به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، وزیر آموزش و پرورش در خصوص جزئیات ترمیم حقوق و فوقالعاده ویژه حقوق فرهنگیان و معلمان و نحوه رسیدگی به اعتراضات رتبهبندی معلمان و بارگذاری مدارک در سامانه رتبهبندی را اعلام کرد.
وزیر آموزش و پرورش نحوه رسیدگی به اعتراضات رتبهبندی معلمان و بارگذاری مدارک در سامانه رتبهبندی معلمان را اعلام کرد. وزیر آموزش و پرورش به معلمان و فرهنگیان هشدار داد. وزیر آموزش و پرورش جزئیات ترمیم حقوق و فوقالعاده ویژه حقوق فرهنگیان و معلمان را اعلام کرد. وزیر آموزش و پرورش درباره برخی تخلفات در بارگذاری مدارک رتبهبندی معلمان توضیحاتی داد. برنامه ویژهای وزیر آموزش و پرورش برای جلوگیری از سونامی بازنشستگی فرهنگیان و معلمان اعلام شد.
وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد: حتی اگر یک مدرک خلاف واقعیت در سامانه رتبهبندی معلمان ثبت شود، با آن برخورد میکنیم.
وزیر آموزش و پرورش درباره برخی تخلفات در بارگذاری مدارک رتبهبندی معلمان توضیحاتی داد. وزیر آموزش و پرورش همچنین جزئیات ترمیم حقوق و فوقالعاده ویژه حقوق فرهنگیان و معلمان را اعلام کرد.
رضا مراد صحرایی، وزیر آموزش و پرورش، در حاشیه جلسه هیات دولت در پاسخ به برخی تخلفات در بارگذاری مدارک معلمان گفت: معلمان شریفترین قشر جامعه هستند البته ما نیز کارگروههای رصد تشکیل دادهایم و اگر یک مدرک خلاف واقع در سامانه ثبت شده باشد، متناسب با شان معلمان با آن برخورد میشود، اما اطلاعات ما نسبت به تخلفات این گونه نیست.
وزیر آموزش و پرورش گفت: اگر اقتصاد خوبی میخواهیم مسیرش آموزش و پرورش است، در یک کلام اگر ایران قوی میخواهیم مسیرش از آموزش و پرورش میگذرد.
رضا مراد صحرایی، وزیر آموزش و پرورش در حاشیه جلسه هیات دولت در جمع خبرنگاران اظهار کرد: مسائل آموزش و پرورش ملی هستند نه دستگاهی. ما باید این مسائل را با رویکرد جهادی و کار هماهنگ و همهجانبه حل کنیم.
وزیر آموزش و پرورش افزود: معلمان اصلیترین سرمایه اجتماعی کشور هستند و خودم را نماینده رئیس جمهوری در جمع معلمان میدانم. انشاالله با کمک آنان هم شان و هم کرامت آنان را بالاتر میبریم و مسائلشان را با کیفیت پیگیری میکنیم.
صحرایی یادآور شد: از کارهای مهمی که در پیش داریم موضوع تامین نیروی انسانی برای سال تحصیلی جدید است و بزودی ۱۱ هزار نیروی خدمات و سرایدار استخدام خواهیم کرد با تمرکز بر مدارسی که تمرکز بالاتری دارند. ۳ هزار و ۲۰۰ سرباز خواهیم گرفت. افرادی که اعزامشان تا یک تیرماه است میتوانند در این زمینه اقدام کنند.
وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: آزمون دبیری را برای ۲۸ هزار نفر برگزار میکنیم و برنامه ویژهای برای جلوگیری از سونامی بازنشستگی داریم. از همین تاریخ معلمانی که دارای مدرک کارشناسی هستند و زیر ۶۰ سال سن دارند میتوانند تا ۶۰ سالگی به خدمت خود ادامه دهند. معلمانی که زیر ۶۵ سال هستند و مدرک کارشناسی ارشد دارند تا ۶۵ سالگی میتوانند به خدمت خود ادامه دهند.
