به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ سازمان تأمین اجتماعی جزئیات کامل شرایط، سهمیه بندی و نحوه محاسبه مستمری بازماندگان در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرده است. بر اساس قانون تأمین اجتماعی، بازماندگان واجد شرایط متوفی شامل همسر دائم، فرزندان و در برخی موارد پدر و مادر تحت تکفل می شوند و این مستمری پس از فوت بیمه شده یا مستمری بگیر، در صورت احراز شرایط قانونی به آنان پرداخت می شود .
شرایط استحقاق برای برقراری مستمری:
مستمری بازماندگان در چند حالت برقرار می شود: فوت بیمه شده بازنشسته، فوت بیمه شده از کارافتاده کلی، فوت بیمه شده ای که در ۱۰ سال آخر حیات خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته و در آخرین سال نیز حداقل ۹۰ روز حق بیمه پرداخت کرده باشد، یا بیمه شده ای که حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد. همچنین اگر متوفی بین ۱ تا ۲۰ سال سابقه داشته باشد، مستمری متناسب با سابقه پرداخت برقرار می شود .
سهم هر یک از بازماندگان:
بر اساس مقررات، سهم همسر بیمه شده یا مستمری بگیر متوفی معادل ۵۰ درصد مستمری استحقاقی است و در صورتی که متوفی دارای چند همسر دائم باشد، این سهم به طور مساوی میان آنان تقسیم می شود. سهم هر یک از فرزندان متوفی ۲۵ درصد مستمری استحقاقی تعیین شده است و اگر فرزندان هر دو والد خود را از دست داده باشند، سهم آنان دو برابر خواهد بود. سهم هر یک از پدر و مادر متوفی نیز معادل ۲۰ درصد مستمری استحقاقی در نظر گرفته شده است .
شرایط اختصاصی هر گروه:
همسر دائم: شوهر بیمه شده زن متوفی مشروط بر اینکه تحت تکفل همسر خود بوده و سن او از ۶۰ سال متجاوز باشد یا طبق نظر کمیسیون پزشکی از کارافتاده شناخته شود و در هر حال مستمری دیگری از سازمان دریافت نکند .
فرزند پسر: در صورتی که سن او کمتر از ۱۹ سال تمام باشد یا منحصراً به تحصیل در مقاطع دانشگاهی اشتغال داشته باشد یا به علت بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی قادر به کار شناخته نشود .
فرزند دختر: در صورتی که فاقد شغل و شوهر باشد. برقراری مستمری برای فرزندان اناثی که حین الفوت دارای شرایط باشند، از تاریخ فوت انجام می شود و در خصوص آن عده که به دلیل ازدواج یا اشتغال در زمان فوت تحت پوشش نبودند، در صورت احراز شرایط مجدد، از تاریخ ثبت تقاضا برقرار خواهد شد .
پدر و مادر: در صورتی که تحت تکفل متوفی بوده و سن پدر از ۶۰ سال و سن مادر از ۵۵ سال تجاوز کرده باشد یا به تشخیص کمیسیون پزشکی از کارافتاده باشند و در هر حال مستمری از سازمان دریافت نکنند .
نحوه محاسبه میزان مستمری:
میزان مستمری بازماندگان برابر است با یک سی ام مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضربدر سنوات پرداخت حق بیمه، مشروط بر اینکه این مبلغ از ۵۰ درصد مزد یا حقوق متوسط ماهانه او کمتر و از ۱۰۰ درصد آن بیشتر نباشد. منظور از مزد یا حقوق متوسط، جمع کل مزد یا حقوق بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت گردیده، ظرف ۷۲۰ روز قبل از فوت تقسیم بر روزهای کاری ضربدر ۳۰ است .
نکته مهم درباره بیمه دانشجویی:
با توجه به اینکه تحصیل شغل تلقی نمی شود، در صورتی که دانشجو از مستمری بازماندگان استفاده کند، با انعقاد قرارداد بیمه دانشجویی مستمری وی قطع نمی شود .
