۲۲:۲۴ - ۱۴۰۳/۰۲/۱۷

مذهبی

تیمم چگونه است

تیمم به معنی قصد کردن است، ولی در شرع، قصد کردن به خاک پاک را می‌گویند که به جای وضو یا غسل و در نبودن آب می‌باشد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، در زمان نبود آب خیلی از مردم برای وضو گرفتن به مشکل میخورند که پاسخ آن تیمم است. حال ممکن است برای نحوه انجام تیمم برای آنها سوال شود که باید بگوییم نحوه انجام دادن تیمم را در خبر گفته ایم. با توجه به اینکه این روزها آب به شدت کم شده است خیلی از مردم به دنبال راه جبران آب برای وضو هستند برای با خبر شدن از جزئیات و کسب اطلاعات بیشتر درباره تیمم اندیشه معاصر را تا انتها دنبال کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

مراحل تیمم

۱- ابتدا به قصد انجام امر خدا، کف دو دست را بر چیزی که تیمم بر آن صحیح است می زنیم( بعضی مراجع تقلید کمی ضربه داشتن دستها را ضروری می دانند، نه این که به آرامی دستها را بر خاک قرار دهیم).

۲- کف دو دست را بر پیشانی از ابتدای محل رشد مو تا ابروها( و روی ابرو طبق برخی فتاوا) می کشیم(موهای سر نباید مانع ایجاد کنند).

۳- تمام کف دست چپ را بر تمام پشت دست راست از مُچ تا نوک انگشتان می کشیم.

۴- همین کار را برای دست چپ تکرار می کنیم.

بعضی مراجع معتقد هستند پیش از مسح دستها( مرحله۳) لازم است کف دست ها یک بار دیگر بر زمین زده شوند و بعضی دیگر علاوه بر چهار مرحله فوق، معتقد هستند کف دستها یکبار دیگر بر زمین زده شده و بر پشت دو دست کشیده شوند. ( یعنی مراحل ۱، ۳ و ۴ مجددا انجام شوند)

تیمم

تیمم

موارد تیمم

مواردی که بایـد بـه جای غسل و وضو، تیمم کرد:

پیدا نکردن آب: یعنی هنگامی که تهیه‌ ی آب، برای مکلف ممکن نباشد و یا اینکه اصلاً آبی وجود ندارد و یا این که آب هست، ولی شخص به آن دسترسی ندارد، ‌مثل این که درجایی دور از دسترس، مثل چاه است و شخص، وسیله‌ ای برای کشیدن آب از چاه ندارد.توجه؛ اگر شخص مکلّف بدون جست ‌وجوی آب، اقدام به تیمّم کند و نماز بخواند، نمازش باطل است، مگر در صورتی که کوتاهی نماید تا اینکه وقت نماز، تنگ شود و فرصتی برای جستجو باقی نماند. در این صورت، تیمّم و نماز، هر دو صحیح است؛ لیکن برخی از مراجع، قضای نماز را به شرط پیدا کردن آب در آن محدوده‌ ای که شخص، باید آن‌جا را در پی آب، جست ‌و جو می‌کرد، واجب دانسته‌ اند؛ بلکه وجوب خواندن قضای آن نماز، به نظر اکثر فقها، بلکه مشهورِ آنان نسبت داده شده است.
ترس از ضرر: یعنی هنگامی که اطمینان داشته باشد که آب برای سلامتی او مضر باشد.
نیاز به آب برای حفظ جان: هنگامی که مکلف بیم دارد که اگر آب را برای غسل یا وضو مصرف کند، خود یا خانواده و کسانش و یا کسی که حفظ جانش بر ذمه ی وی است، در تشنگی بمانند.
نیاز به آب برای تطهیر: هنگامی که شخص بخواهد با مقدار آبی که در اختیار دارد، بدن یا لباس خود را برای نماز تطهیر کند.(رفع نجاست نماید)
نداشتن آب مباح: یعنی هنگامی که استعمالِ آن آب یا ظرف آن بر شخص حرام باشد، مثلاً غصبی باشد.
نداشتن وقت کافی برای وضو یا غسل: هنگامی که وقت نماز تنگ باشد و غسل یا وضو، موجب شود که همه‌ ی نماز یا قسمتی از آن در خارج وقت واقع شود (قضا شود).
مشقت بیش از حد: در صوتی که وضو یا غسل برای شخص ضرر داشته باشد و یا اینکه تکلیف خیلی دشواری برای او باشد، باید به جای غسل و وضو، تیمم کند و اگر وضو بگیرد یا غسل نماید، محل اشکال است.