صحرایی یادآور شد: در مورد مربیان پرورشی هم مجوز اولیه جذب حدود ۱۱ هزار نفر گرفته شود که امیدوارم به زودی اجرایی شود. برای اولینبار سرانههای دانشآموزی را مستقیم به حساب خود مدارس واریز میکنیم.
وزیر آموزش و پرورش افزود: تربیت تابستانه را هم در نظر داریم که ۱۰ هزار مدرسه با اولویت مدارس دخترانه با همکاری نهادهای فرهنگی برای طرح تابستانه آماده خدمت شدهاند.
وزیر آموزش و پرورش در پاسخ به پرسشی درباره ترمیم حقوق معلمان، تاکید کرد: موضوع معیشت معلمان یک بار برای همیشه باید حل شود. اما در عین حال باید واقعبین بود و مسائل کشور را هم در نظر گرفت. اجرای صحیح رتبهبندی به این امر کمک میکند. همچنین موضوع «فوقالعادهی ویژه» را در نظر داریم که امیدوارم برای کارکنان تا نیمه اول سال اجرایی شود.
وزیر آموزش و پرورش افزود: تربیت تابستانه را هم در نظر داریم که ۱۰ هزار مدرسه با اولویت مدارس دخترانه با همکاری نهادهای فرهنگی برای طرح تابستانه آماده خدمت شدهاند.
وزیر آموزش و پرورش افزود: ما در کشور قریب ۱۸ هزار مدرسه غیردولتی داریم که تعداد بسیار معدودی از آنان این مسائل را دارند، مابقی را نادیده نگیریم که خدمات بسیاری به آموزش و پرورش دارند و با قیمتهای بسیار پایین و معقول عمل میکنند. اما این مدارس معدود و ویژه هم زیر ذرهبین آموزش و پرورش قرار دارند و به آنان خواهیم پرداخت و در برخورد با همین یک درصد مدارس اگر مغایر قانون عمل کنند هیچ تعارفی نخواهیم داشت و برخورد ما جدی خواهد بود.
صحرایی در پاسخ به این پرسش که بیمه معلمان چه زمان ساماندهی میشود، اظهار کرد: بیمه معلمان تا تیرماه در قرارداد همان شرکت بیمه پیشین است. رضایت آنان نسبت به این بیمه بررسی شده و در بسیاری موارد راضی هستند و در برخی موارد ناراضی. شرکتهای دیگری هم اعلام کردند که در این موضوع مشارکت میکنند اما برای ما اولویت رضایت معلمان است. هر شرکتی که رضایت آنان را بیشتر جلب کند با آن شرکت قرارداد میبندیم. شرکتها تلاش در کسب رضایت معلمان رقابت کنند، رضایت من وزیر هیچ اهمیتی ندارد.
وزیر آموزش و پرورش درباره رسیدگی به اعتراضات معلمان درباره رتبهبندی، تصریح کرد: کارگروههای رسیدگی به اعتراضات در مناطق و استانها شکل گرفتند و فرایند رسیدگی هم آغاز شده است. پایان این امر منوط به این است که سایر دستگاههای همکار با ما به همکاری خود ادامه دهند. تلاش میکنیم در اسرع وقت این امر اتمام پیدا کند.
جدول رتبه بندی و افزایش حقوق معلمان در خرداد ۱۴۰۲ منتشر شد + جزئیات
بر اساس اعلام وزارت آموزش و پرورش، هدف اصلی از طرح رتبه بندی معلمان ارتقای درجه معلمان و افزایش کیفیت آموزش های ارائه شده در مدارس عنوان شده است. با وجود آنکه عموم معلمان در سراسر کشور نسبت از قبل نسبت به طرح رتبه بندی معلمان اشتیاق نشان می دادند و از آن استقبال می کردند اما پس از اجرا انتقادهای فراوانی به آن شده است. برخی از معلمان هنوز در طرح رتبه بندی معلمان صاحب رتبه نشده اند. تازه ترین خبرها درباره رتبه بندی معلمان را در ادامه از اندیشه معاصرت بخوانید.