مدارک لازم برای ثبت درخواست:
ارائه گواهی فوت صادرشده از سازمان ثبت احوال، اصل و تصویر شناسنامه و کارت ملی متوفی و بازماندگان واجد شرایط، اصل و تصویر عقدنامه همسر متوفی و گواهی اشتغال به تحصیل برای فرزندان پسر بالای ۱۸ سال الزامی است. ارائه اصل و تصویر گواهی انحصار وراثت در زمان آغاز برقراری مستمری الزامی نیست، اما بازماندگان موظف هستند حداکثر تا ۹ ماه پس از تاریخ فوت، این مدرک را به سازمان ارائه کنند .
نحوه ثبت درخواست:
در حالت معمول، درخواست از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان به نشانی es.tamin.ir و از منوی مستمری بگیران – مستمری بازماندگان – درخواست برقراری مستمری توسط بازماندگان انجام می شود. در صورتی که در زمان ثبت با خطایی مواجه شوند، می توانند به شعبه واحد مستمری مراجعه کنند . همچنین احکام حقوق سال جدید مستمری بگیران بازمانده از طریق سامانه es.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» قابل مشاهده و دریافت است .
مستمری بازماندگان یکی از حمایتهای سازمان تأمین اجتماعی است که پس از فوت بیمهشده یا مستمریبگیر در صورت احراز شرایط قانونی به بازماندگان واجد شرایط پرداخت میشود. سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به پرسشهای مطرحشده از سوی مردم جزئیات شرایط دریافت این مستمری افراد مشمول و نحوه ثبت درخواست را اعلام کرده است.
به نقل از فرارو؛ بر اساس قانون تأمین اجتماعی بازماندگان بیمهشده متوفی در چند حالت میتوانند مشمول دریافت مستمری شوند. یکی از این موارد فوت بیمهشدهای است که در ۱۰ سال آخر حیات خود حداقل یک سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد و در آخرین سال حیات نیز حداقل ۹۰ روز حقبیمه پرداخت کرده باشد.
در صورتی که بیمهشده این شرایط را نداشته باشد اما پیش از فوت حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد بازماندگان او نیز میتوانند مشمول مستمری شوند. همچنین در مواردی که متوفی بین یک تا ۲۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد مستمری متناسب با سابقه پرداخت حقبیمه و سهم بازماندگان برقرار خواهد شد. فوت بیمهشده در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفهای نیز از دیگر مواردی است که برای بازماندگان او امکان دریافت مستمری ایجاد میکند.
چه کسانی مستمری بازماندگان میگیرند؟
همسر دائم بیمهشده متوفی یکی از گروههای اصلی دریافتکننده مستمری بازماندگان است. شوهر بیمهشده زن متوفی نیز در صورتی که تحت تکفل همسر خود بوده و بیش از ۶۰ سال سن داشته باشد یا طبق نظر کمیسیون پزشکی ازکارافتاده شناخته شود و در هر حال مستمری دیگری از سازمان دریافت نکند میتواند مشمول این حمایت شود.
فرزندان متوفی نیز با رعایت شرایط قانونی امکان دریافت مستمری دارند. فرزند پسر در صورتی که کمتر از ۱۹ سال تمام داشته باشد یا در مقاطع دانشگاهی مشغول تحصیل باشد و همچنین در صورت ازکارافتادگی و ناتوانی از کار میتواند مستمری دریافت کند.
فرزند دختر نیز در صورتی که فاقد شغل و شوهر باشد مشمول دریافت مستمری بازماندگان خواهد بود. پدر و مادر متوفی نیز در صورت تحت تکفل بودن و داشتن شرایط سنی یا ازکارافتادگی میتوانند از این مستمری استفاده کنند.
اگر پدر و مادر هر دو بیمهپرداز سازمان تأمین اجتماعی بوده باشند فرزندان آنها در صورت داشتن شرایط قانونی میتوانند از مستمری هر دو نفر بهطور همزمان استفاده کنند.
مستمری بازماندگان چقدر است؟
میزان مستمری بازماندگان بر اساس سابقه پرداخت حقبیمه و متوسط مزد یا حقوق بیمهشده محاسبه میشود. طبق قانون میزان مستمری برابر با یکسیام مزد یا حقوق متوسط بیمهشده ضربدر سنوات پرداخت حقبیمه است؛ البته این مبلغ نباید کمتر از ۵۰ درصد و بیشتر از ۱۰۰ درصد متوسط مزد یا حقوق ماهانه بیمهشده باشد.
