تهران - بانک مرکزی با انتشار اطلاعیهای رسمی، شایعات منتشرشده درباره افزایش نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی را تکذیب کرد و اعلام نمود که هنوز هیچ تصمیمی برای تغییر نرخ سود اتخاذ نشده است. با این حال، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی از آغاز...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ طی روزهای گذشته، اخبار و شایعاتی مبنی بر افزایش نرخ سود بانکی در برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شد که واکنشهای گستردهای را در میان فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران به همراه داشت . با توجه به اهمیت این موضوع و تأثیر آن بر تصمیمگیریهای مالی، بانک مرکزی بهعنوان نهاد سیاستگذار پولی، موضع رسمی خود را در این باره اعلام کرده است. بر اساس جدیدترین اظهارات مقامات بانک مرکزی، آنچه در دستور کار قرار دارد، «بازبینی ساختار» نرخهاست، نه تغییر یکسان و یکباره آنها .
بانک مرکزی با صدور اطلاعیهای رسمی، هرگونه تغییر قطعی در نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی را تکذیب کرده است. در این اطلاعیه که پس از انتشار شایعات در روزهای اخیر صادر شد، آمده است که ارقام و درصدهای مطرحشده درباره افزایش یا کاهش نرخ سود، اعم از افزایش یکباره یا مرحلهای، مورد تأیید بانک مرکزی نیست .
با این حال، موضوع «بازنگری در ساختار نرخهای سود بانکی» بهعنوان یک برنامه کارشناسی در دستور کار بانک مرکزی قرار دارد . وحید ماجد، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی، در این باره تأکید کرده است که سیاستگذار پولی به «سرکوب نرخ سود» اعتقادی ندارد و به دنبال طراحی نظامی است که در آن نرخها متناسب با ریسک، نوع فعالیت اقتصادی و مدت سرمایهگذاری تعیین شوند .
بر اساس این برنامه، بازبینی ساختار نرخ سود به معنای افزایش یکسان همه نرخها نیست؛ بلکه ممکن است در برخی حوزهها نرخها افزایش و در برخی دیگر کاهش یابد .
معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی دلایل اصلی این بازنگری را به شرح زیر برشمرده است:
تغییرات نرخها بر اساس ریسک: در حال حاضر تمایز میان انواع سپردهها (جاری، کوتاهمدت و بلندمدت) تا حد زیادی از بین رفته است و نرخها با یکدیگر تفاوت معناداری ندارند. به اعتقاد بانک مرکزی، سپردهگذارانی که منابع خود را برای مدت طولانیتر در اختیار بانک میگذارند یا در پروژههای مشخصی سرمایهگذاری میکنند، باید سود بیشتری نسبت به افرادی که بهطور روزانه سرمایه خود را جابهجا میکنند، دریافت کنند .
انتظارات تورمی: یکی از اهداف اصلی این بازنگری، مدیریت انتظارات تورمی در اقتصاد است. سیاستگذار پولی معتقد است که با اصلاح ساختار نرخها و هدایت صحیح انتظارات، امکان کاهش نرخ تنزیل و کنترل تورم فراهم خواهد شد .
کنترل رشد نقدینگی: بانک مرکزی در سال جاری هدف خود را محدود کردن رشد نقدینگی به حدود ۳۵ درصد اعلام کرده است . بازبینی ساختار نرخ سود، یکی از ابزارهای تکمیلی در کنار کنترل مقداری ترازنامه و افزایش نسبت سپرده قانونی، برای دستیابی به این هدف است .
جذابیت سپردهگذاری: با توجه به بازدهی بالای بازارهای موازی مانند طلا، ارز و مسکن، سپردهگذاری بانکی با نرخهای فعلی (حدود ۲۳ درصد) برای سرمایهگذاران جذابیت کافی ندارد. این موضوع باعث خروج نقدینگی از شبکه بانکی و تشدید ناترازی بانکها میشود .
