»، گفت: «همچنان‌که در مسائل اجرایی و پیگیری‌ها موفق هستند، الحمدلله اهل قلم هستند. آقای دکتر عبداللهی، باعث فخر است که چنین اثری به نام ایشان ثبت شده است.»
وی با تأکید بر جایگاه معنوی و اجتماعی معلمی، این حرفه را امتداد رسالت انبیا در تعلیم و تربیت انسان دانست و اظهار داشت که ساخت جامعه از مسیر تربیت دانش‌آموزان و نسل نوپا می‌گذرد و معلمان در این فرایند نقشی تعیین‌کننده دارند.
رئیس دانشگاه فرهنگیان قم با تبیین پیوند میان رسالت معلم و مبلغ، خاطرنشان کرد که معلمان در کنار مسئولیت آموزشی، رسالتی تربیتی و فرهنگی نیز بر عهده دارند و از این منظر، اندیشه معلم مبلغ واجد اهمیتی اساسی است.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های استان قم، بر امکان تبدیل این استان به یکی از مراکز مهم تربیت مربیان پرورشی تأکید کرد و توسعه زیرساخت‌های آموزشی و اقامتی برای تربیت سالانه دو هزار مربی پرورشی را از نیازهای این مسیر دانست.
مدیرکل آموزش‌وپرورش قم: مبانی کتاب «معلم مبلغ تراز» با الگوی مدرسه تراز پیوند داده شود
دکتر محمدجواد محمدسعید، مدیرکل آموزش‌وپرورش استان قم، نیز در این نشست با تجلیل از شخصیت علمی آیت‌الله اعرافی و نقش ایشان در تحولات نظام تعلیم‌وتربیت، بر اهمیت همکاری نزدیک‌تر میان حوزه‌های علمیه و آموزش‌وپرورش تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تربیتی طلاب شاغل در آموزش‌وپرورش اظهار داشت که تجربه حضور این نیروها در مدارس، ضرورت بهره‌گیری گسترده‌تر از توانمندی‌های آنان را آشکار کرده است.
مدیرکل آموزش‌وپرورش قم، عدالت، هویت و کیفیت را از محورهای اساسی سیاست‌های کلان تعلیم‌وتربیت برشمرد و بر اهمیت ویژه هویت در برنامه‌ریزی‌های تربیتی تأکید کرد.
محمدسعید همچنین با اشاره به تدوین الگوی مدرسه تراز در چارچوب سند تحول بنیادین، پیشنهاد کرد زمینه بررسی و تطبیق محتوای کتاب «معلم مبلغ تراز» با این الگو، از طریق برگزاری نشست‌های تخصصی با دست‌اندرکاران آن، فراهم شود.
این پیشنهاد، یکی از نکات مهم نشست بود؛ زیرا امکان بررسی ظرفیت‌های علمی کتاب را در ارتباط با نیازهای اجرایی مدارس و برنامه‌های تحول آموزش‌وپرورش مطرح ساخت.
وی همچنین از توسعه برنامه‌های توانمندسازی طلاب فعال در مدارس و استفاده از ظرفیت آنان در حوزه تربیت، هویت‌بخشی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی خبر داد و به برنامه همکاری در ۲۳ مدرسه هدف استان قم اشاره کرد.
«معلم مبلغ تراز»؛ پیوند تجربه نهادی با مبانی علمی تربیت معلم
کتاب «معلم مبلغ تراز» از این جهت واجد اهمیت است که موضوع آن صرفاً معرفی یک فعالیت آموزشی یا گزارش یک تجربه اجرایی نیست، بلکه به مبانی فلسفی و نظری الگویی می‌پردازد که در پی بازتعریف نسبت میان دانش، تربیت و رسالت فرهنگی معلم است.
در این رویکرد، معلم تنها انتقال‌دهنده محتوای درسی نیست، بلکه در شکل‌گیری شخصیت، هویت و جهت‌گیری اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموز نیز نقش دارد. بر همین اساس، پیوند میان صلاحیت علمی، توانمندی تربیتی و مسئولیت تبلیغی، مسئله محوری الگوی معلم مبلغ به شمار می‌رود.
اهمیت این اثر زمانی آشکارتر میشود که تدوین آن در امتداد تجربه‌ای چندساله در تأسیس و توسعه نهاد تربیت معلم مبلغ قرار می‌گیرد؛ تجربه‌ای که از یک ابتکار اولیه آغاز شد و با پیگیری‌های مستمر مؤلف و همراهی مجموعه‌ای از مدیران و نهادهای حوزوی و آموزشی، به گسترش ظرفیت‌های حضور طلاب در نظام تعلیم‌وتربیت انجامید.