سرپرست وزارت آموزش و پرورش با بیان این که بخشی از کار طرح رتبهبندی هنوز باقی مانده است، گفت: تعدادی از معلمان رتبه نگرفتهاند که به زودی وضعیت آنها مشخص میشود.
رضا مرادصحرایی در جمع خبرنگاران، اظهار کرد: یکی از مهمترین اولویتهای راهبردی دولت، ارتباط مستقیم با مردم و تعامل پیوسته و منسجم با جامعه است چرا که بدون حضور در بین مردم و شنیدن کلام آنان و اطلاع دقیق از مشکلات، تحول محقق نمیشود.
وی با اشاره به برنامهریزی برای پیش بردن طرح رتبهبندی معلمان در سطح کشور خاطرنشان کرد: بخشی از کار طرح رتبهبندی هنوز باقی مانده است. تعدادی از معلمان رتبه نگرفتهاند که به زودی وضعیت آنها مشخص میشود. تعدادی نیز که رتبه آنها مشخص شده، تخصیص لازم برای آنها انجام نشده است و به دنبال حل این مورد نیز هستیم.
سرپرست وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: عدهای هم اعتراض داشتند که حق اعتراض در آیین نامه برای این عزیزان دیده شده است و در حال بررسی اعتراضات هستیم و در نهایت پس از اتمام بررسی اعتراضات با هماهنگی و همکاری نمایندگان مجلس شورای اسلامی به دنبال اصلاح آییننامه رتبهبندی معلمان خواهیم بود.
از خرداد اعمال می شود؟
مرادصحرایی در پایان یادآور شد: نقطه شروع تحولات جامعه از آموزش و پرورش شروع میشود و بر این اساس امروز آموزش و پرورش به یکی از اولویتهای اصلی دولت مردمی مبدل شده است.
افرادی که رتبه بندی معلمان برای آنها انجام نمی شود
محمودزاده عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی گفت: کسی جواب آنها را نمیدهد و یا غیر شفاف به آنها جواب داده میشود؛ زیرا در تحصنات شرکت کردند و این کاملا غیر قانونی است و ما به رییس جمهور تاکید کردیم حقوق این افراد را زیاد کرده و کسانی که این اقدام را کردند با آنها برخورد شود.
وی افزود: در اکثر کشورها معلمان دغدغه معیشت ندارند و تنها دغدغه آنان تربیت آینده سازان کشور بوده اما برعکس در کشور ما دغدغه اصلی معیشت است و برای تأمین زندگی مجبور هستند شغل دوم یا سوم را انتخاب کنند. حال چه فرصتی برای مطالعه برای او باقی میماند؟! زمانی که ما از نظر معیشتی به معلمها رسیدگی نمیکنیم، این وضعیت پیش میآید و انگیزهها از بین میرود. معلم حق التحریر، نهضت و پیش دبستانی که در روستاهای دور افتاده کشور تدریس میکنند ماهی ۳ میلیون تومان و غیر انتفاعی ماهی ۱ میلیون و پانصد هزار تومان حقوق میگیرند؛ با این حال ما چه انتظاری داریم که معلم به درستی به کار خود برسد!؟

طرح رتبه بندی
وی ادامه داد: دولت باید بودجه بالایی را در نظر بگیرد و علی الخصوص باید در لایحه بودجه حقوق معلمان به شدت افزایش پیدا میکرد، اما در دولتهای مختلف به این وزارتخانه نرسیدند؛ به خصوص در دولت سیزدهم که وضعیت بسیار بدتر است! دولت در ورود افراد به آموزش و پرورش به خوبی عمل نکرد. در دولت رییسی شاهد وزرای مختلفی بودیم که در حد و اندازهای نیستند که این وزارتخانه مهم را اداره کنند. آنها معمولا کسانی را انتخاب میکنند که در دایره خودیها هستند و انتخاب وزرا از میان افراد اطراف رییس جمهور باعث میشود، گزینه های زیادی برای انتخاب نداشته باشند. در واقع وسع این افراد در این حد است که نمیتوانند مدیریت کنند.
