13:09 - 1403/03/09

اعتراض زنان بازنشسته به «تامین اجتماعی» | واریز حق اولاد به حقوق زنان بازنشسته | جزییات جدید از حقوق بازنشستگی زنان در خرداد ۱۴۰۳

یک زن بازنشسته گفت: زمانی که ما خانم‌ها شاغل بودیم تفاوتی با آقایان در زمینه‌ی کسورات بیمه نداشتیم چرا الان ما زنان بازنشسته نباید مزایایی مثل عائله مندی و حق اولاد داشته باشیم؟

زنان

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، اعتراض زنان بازنشسته به «تامین اجتماعی» ؛ مطابق با قانون بیمه تامین اجتماعی و قانون مدیریت خدمات کشوری، شرایط بازنشستگی برای زنان با ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵ سال سابقه، با توجه به سن، نوع بیمه و سابقه پرداخت حق بیمه متفاوت می باشد و این امر سبب شده است که در میزان مستمری که این افراد می توانند از سازمان مربوطه دریافت کنند، نیز تغییراتی ایجاد شود. در عصر حاضر، اکثر زنان و بانوان همانند مردان، مشغول به کار بوده و نیاز است که حمایت های لازم از آن ها به طور مساوی صورت پذیرد. بازنشستگی از جمله موضوعاتی است که در طی آن، فرد به دلایل مختلف از کار کناره گیری نموده و به وی حقوق بازنشستگی تعلق می گیرد.

برخورداری بانوان و زنان شاغل از مزایای دوران بازنشستگی، بر اساس قانون آن صورت می گیرد. از طرف دیگر، تعلق امتیازات بازنشستگی نظیر دریافت حقوق به متقاضی آن، مستلزم رعایت شرایطی می باشد که این امر، بر اساس میزان سابقه کاری فرد رخ می دهد.

از این رو، در اندیشه معاصر، قصد داریم، پس از پرداختن به این موضوع که قانون بازنشستگی زنان چیست و سن آن چه قدر می باشد؛ به شرایط بازنشستگی زنان با ۱۰، ۱۵، ۲۰ و ۲۵ سال سابقه بپردازیم. سپس در خصوص محاسبه حقوق بازنشستگی زنان با ۲۰ سال سابقه صحبت خواهیم کرد.

اعتراض زنان بازنشسته به «تامین اجتماعی»

قانون بازنشستگی زنان

بیمه زنان شاغل می تواند به دو طریق یعنی از طریق سازمان تامین اجتماعی یا سازمان بازنشستگی کشوری صورت گیرد. در هر صورت، بیمه شدگان در هر دو سازمان، می توانند با رعایت شرایطی به هنگام بازنشستگی، از مزایا و امتیازات آن، بر طبق قانون بهره مند شوند.

 

در رابطه با قانون بازنشستگی زنان می توان بیان داشت که تاکنون قانون خاصی که به طور ویژه، به بحث بازنشستگی زنان اختصاص داده شده باشد، تصویب نگردیده و متقاضیان به منظور مطالعه در این مورد، می بایست با توجه به نوع بیمه خود؛ به قوانین مرتبط مراجعه نمایند.

 

به منظور اطلاع از شرایط و ضوابط بازنشستگی در بیمه تامین اجتماعی، بیمه شدگان می بایست به قانون بیمه تامین اجتماعی مصوب سال ۱۳۵۴ مراجعه نمایند. مطابق با بند ۱۵ ماده ۲ این قانون، بازنشستگی عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون.
کلیه اشخاصی که تحت استخدام دولت می باشند، می بایست به منظور اطلاع از مقررات بازنشستگی به قوانین مرتبط با این موضوع، نظیر قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون استخدام کشوری، مقررات مربوط به صندوق بازنشستگی و… مراجعه نمایند. در قوانین مذکور، کلیه شرایط بازنشستگی زنان و مردان، از جمله سن لازم برای بازنشستگی بیان گردیده است.

سن بازنشستگی زنان

در قسمت گذشته، به توضیح قانون بازنشستگی زنان پرداخته و بیان نمودیم که بیمه شدگان، می بایست با توجه به نوع بیمه خود، به قانون بیمه تامین اجتماعی یا قوانین مرتبط به کارمندان دولتی نظیر قانون مدیریت کشوری یا استخدام کشوری مراجعه نمایند. در این قسمت از مقاله قصد داریم تا به توضیح سن بازنشستگی زنان بپردازیم.

 

فصل هفتم قانون بیمه تامین اجتماعی به بیان مقررات بازنشستگی (اعم از زنان و مردان) مثل سن بازنشستگی تامین اجتماعی پرداخته است. براساس ماده ۷۶ این قانون، بانوان و زنان در صورتی که حائز شرایط و ضوابط زیر باشند، حق استفاده از مستمری بازنشستگی را خواهند داشت:

 

حداقل ده سال حق بیمه مقرر را قبل از تاریخ تقاضای بازنشستگی پرداخته باشند.

سن زن به پنجاه و پنج سال تمام رسیده باشد.