یکی از مهمترین شاخصهای بررسی وضعیت نقدینگی در شبکه بانکی، نرخ سود بازار بینبانکی است. دادههای رسمی نشان میدهد که این نرخ در پایان خردادماه ۱۴۰۵ به ۲۴ درصد رسیده که برابر با سقف کریدور سیاست پولی بانک مرکزی است .
| تاریخ | نرخ سود بینبانکی |
|---|---|
| ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ | ۲۰.۵۸ درصد |
| ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ | ۲۴ درصد |
رسیدن نرخ سود بینبانکی به این سطح، نشاندهنده افزایش فشار تقاضا برای نقدینگی در شبکه بانکی و اجرای سیاست پولی انقباضی با هدف کنترل رشد نقدینگی است . کارشناسان معتقدند که این افزایش میتواند پیشدرآمدی برای تغییر در نرخهای سود سپرده و تسهیلات در آینده باشد، هرچند که بانک مرکزی هرگونه تصمیم قطعی را منوط به بررسیهای کارشناسی و طی فرآیندهای قانونی دانسته است .
اطلاعیه رسمی: بانک مرکزی تأکید کرده است که هرگونه تصمیم نهایی درباره تغییر نرخ سود، از طریق مجاری رسمی و با اطلاعرسانی شفاف به عموم اعلام خواهد شد . بنابراین، تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی، به شایعات توجه نکنید.
تأخیر در اجرا: حتی در صورت تصویب نرخهای جدید، اجرای آن در شبکه بانکی ممکن است با تأخیر یک تا دو هفتهای همراه باشد و بانکها طرحهای خود را بر اساس تدابیر داخلی ابلاغ کنند .
تأثیر بر بازارها: هرگونه تغییر در نرخ سود میتواند بر جذابیت بازارهای مختلف مانند بازار سرمایه تأثیرگذار باشد. افزایش نرخ سود معمولاً به نفع بازار بدهی و به ضرر بازار سهام تمام میشود .
بر اساس آخرین موضعگیری بانک مرکزی، تغییر در نرخ سود بانکی در حال حاضر قطعی نیست و شایعات منتشرشده در این باره تکذیب شدهاند. با این حال، بانک مرکزی بهطور جدی به دنبال بازبینی و اصلاح ساختار نرخهای سود است؛ طرحی که هدف آن ایجاد تناسب بین نرخ سود و ریسک و مدت سرمایهگذاری است و لزوماً به معنای افزایش عمومی نرخها نیست. نتیجه نهایی این بازنگری به ارزیابیهای کارشناسی و شرایط کلان اقتصادی بستگی دارد و از طریق مجاری رسمی به اطلاع عموم خواهد رسید.
۱. آیا نرخ سود بانکی در سال ۱۴۰۵ افزایش مییابد؟
بانک مرکزی هرگونه تصمیم قطعی در این باره را تکذیب کرده است. آنچه در دستور کار است، «بازبینی ساختار» نرخهای سود است که ممکن است منجر به افزایش، کاهش یا ثبات نرخها در بخشهای مختلف شود .
۲. هدف از بازبینی ساختار نرخ سود چیست؟
هدف اصلی، ایجاد تناسب میان نرخ سود و ریسک و مدت سرمایهگذاری است. بانک مرکزی معتقد است که سپردهگذاران بلندمدت باید سود بیشتری دریافت کنند و نرخها نباید برای همه انواع سپرده یکسان باشد .
۳. نرخ سود بینبانکی در حال حاضر چقدر است؟
نرخ سود بینبانکی در پایان خردادماه ۱۴۰۵ به ۲۴ درصد رسیده که برابر با سقف کریدور پولی بانک مرکزی است و نشاندهنده افزایش فشار نقدینگی در شبکه بانکی است .
۴. چرا بانک مرکزی شایعات درباره افزایش نرخ سود را تکذیب کرد؟
چون انتشار اخبار تأییدنشده میتواند باعث شکلگیری انتظارات نادرست در بازارها و ایجاد نگرانی در میان فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران شود .
۵. چه زمانی تصمیم نهایی درباره نرخ سود گرفته میشود؟
زمان دقیق آن مشخص نیست. بانک مرکزی اعلام کرده است که هرگونه تصمیم نهایی، پس از تکمیل ارزیابیهای کارشناسی و طی فرآیندهای قانونی اتخاذ و از طریق مجاری رسمی اعلام خواهد شد .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