محمودزاده در پاسخ به سوال که آیا مجلس نباید در رای اعتماد بیشتر حساسیت به خرج دهد تا دوباره شاهد حضور افراد ضعیف در مسند این وزارتخانه نباشیم؟ گفت: یکی از معضلات ما نزدیکی مجلس با دولت است. قاطبه مجلس و دولت به قدری نزدیک است که ضعفهای هم را نمیبینند و به بهانه خودی و انقلابی بودن رأی میدهند و به تخصص او اهمیت نمیدهند که چقدر بدنه آموزش و پرورش را میشناسد و این فرد چقدر کار کرده است.
نماینده مردم مهاباد در خصوص حذف تعدادی از معلمان از رتبه بندی به دلیل حضور در اعتراضات صنفی، افزود: تعدادی از معلمها که در اعتراض صنفی در استانهای مختلف شرکت کردند را از شمولیت رتبه بندی خارج کردند و به صورت پراکنده در استانها هستند و کسی جواب آنها را نمیدهد و یا غیر شفاف به آنها جواب داده میشود؛ زیرا در تحصنات شرکت کردند و این کاملا غیر قانونی است و ما به رییس جمهور تاکید کردیم حقوق این افراد را زیاد کرده و کسانی که این اقدام را کردند با آنها برخورد شود.
متر و معیار رتبه بندی معلمان ایراد دارد
درپی اعتراض اخیر معلمها به تعویق حقوقها در سال گذشته و نحوه رتبهبندی، احمد امیرآبادی فراهانی، عضو هیات مدیره دیدهبان شفافیت و عدالت نامهای به معاون رئیس جمهور نوشته است.
متن نامه در ادامه آمده است:
جناب آقای دکتر مخبر
معاون اول محترم رئیس جمهور
سلام علیکم
همانطور که آگاه هستید در اسفند ماه ۱۴۰۱ پرداخت حقوق معلمان چند ساعت قبل از عید نوروز موجب اعتراض شدید این قشر زحمتکش و شرمندگی آنان در برابر خانواده شان شد.
گزارش جنابعالی به رئیس جمهور در خصوص علل این حادثه گویای همه چیز است.
متاسفانه مدیران ستادی و معاونان ناکارآمد منصوب شده توسط وزیر وقت آموزش و پرورش، بدون توجه به مسئولیت خطیری که بر عهده دارند، موجبات اعتراض و ناامیدی معلمان شریف کشور را از دو منظر به وجود آوردند:
نحوه رتبه بندی معلمان: متر و معیار رتبه بندی اشکال دارد
همچنین ارزیابان نتوانسته اند به درستی مدارک معلمان شریف را بررسی کنند. بی کفایتی برخی مدیران ستادی که هم چنان در ستاد وزارت آموزش و پرورش مشغول به کار هستند سبب شد افرادی که سابقه و تجربه بیشتری دارند، رتبه پایین تری کسب کنند.
پرداخت حقوق معلمان: معاونان و مدیران ستاد وزارت آموزش و پرورش قصد داشتند رتبه بندی معلمان در سال ۱۴۰۱ را با چند هزار میلیارد افزایش از سقف بودجه مصوب مجلس اجرا کنند. این در حالی است که حتی ماده ۲۳ آئین نامه اجرایی رتبه بندی معلمان نیز، اجرای این قانون بیش از سقف بودجه مصوب مجلس را ممنوع اعلام کرده است. تصمیم به اجرای رتبه بندی با چند هزار میلیارد تومان اضافه از بودجه که منبعش توسط مجلس مشخص نشده بود، موجب شد که سازمان برنامه و بودجه نیز با پرداخت معوقات معلمان مخالفت کند که این کشمکش میان ستاد وزارت آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه تا غروب ۲۹ اسفند به درازا کشید! در نهایت معوقه ای هم پرداخت نگردید و حقوق اسفند ماه معلمان حتی از حقوق بهمن ماه هم کمتر پرداخت شد!
