سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با بیان اینکه عبارت «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه» در برخی اسناد مالکیت ناظر بر حقوق ارثی زوجه است، جزئیات مبنای قانونی درج این عبارت را تشریح کرد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره علت درج عبارت «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه اعیانی» یا «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه عرصه و اعیان» در اسناد مالکیت، توضیحاتی ارائه کرد.
وی اظهار کرد: مطابق قانون، زوجین (زن و شوهر) که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند، از یکدیگر ارث میبرند. سهمالارث زوجه از اموال همسرش، اگر متوفی فرزند نداشته باشد، ربع اصل ترکه (ربعیه) و اگر متوفی اولاد داشته باشد، یکهشتم (ثمنیه) از اصل ماترک تعیین شده است.
قویدل افزود: در صورت تعدد زوجات متوفی، ربع یا ثمن ترکه بهصورت بالسویه بین آنان تقسیم میشود؛ به این معنا که اگر متوفی دو همسر دائم داشته باشد و دارای اولاد نیز باشد، سهمالارث هر یک از همسران، یکشانزدهم از ترکه محاسبه خواهد شد.
ارث زوجه از عرصه و اعیان چگونه محاسبه میشود؟
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ادامه داد: شوهر از تمام اموال همسرش ارث میبرد و زن نیز در صورت فرزنددار بودن شوهر، یکهشتم از عین اموال منقول و یکهشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان را به ارث میبرد.
وی تصریح کرد: به همین دلیل، هنگام صدور سند مالکیت به نام وراث متوفی، از آنجا که همسر متوفی از بهای و قیمت عرصه (زمین) و اعیان (ابنیه و اشجار) ارث میبرد، در اسناد مالکیت سایر ورثه عبارت «به استثنای بهای ثمنیه/ربعیه عرصه و اعیان» قید میشود و سند مالکیت مجزایی برای سهمالارث زوجه صادر نمیشود.
تفاوت اسناد قبل و بعد از اصلاح قانون
قویدل با اشاره به اصلاح ماده ۹۴۶ قانون مدنی (تبصره الحاقی ۲۶ مرداد ۱۳۸۹) گفت: تا پیش از این اصلاح، سهمالارث زوجه صرفاً از بهای اعیانی ملک تعیین میشد و قیمت عرصه (زمین) در محاسبه سهمالارث وی لحاظ نمیشد. به همین دلیل، در اسناد مالکیت عبارت «به استثنای بهای ثمنیه/ربعیه اعیانی» درج میشد.
در صورت امتناع ورثه از پرداخت سهم زوجه چه میشود؟
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پایان خاطرنشان کرد: اگر ورثه از پرداخت قیمت ملک بابت سهمالارث زوجه متوفی امتناع کنند، زن میتواند حق خود را از عین اموال استیفا کند.
۴۷۴۷
