رواندرمانی با خنده و شوخی
شادی، خندیدن و شوخطبعی، منجر به افزایش ترشح «سروتونین» مغز میشود که خلق و خو و اشتهای فرد را تعدیل میکند و تاثیر مثبتی دارد.
شادی، خندیدن و شوخطبعی، منجر به افزایش ترشح «سروتونین» مغز میشود که خلق و خو و اشتهای فرد را تعدیل میکند و تاثیر مثبتی دارد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، از باورهای رایج درباره شوخطبعی و خندیدن، تاثیر آن بر روحیه، کمک به سلامتی، و بهترکردن حال آدمی است.
ادعاها و باورهای علمی و غیرعلمی زیادی درباره مزایای سلامتی مرتبط با شوخی و خندیدن وجود دارد. مثال قدیمی و معروف «خنده بر هر درد بیدرمان دواست» در زمره چنان باورهایی است که به باوری عمومی بدل شده است.
هربرت لفکور، نویسنده و پژوهشگر، در کتابی با عنوان «شوخ طبعی، روانشناسی زندگی شناورانه» (۲۰۰۱)، مینویسد: «در فرهنگ معاصر غربی، شوخطبعی و شوخ و شنگبودن، به عنوان یک ویژگی شخصیتی بسیار مطلوب مورد توجه قرار میگیرد و افرادی که حس شوخطبعی بیشتری دارند، بهتر با استرس زندگی روزمره خود کنار میآیند، روابط بهتری با دیگران دارند و حتی از سلامت روحی و جسمی بهتری برخوردارند.»
نتیجه آن تحقیق، در مجله «جورنال آو ریسرچ این پرسونالیتی» منتشر شده است که نشریهای علمی و دانشگاهی در حوزه روانشناسی شخصیت است و از سوی «الزویر» (مجموعه شرکتهایی دربرگیرنده مهمترین ارایهدهندگان اطلاعات علمی، فنی و پزشکی جهان) منتشر میشود.
مارتین سلیگمن، روانشناس آمریکایی و استاد بازنشسته و نامدار دانشگاه استنفورد، در کتابی با عنوان «نقاط قوت و فضایل» (۲۰۰۴) آورده است: «در اواخر سال ۱۹۹۰شوخی و طنز گویی در فهرست نقاط قوت اصلی شخصیت یا ویژگیهای مثبت انسانی قرار گرفت و از منظر روانشناسی، مثبت مشخص شناسایی شده است.»
همچنین، بر اساس طبقهبندیهای مندرج در «ویآیاِی اینوِنتوری او استرنگت»، معیار ارزیابی روانشناختی که برای شناسایی مشخصات فردی و نقاط قوت شخصیت طراحی شده است، شوخطبعی یکی از ۲۴ مولفهای است که به رشد بهینه فرد کمک میکند و بهعنوان نقاط قوت شخصیت شناسایی شده است.
تحقیقات متعدد دیگری نیز در زمینه تاثیر خنده و شوخی بر سلامت روان انجام شده است. به عنوان نمونه، نتایج تحقیقات دکتر لورا فونزی، پژوهشگر در حوزه سلامت و فعالیتهای جسمی، در پیوند با خندیدن و افسردگی، نشان میدهد که در دوره افسردگی، تعداد دفعات خندیدن کاهش مییابد.
تحقیق دیگری نیز در سال ۲۰۱۰ از سوی دکتر آری کن، پژوهشگر در زمینه تراما در آمریکا، در پیوند با شوخطبعی انجام شد. نتایج این تحقیق نشان میدهد که شوخی و لبخند زدن همراه با شوخطبعی که باعث ایجاد تفریح و سرگرمی شود، میتواند به ایجاد حالات روحی و خلق و خوی مثبت بینجامد.
در مطلبی که در نشریه «لایو ساینس» منتشر شده است، هس کلایا، پژوهشگر روانشناسی در دانشگاه شمال غربی اوانستون، ایلنیویز، در پاسخ به این پرسش که «چرا برخی از افراد شوخطبع و خندهرو و برخی دیگر سرد هستند و یا کمتر تمایل به شوخطبعی و خندیدن دارند»، میگوید: «فرهنگ و نوع شخصیت افراد در خندهرویی و شوخطبعی آنان تاثیر دارد.»
«لایو ساینس» یک روزنامه آنلاین خبری علمی است که در سال ۲۰۰۴ پایهگذاری شده است و پژوهشها و مقالات علمی را تفسیر و منتشر میکند.
اما گاهی اوقات شوخیها بسیار طعنهآمیز است و حتی میتواند مشکلاتی در روابط بین فردی ایجاد کند. فروید معتقد است که شوخیهای طعنهآمیز، حاصل احساسات و هیجانات و خشم سرکوب شده فرد است و فرد از شوخی به عنوان ابزاری برای بیان خشم خود استفاده میکند.
گاهی نیز افراد افکار و احساسات خود را بسیار رک و صریح ابراز میکنند، و در مواقعی نیز به لغزشهای کلامی یا «تپق زدن» در هنگام سخن گفتن دچار میشوند و حرفهایی را، در زمان و مکانی میزنند که برای بیان آنها مناسب نیست.
با توجه به نکات مطرح شده و نظریات روانکاوانه، میتوان گفت که شوخطبعی و خندهای که طعنهآمیز و از روی خشم نباشد، میتواند موجب کاهش تعارض و اضطراب افراد شود و در نهایت، به آرامش فرد بینجامد.