اکنون که بیش از ۳۰۰ هزار معلم به رتبه اعلامی از سوی آموزش و پرورش اعتراض دارند، رسیدگی به اعتراض آنها به عهده مدیرانی گذاشته شده است که خود مسبب مشکلات متعدد در جامعه معلمان و دانش آموزان هستند.
ضمن تقدیر از قاطعیت دولت در برخورد با وزیر آموزش و پرورش، خاطرنشان می کنیم که همچنان مدیران مقصر در ستاد وزارت آموزش و پرورش در حال ادامه کار هستند و لازم است دولت نسبت به آنها تصمیم عاجل بگیرد تا از تکرار حوادث گذشته جلوگیری شود.
جدول افزایش حقوق رتبه بندی معلمان ۱۴۰۱
ردیف عنوان رتبه افزایش در هر رتبه مجموع افزایش
۱ آموزشیار معلم ۱۰ درصد
۲ مربی معلم ۱۵ درصد ۲۵ درصد
۳ استادیار معلم ۱۲ درصد ۳۷ درصد
۴ دانشیار معلم ۱۰ درصد ۴۷ درصد
۵ استادمعلم ۵ درصد ۵۲ درصد
همانطور که پیش از نیز گفته شد، طرح رتبه بندی معلمان در دست بررسی بوده و در صورت تصویب نهایی، حداقل حقوق یک معلم به ۸ میلیون تومان و میزان افزایش حقوق در رتبه عالی به ۱۶ میلیون تومان خواهد رسید.
فرمول محاسبه حق شاغل و مدرک تحصیلی در احکام فرهنگیان ۱۴۰۲
حق شاغل:
به استناد ماده ۶۶ قانون مدیریت خدمات کشوری، کلیه مشمولین این قانون، بر اساس عواملی نظیر تحصیلات، دوره های آموزشی، مهارت، سنوات و تجربه، از امتیاز حق شاغل به شرح زیر بهرهمند می گردند.
مدرک تحصیلی: کمتر از دیپلم
امتیاز مدرک: ۱۶۵۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۳۰۰
امتیاز سنوات: ۱۵
امتیاز تجربه: ۱۲
مدرک تحصیلی: دیپلم
امتیاز مدرک: ۱۸۰۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۳۷۵
امتیاز سنوات: ۲۲/۵
امتیاز تجربه: ۱۵
مدرک تحصیلی: فوق دیپلم
امتیاز مدرک: ۲۱۰۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۴۵۰
امتیاز سنوات: ۳۰
امتیاز تجربه: ۱۸
مدرک تحصیلی: لیسانس
امتیاز مدرک: ۲۵۵۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۶۰۰
امتیاز سنوات: ۳۷/۵
امتیاز تجربه: ۲۱
مدرک تحصیلی: فوق لیسانس و دکتری حرفه ای
امتیاز مدرک: ۳۰۰۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۹۰۰
امتیاز سنوات: ۴۵
امتیاز تجربه: ۲۴
مدرک تحصیلی: دکتری تخصصی
امتیاز مدرک: ۳۴۵۰
امتیاز دوره های ضمن خدمت: به ازای هر یک ساعت دوره آموزشی مصوب، ۰/۷۵ امتیاز، حداکثر ۷۵۰ امتیاز
امتیاز مهارت: ۱۲۰۰
امتیاز سنوات: ۵۲/۵
امتیاز تجربه: ۲۷
۱. به ازای هر سال سابقه سرپرستی (رییس اداره و کمتر)، %۱ معادل ۷۸/۷۵ امتیاز تا سقف ۱۰ سال و به ازای هر سال سابقه مدیریت (معاون مدیرکل و بالاتر) %۲ معادل ۱۵۷/۵ امتیاز و حداکثر تا سقف ۱۰ سال به امتیاز حق شاغل اضافه می شود.
۲. امتیاز سنوات و تجربه برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس و کمتر حداکثر تا سقف ۳۰ سال و برای دارندگان مدرک تحصیلی فوق لیسانس و بالاتر حداکثر تا سقف ۳۵ سال قابل محاسبه خواهد بود.
۳. حداکثر امتیاز حق شاغل، %۷۵ حق شغل خواهد بود.