زمان اجرای سن بازنشستگی

سن بازنشستگی

همچنین، مطابق با تبصره یک اصلاحی این ماده، زنانی که ۳۰ سال تمام کار کرده و در هر مورد، حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند؛ در صورتی که سن آنان ۴۵ سال تمام باشد؛ می ‌توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. بنابراین، با توجه به شرایط بانوان، سن بازنشستگی آنان نیز متفاوت می باشد. توجه به این نکته ضروری است که سن مذکور در قسمت فوق، در برخی موارد دارای استثنائاتی نیز می باشد که از جمله آن می توان به اشتغال به مشاغل مخل سلامت اشاره نمود.

 

افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان‌ آور (‌مخل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد‌ حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند می‌ توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و‌ زیان‌ آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.

 

بیمه ‌شدگان تامین اجتماعی که دارای ۳۵ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه باشند، می‌ توانند بدون در نظر گرفتن شرط سنی مقرر در قانون تقاضای بازنشستگی‌ نمایند. زنان کارگر با داشتن ۲۰ سال سابقه کار و ۴۲ سال سن به شرط پرداخت حق بیمه با ۲۰ روز حقوق می ‌توانند بازنشسته شوند.

در رابطه با زنانی که به استخدام دولت در آمده اند، شرایط اندکی متفاوت می باشد. مطابق با ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال ۱۳۸۶، دستگاه اجرائی با داشتن یکی از شرایط زیر می تواند کارمند زن و مرد خود را بازنشسته نماید:

 

الف) حداقل سی سال سابقه خدمت برای مشاغل غیرتخصصی و سی و پنج سال برای مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر با درخواست کارمند برای سنوات بالاتر از ۳۰ سال. مطابق با تبصره این ماده، ایثارگرانی که به موجب قوانین و مقررات مربوط از امتیاز یک مقطع تحصیلی بالاتر برخوردارند؛ نیز با داشتن مدرک کارشناسی، مشمول حکم این ماده می‌ باشند و می‌ توانند تا سی و پنج سال خدمت نمایند.

ب) حداقل شصت سال سن و حداقل بیست و پنج سال سابقه خدمت با بیست و پنج روز حقوق.

در این قانون نیز همانند قانون بیمه تامین اجتماعی، برای زنانی که به مشاغل سخت اشتغال دارند، استثنائاتی در نظر گرفته شده است. مطابق با تبصره این ماده، سابقه مذکور در بند (الف) و همچنین شرط سنی مزبور در بند «ب» برای متصدیان مشاغل سخت و زیان آور و جانبازان و معلولان تا پنج سال کمتر می‌ باشد و شرط سنی برای زنان منظور نمی‌ گردد و آن ها می توانند بدون شرط سنی حقوق بازنشستگی دریافت نمایند.

 

دستگاه‌ های اجرائی مکلفند کارمندانی که دارای سی سال سابقه خدمت برای مشاغل غیرتخصصی و شصت سال سن و همچنین کارمندانی که دارای سی و پنج سال سابقه خدمت برای مشاغل تخصصی وشصت و پنج سال سن می‌ باشند را راسا و بدون تقاضای کارمندان بازنشسته نمایند.
بر اساس تبصره سه این ماده، دستگاه‌ های اجرائی موظفند کارمندان زنی که دارای شصت و پنج سال سن و حداقل بیست و پنج سال سابقه خدمت می‌ باشند را بازنشسته کنند. سقف سنی برای متصدیان مشاغل تخصصی هفتاد سال است. کارمندان تخصصی فوق الذکر که سابقه خدمت آن ها کمتر از بیست و پنج سال است، در صورتی که بیش از بیست سال سابقه خدمت داشته باشند می توانند تا رسیدن به بیست و پنج سال سابقه، ادامه خدمت دهند و در غیر این صورت بازخرید می‌ شوند.

 

اعتراض زنان بازنشسته به «تامین اجتماعی»

کارگران زن بازنشسته می‌پرسند: آیا از ما کمتر از مردان حق بیمه کسر می‌شد؟ مگر در پرداخت حق بیمه و مالیات با آقایان برابر نبودیم؟

کارگران زن بعد از بازنشستگی، مشمول برخی مزایای مزدی نمی‌شوند این در حالیست که در زمان اشتغال مانند مردان کارگر حق بیمه به صندوق تامین اجتماعی واریز کرده‌اند؛ احمدی، یک بازنشسته خانم که در یک شرکت تولیدی زنجان کار می‌کرده و در حال حاضر چند سالی‌ست بازنشست شده، با بیان این مطلب، «از تبعیض جنسیتیِ حاکم در نظام پرداخت تامین اجتماعی» انتقاد کرد.