از این منظر، کتاب دکتر عبداللهی می‌تواند زمینه‌ای برای گفت‌وگوی علمی میان صاحب‌نظران حوزه تعلیم‌وتربیت اسلامی، مدیران آموزشی، پژوهشگران تربیت معلم و سیاست‌گذاران نظام آموزشی فراهم آورد.
تقریظی که بر اهمیت یک مسئله راهبردی تأکید می‌کند
رونمایی از تقریظ آیت‌الله اعرافی بر کتاب «معلم مبلغ تراز»، فراتر از تجلیل از یک اثر علمی، فرصتی برای بازاندیشی در یکی از مسائل بنیادین نظام تعلیم‌وتربیت کشور بود: جامعه برای تربیت نسل آینده به چه معلمی نیاز دارد و چگونه می‌توان صلاحیت‌های علمی، تربیتی و معنوی را در شخصیت حرفه‌ای معلم به یکدیگر پیوند داد؟
در ابتدای مراسم حجت الاسلام دکتر عبداللهی نویسنده کتاب پس از معرفی کتاب معلم مبلغ تراز به روند تأسیس نهاد «تربیت معلم مبلغ» اشاره کرده و افزود که این ایده در سال ۱۳۹۷ و با حمایت آیت‌الله اعرافی آغاز شد و منجر به افزایش چشمگیر تعداد طلاب فعال در آموزش و پرورش (از ۵ هزار به ۳۲ هزار نفر) شده است.
سپس حجت الاسلام علیزاده رئیس حوزه ریاست مرکز مدیریت حوزه های علمیه ضمن تاکید بر اینکه تحول بنیادین در جامعه با تحول و ارتقاء آموزش و پرورش ایجاد میشود نه دانشگاه افزودند تقریظ آیت‌الله اعرافی بر کتاب «معلم مبلغ تراز» دارا اهمیت بسیاری است و ایشان قریب به ۲۰ سال در زمینه «فقه تربیت» تدریس کرده‌اند و این تقریظ گواهی بر اهمیت علمی این موضوع است.
همچنین حجت الاسلام سلم آبادی رئیس دانشگاه فرهنگیان قم فرمودند اگر می‌خواهیم جامعه ساخته شود، باید از طریق دانش‌آموز و نسل نوپا و نوجوانان ساخته شود و این کار به عهده معلمان است. معلمان همان نقش مبلغ را دارند، همان نقش انبیا را دارند که در رأس همه فعالیت‌های آنها تبلیغ است و مبلغند و معلمند.
در انتها آقای دکتر محمد جواد محمدی سعید مدیر کل آموزش و پرورش استان قم ضمن قرائت تقریظ فرمودند: در عصر حاضر، بیش از هر زمان به معلمانی نیاز داریم که معمار جان و مربی روان و مبلغ معارف دین باشند و ویژگی‌های هر سه مفهوم را جامع باشند. و این مقصد والا نیازمند طرحی بنیادی و نقشه‌ای راهبردی است.
همچنین ایشان در رابطه با کتاب معلم مبلغ تراز فرمودند این اثر فاخر، گامی ستودنی در این مسیر است و باید از فاضل گران‌مایه و مؤلف ارجمند آن، جناب حجت‌الاسلام والمسلمین آقای عبداللهی، سلّمه‌الله، تقدیر و تشکر کرد.
متن تقریظ:
بسم‌الله الرحمن الرحیم.
تعلیم، تربیت و تبلیغ، واژگانی گرچه دارای بار معنایی متفاوت، اما دربردارنده وجه مشترک‌اند و در فضای ترویج و ترسیخ معرفت و فضیلت دینی، از ارزش و جایگاه برخوردارند.
در عصر حاضر، بیش از هر زمان به معلمانی نیاز داریم که معمار جان و مربی روان و مبلغ معارف دین باشند و ویژگی‌های هر سه مفهوم را جامع باشند. و این مقصد والا نیازمند طرحی بنیادی و نقشه‌ای راهبردی است.
این اثر فاخر، گامی ستودنی در این مسیر است و باید از فاضل گران‌مایه و مؤلف ارجمند آن، جناب حجت‌الاسلام والمسلمین آقای عبداللهی، سلّمه‌الله، تقدیر و تشکر کرد.
علیرضا اعرافی
۱/۵/۱۴۰۳
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