نکته: ترتیبی که در بالا ذکر شد، در تیمم بدل از غسل و تیمم بدل از وضو یکسان است.

در صورتی که قسمتی از پیشانی یا بخشی از پشت دست ها را حتی به اندازه ی اندکی از آن، مسح نکند تیمم صحیح نیست، چه اینکه از روی عمد باشد و چه از روی جهل به مسئه و یا فراموشی باشد، البته دقت و وسواس زیاد هم لازم نیست و در حدی که بگویند همه‌ ی پیشانی و پشت هر دو دست‌، مسح شده کفایت می کند.

برای این که اطمینان حاصل کند که تمام پشت دست ها را مسح کرده است، بهتر است کمی بالاتر از مچ ها را هم مسح کند، ولی مسح مابین انگشتان لازم نیست.

احکام تیمم

اگر مختصری هم از پیشانی یا پشت دست‌ها را مسح نکند، تیمم باطل است، چه عمداً مسح نکند، یا مسئله را نداند، یا فراموش کرده باشد، ولی دقّت زیاد هم لازم نیست و همین‌قدر که بگویند تمام پیشانی و پشت دست‌ها مسح شده کافی است.
هرگاه فردی جنب شود و وقت به مقداری که بتواند بدن و لباسش را تطهیر کند، یا لباس خود را عوض نماید نداشته باشد و به علت سردی هوا و مانند آن نتواند نماز خود را برهنه هم بخواند، باید نماز را با تیمم بدل از غسل جنابت با همان لباس نجس بخواند. این نماز مجزی (کافی) است و قضای آن بر او واجب نیست.
اگر کسی در تنگی وقت، خوف آن را داشته باشد که در صورت غسل کردن یا وضو گرفتن، همه یا قسمتی از نمازش در خارج وقت واقع شود باید تیمم کند و نماز بخواند.
هرگاه رطوبتی از انسان در حال خواب خارج شود و بعد از بیداری چیزی به یاد نیاورد، ولی لباس خود را مرطوب ببیند، اگر می‌داند که محتلم شده، جنب است و باید غسل کند و در صورت تنگی وقت باید بعد از تطهیر بدنش تیمم نموده و نماز بخواند و سپس در وسعت وقت غسل نماید، اما اگر نداند (شک در احتلام و جنابت داشته باشد) در این صورت، حکم جنابت بر آن جاری نمی‌شود.
صحت تیمم بدل از غسل برای اعمالی که مشروط به طهارت نیست، مانند زیارت محل اشکال است، ولی انجام در صورت عدم امکان غسل به قصد رجا و مطلوبیت اشکال ندارد.

چیزهایی که تیمم بر آن صحیح است

تیمم بر هر آنچه از زمین محسوب شود، مانند خاک، شن، ریگ، کلوخ (خاکهای به هم چسبیده)، سنگ (سنگ گچ، سنگ آهک، سنگ سیاه و مانند آن) صحیح است و همچنین بر گچ و آهک پخته و آجر و امثال آنها.
توجه:
تیمم بر اشیای معدنی که جزو زمین محسوب نمی‌شود، مانند طلا و نقره و امثال آن صحیح نیست، ولی تیمم بر سنگهای مرغوبی که عرفاً به آن سنگ معدنی گفته می‌شود، مانند مرمر و غیره صحیح است. تیمم بر سیمان و موزاییک اشکال ندارد، اگر چه احوط (استحبابی) ترک تیمم بر سیمان و موزاییک است.

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

مطالب مرتبط