او گفت: زمانی که ما خانم‌ها شاغل بودیم تفاوتی با آقایان در زمینه‌ی کسورات بیمه نداشتیم چرا الان ما زنان بازنشسته نباید مزایایی مثل عائله مندی و حق اولاد داشته باشیم؟ چرا این مزایای مزدی که حق مسلم ماست، از ما دریغ می‌شود؟

این بازنشسته تامین اجتماعی اضافه کرد: سوال این است که آیا از ما کمتر از مردان حق بیمه کسر می‌شد؟ مگر در پرداخت حق بیمه و مالیات با آقایان برابر نبودیم؟
احمدی با بیان اینکه زمان اشتغال مانند مردان کار کردیم و حق بیمه دادیم، افزود: مگر نباید هر نوع تبعیض در پرداخت دستمزد ملغی شود؛ بسیاری از زنان بازنشسته سرپرست خانوار هستند اما حق اولاد نمی‌گیرند.به اعتقاد این خانم بازنشسته، نظام پرداخت تامین اجتماعی براساس تبعیض تنظیم شده: تبعیض در نظام پرداخت سازمان رخنه کرده؛ حقوق کارکنان سازمان تامین اجتماعی با ما که سرمایه گذار اصلی صندوق هستیم تفاوت بسیار دارد؛ حقوق مردان بازنشسته از زنان بازنشسته و مستمری‌بگیر بیشتر است.

واریز حق اولاد به حقوق زنان بازنشسته

 

به اعتقاد این خانم بازنشسته، نظام پرداخت تامین اجتماعی براساس تبعیض تنظیم شده: تبعیض در نظام پرداخت سازمان رخنه کرده؛ حقوق کارکنان سازمان تامین اجتماعی با ما که سرمایه گذار اصلی صندوق هستیم تفاوت بسیار دارد؛ حقوق مردان بازنشسته از زنان بازنشسته و مستمری‌بگیر بیشتر است…

براساس ماده ۷۶ قانون بیمه تامین اجتماعی و تغییراتی که از سوی مجلس در قوانین بازنشستگی به تصویب رسیده اگر حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت بیمه داشته باشید و سن شما به ۵۵ سال رسیده می توانید تقاضای بازنشستگی کنید.

جزییات شرایط جدید بازنشستگی بانوان

اگر شما خانمی هستید که بعد از چندین سال کار و پرداخت حق بیمه، این روزها با خبر افزایش سن بازنشستگی به ۳۵ سال سابقه کار مواجه شده‌اید و ذهنتان را درگیر کرده این مطلب را تا انتها بخوانید تا از جزئیات و نحوه بازنشستگی خود مطلع شوید.

براساس ماده ۷۶ قانون بیمه تامین اجتماعی و تغییراتی که از سوی مجلس در قوانین بازنشستگی به تصویب رسیده اگر حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت بیمه داشته باشید و سن شما به ۵۵ سال رسیده می توانید تقاضای بازنشستگی کنید. البته اگر به سن ۴۵ سال تمام رسیده باشید و ۳۰ سال حق بیمه پرداخت کرده باشید هم می‌توانید برای بازنشستگی خود اقدام کنید همچنین اگر ۳۵ سال سابقه بیمه دارید بدون در نظر گرفتن سن شما بازنشسته خواهید شد.

این تبصره نیز وجود دارد که زنان کارگر با ۲۰ سال سابقه کار در سن ۴۲ سالگی می توانند بازنشسته شوند اما با ۲۰ روز مستمری.

باز هم شرایط برای بازنشستگی زودتر از موعد هم برای زنان وجود دارد، مثلا اگر حداقل «۲۰ سال متوالی» و یا «۲۵ سال متناوب» کار سخت و زیان‌آور که سلامت شما را به خطر بیندازد انجام داده باشید می توانید بازنشسته شوید چراکه هر سال پرداخت حق بیمه برای چنین کارهایی در یک سال و نیم حساب خواهد شد. البته به شرط آنکه حق بیمه ای که پرداخت کرده اید مربوط به مشاغل سخت و زیان آور باشد.

اگر سابقه بیمه کمتری دارید و می خواهید بازنشست شوید و یا توان کار ندارید، می توانید با پرداخت حق بیمه کمتر و البته شرایط خاص بازنشسته شوید:

۱- شرایط بازنشستگی با ۱۰ سال سابقه پرداخت بیمه (اگر کمتر از ۱۰ سال بیمه داده‌اید می توانید مابه تفاوت آن را که شامل حق بیمه اعم از حق کارگر و کارفرما به نرخ روز است، پرداخت کنید) این است که باید سن شما به ۵۵ سال رسیده باشد، البته در موارد خاص و با رعایت شرایط و با تصویب کمیسیون ماده ۹۱ قانون بیمه تامین اجتماعی می توانید کمتر از این سن نیز تقاضای بازنشستگی کنید.

۲- اما اگر می خواهید با ۱۵ سال سابقه پرداخت بیمه بازنشست شوید باید ۵۵ سال سن داشته باشید که البته با مستمری ۱۵ روز بازنشست خواهید شد.

۳- برای بازنشستگی با ۲۰ سال سابقه پرداخت بیمه نیز شرط سنی ۵۵ سال وجود دارد و البته مستمری که به شما تعلق می گیرد و حداقل حقوق یک کارگر عادی را دریافت خواهید کرد.

۴-همچنین اگر ۲۵ سال سابقه کار و پرداخت بیمه دارید و سن شما بین ۴۲ تا ۵۵ سال است می توانید درخواست بازنشستگی بدهید و مستمری ۲۵ روزه دریافت کنید.

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

مطالب مرتبط