
در این میانه، دومین قدم اشتباه برای از دست دادن شادمانی آنست که هر قدمی را که برای این فرد و این رابطه برداریم ، در خود انتظار بازگشت ، قدردانی و جبران را ایجاد نماییم .اگر دومین قدم نادرست را نیز در روابط برداریم ،شدت یاس و ناامیدی در ما دو صد چندان میگردد، زیرا ما برای تک تک آجرهایی که در ساختن دیوارهای این رابطه برداشته ایم ، دنیایی وهم و خیال جبران در سر پرورانده ایم ، در صورتیکه جبران این انتظارات نه در قدر و منزلت توان این فرد است و نه فعل خواستن این جبران در وی جاریست. لذا بیش از پیش احساس مغبون شدن در ما مستولی گردیده وما را دچار ناراحتی و عذاب وجدان مینماید . در صورتیکه اگر حتی در ارزیابی و قضاوت اولیه درمورد انسانها دچار نقصان شده باشیم، باز هم خطای ما بخشودنی است، اما اگر دومین قدم را هم به اشتباه برداریم دیگر تیشه را با دستان خود به ریشه اعتمادها و مهربانی های خود وارد کرده ایم . اینجاست که از آن حجم از مهربانی و سخاوت تنها آواری از تنفر و خشم و حس انتقام در روان آدمی برجای میماند . پس ضروریست که اگر در مسیر ارتباط با افراد ،خداوند ما را ابزاری برای رساندن او و پلی برای رسیدن وی به سرمنزل آرزوهایش نمود ، دندان انتظار جبران و یا رفتار متقابل را در وی بکشیم و بی بهانه و بی توقع دستهایمان را برای یاری رساندن و بالا کشیدن افراد به سوی افراد دراز نماییم .
سطح انتظارات متناسب از انسانها، قدمهای افراد را در حرکت کردن با آنها محکمتر و معقولتر میسازد و بخشش بدون انتظارمانع بزرگی بر سر راه یاس و دلخوری های افراد برجای میگذارد. کلید طلایی شادمانی افراد میشود سرمایه گذاری درست بروی انسانهای لایق و آموختن بخششهای بی توقع . اگر آدمی در قدم اول یعنی شناخت درست و در عمل آدمها تبحر پیدا کند، یعنی در شناخت آدمها و قضاوتهای واقعی تخصص پیدا کرده است و میتواند به عقل خود اعتماد کند، اما اگر آدمی بتواند در قدم دوم تبحر یابد و بیاموزد که چون خورشید تشعشعات نور و گرمایش را بدون آنکه به کجا میتاباند پرتوفکنی نماید ، میتواند بر رسیدن خود به مدارج عالی کمالات انسانی مجهز دانسته و هم به عقل و هم به احساس خود در زندگی، اعتماد کند.