آیا بیمه دانشجویی باعث قطع مستمری میشود؟
یکی از پرسشهای مطرحشده این است که آیا انعقاد قرارداد بیمه دانشجویی باعث قطع مستمری بازماندگان میشود؟ سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که تحصیل شغل محسوب نمیشود و بنابراین دانشجویی که مستمری بازماندگان دریافت میکند با انعقاد قرارداد بیمه دانشجویی مستمری خود را از دست نمیدهد.
مستمری دختر بازمانده از چه زمانی پرداخت میشود؟
اگر دختر متوفی در زمان فوت واجد شرایط دریافت مستمری باشد مستمری او از تاریخ فوت برقرار میشود. در صورتی که فرد به دلیل ازدواج یا اشتغال در زمان فوت تحت پوشش نبوده و بعدا دوباره شرایط لازم را به دست آورد در صورت نداشتن شوهر و شغل برقراری مستمری بر اساس شرایط و مدارک موجود انجام خواهد شد.
در مواردی که دختر بازمانده به دلیل ناآگاهی برای دریافت مستمری اقدام نکرده باشد نیز ابتدا شرایط قانونی او بررسی میشود. اگر شرایط لازم در زمان فوت وجود داشته باشد و امکان بررسی وضعیت اشتغال او در آن زمان فراهم باشد مستمری میتواند از تاریخ فوت برقرار شود در غیر این صورت پرداخت از زمان ارائه درخواست انجام خواهد شد.
درخواست مستمری چگونه ثبت میشود؟
در حالت معمول نیازی به مراجعه حضوری به شعبه تأمین اجتماعی نیست و درخواست برقراری مستمری بازماندگان از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir ثبت میشود. متقاضی باید از بخش مستمریبگیران گزینه مستمری بازماندگان و سپس درخواست برقراری مستمری را انتخاب کند. در صورت بروز خطا در فرایند ثبت درخواست امکان مراجعه به واحد مستمری شعبه نیز وجود دارد.
مستمری بازماندگان ایرانیان خارج از کشور
بازماندگان واجد شرایط بیمهشدگانی که در خارج از کشور زندگی میکنند نیز میتوانند برای دریافت مستمری اقدام کنند. در این شرایط بازماندگان یا وکیل قانونی آنها میتوانند با ارائه وکالتنامه رسمی و درج عنوان «برقراری مستمری بازماندگان» مدارک لازم را به آخرین شعبه بیمهپردازی یا کارگزاران رسمی برونمرزی ارائه کنند.
وکالتنامه باید به تأیید سفارتخانه یا یکی از کارگزاریهای برونمرزی مورد تأیید سازمان تأمین اجتماعی رسیده باشد. مدارک فوت و هویتی بیمهشده مدارک هویتی افراد تبعی و در صورت همسر بودن بازمانده عقدنامه نیز از مدارک مورد نیاز است.
با این حال سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که امکان ثبت درخواست مستمری بازماندگان از سایت خدمات غیرحضوری برای بازماندگان خارج از کشور وجود ندارد.
اگر متوفی دو همسر داشته باشد چه میشود؟
در صورتی که متوفی دو همسر داشته باشد پس از بررسیهای لازم و احراز شرایط قانونی مستمری میان بازماندگان واجد شرایط بر اساس درصد سهام تعیینشده برای هر یک تقسیم خواهد شد. در مورد فرزندانی که در شناسنامه ثبت نشدهاند نیز پس از بررسی از سوی ثبت احوال و تأیید مراجع ذیصلاح امکان برخورداری از مستمری مطابق مقررات وجود دارد.
در مجموع برخورداری از مستمری بازماندگان به وضعیت بیمهشده سابقه پرداخت حقبیمه و شرایط هر یک از بازماندگان بستگی دارد و در موارد مختلف سازمان تأمین اجتماعی وضعیت متقاضی را بر اساس قوانین و مقررات مربوط بررسی میکند.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.