۴. همکارانی که در طول خدمت ارتقای مدرک تحصیلی داشته اند، امتیاز مدرک تحصیلی و مهارت براساس آخرین مدرک ولی امتیاز سنوات و تجربه به نسبت سال های خدمت با هر مدرک، محاسبه خواهد شد
۵. کلیه امتیازات فوق، با لحاظ افزایش ۵۰ درصدی امتیازات فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری که از ۱۳۹۸/۱۲/۰۱ اجرایی گردید، محاسبه و ثبت شده است.
۱- رتبهبندی یکی از فوقالعادههای ویژهای است که دو حالت دارد؛ معلمان بنابه فصل دهم همانند کارکنان دیگر دولت حقوق میگیرند که بر اساس ماده شش این قانون، دولت مکلف است همهی امتیازات و درصدهای موضوع فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری را برابر سایر کارکنان دولت، به مشمولین این قانون اختصاص دهد که فوقالعاده رتبهبندی موضوع این ماده علاوه بر امتیازات و درصدهای اعلام شده است.
۲- کسب رتبههای بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت در هر یک از رتبهها و کسب سایر شرایط لازم تعیین شده در آیین نامه اجرایی این قانون بوده و حداقل سابقهی خدمت معلمی برای کسب رتبههای دانشیار معلم و استاد معلم به ترتیب ۱۵ و ۲۱ سال است که همچنین دورهی خدمت در هر رتبه برای معلمان شاغل در دورهی ابتدایی، مدارس استثنایی و مناطق محروم، مرزی و عشایری، به ازای هر سال خدمت سه ماه از سقف رتبه کاهش مییابد.
۳- تعداد ۵۳۸ هزار و ۲۴۸ معلم لیسانس، فوق دیپلم و دیپلم با متوسط دریافتی ۶ میلیون ۸۶۳ هزار تومان، ۱۹۰ هزار و ۹۹ نفر فوق لیسانس با متوسط دریافتی ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و ۵ هزار و ۴۰۰ معلم نیز دکترا دارند و به طور متوسط نیز ۸ میلیون ۷۹۰ هزار تومان دریافت میکنند.
۴- چنانچه حقوق و فوقالعادههای هریک از معلمان از هشتاد درصد مجموع حقوق و فوقالعادههای هیات علمی مربی پایه یک دانشگاه تهران کمتر باشد، مابه التفاوت تا سقف مذکور تحت عنوان «تفاوت تطبیق» در احکام کارگزینی آنان درج خواهد شد و افرایش پرداختی ناشی از اجرای این قانون، تحت عنوان «فوقالعاده رتبهبندی» و «تفاوت تطبیق» همه ساله متناسب با تغییرات حقوق و فوقالعادههای هیات علمی مربی پایه یک دانشگاه تهران محاسبه شده و مشمول کسور بازنشستگی نیز میشوند.
۵- افزایش پرداختی ناشی از اجرای این قانون، از ۳۱ شهریور ماه سال جاری در سقف ۱۲۵ هزار میلیارد ریال پرداخت میشود و از ابتدای سال ۱۴۰۱ منوط به پیشبینی بار مالی در قوانین بودجه سنواتی، به صورت کامل اعمال خواهد شد.
۶- برای معلمان با رتبه آموزشیار معلم ۱۰ درصد، مربی معلم ۱۵ درصد، علاوه بر افزایش رتبه قبلی، استادیار معلم ۱۲ درصد، علاوه بر افزایش رتبههای قبلی، دانشیار معلم ۱۰ درصد، علاوه بر افزایش رتبههای قبلی و استاد معلم پنج درصد علاوه بر افزایش رتبههای قبلی به مجموع حقوق، مزایا و فوقالعادههای مستمر و ارقام مندرج در احکام کارگزینی معلمان، افزوده میشود.
پایان*/
اندیشه معاصر را در روبیکا دنبال کنید.
برای عضویت در کانال بله اندیشه معاصر کلیک کنید.
برای عضویت در کانال تلگرامی اندیشه معاصر کلیک کنید.