بانک مرکزی در اطلاعیه‌ای رسمی (مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که هرگونه خرید، فروش یا واگذاری تسهیلات بانکی و امتیاز آن غیرقانونی است و تبلیغات مربوط به آن نیز ممنوع و مشمول پیگرد قانونی می‌شود. بر اساس ماده ۱۵ «دستورالعمل اجرایی تبلیغات اشخاص تحت ن...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ بازار غیررسمی خرید و فروش امتیاز وام در ایران سال‌هاست فعال است و برخی متقاضیان برای دسترسی سریع‌تر به تسهیلات، حاضر به پرداخت مبالغ قابل توجهی بابت خرید امتیاز از افراد دیگر می‌شوند. گزارش‌ها نشان می‌دهد برخی افراد برای دریافت وام ۵۰۰ میلیون تومانی، تا ۲۵۰ میلیون تومان بابت خرید امتیاز و هزینه‌های واسطه‌گری می‌پردازند .
اما این معاملات علاوه بر غیرقانونی بودن، خطرات جدی مالی و حقوقی برای خریدار و فروشنده به همراه دارد. بانک مرکزی و بانک‌های عامل در ماه‌های اخیر موضع خود را شفاف‌تر از قبل اعلام کرده‌اند. در این گزارش، موضع رسمی نهادهای نظارتی، خطرات خرید امتیاز و تنها مسیر مجاز جابه‌جایی امتیاز بررسی می‌شود.
بانک مرکزی در اطلاعیه ۹ مهر ۱۴۰۵ خود اعلام کرد: «تسهیلات بانکی صرفاً بر اساس ضوابط مصوب بانک مرکزی و از سوی شبکه بانکی به اشخاص حائز شرایط تعلق می‌گیرد و قابلیت خرید، فروش یا انتقال به غیر (جز در موارد خاص) را ندارد» .
همچنین بر اساس ماده ۱۵ دستورالعمل اجرایی تبلیغات که در ۷ شهریور ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ شد، «انجام هرگونه تبلیغات در زمینه خرید و فروش تسهیلات، امتیازهای اخذ تسهیلات، انواع سپرده بانکی… و همچنین اجاره حساب ممنوع است» .
هشدار مهم بانک مرکزی: در اختیار گذاشتن مدارک هویتی و حساب‌های بانکی به افراد ناشناس به بهانه دریافت یا فروش وام، شهروندان را در قبال جرائم احتمالی مالی و پولشویی شریک جرم مسئول می‌سازد .
بانک قرض‌الحسنه مهر ایران به عنوان یکی از بانک‌هایی که طرح‌های امتیازی دارد، موضع خود را جداگانه اعلام کرده است:
| موضوع | موضع بانک مهر ایران |
|---|---|
| خرید و فروش امتیاز | ممنوع و مورد تأیید بانک نیست |
| انتقال امتیاز | فقط برای اقوام نسبی و سببی و در چارچوب ضوابط |
| پیامد تخلف | در صورت احراز خرید و فروش، از پرداخت وام جلوگیری می‌شود |
وجود گزینه «انتقال امتیاز» در خدمات غیرحضوری بانک، به معنای مجاز بودن انتقال به هر شخص و در ازای دریافت پول نیست .
خرید امتیاز از آگهی‌های فضای مجازی یا واسطه‌ها، خطرات متعددی دارد:
۱. کلاهبرداری مالی: ممکن است فروشنده پس از دریافت پول، امتیاز را منتقل نکند یا اطلاعات هویتی خریدار را برای مقاصد سوء استفاده کند .
۲. مسئولیت بدهی همچنان با وام‌گیرنده اصلی: اگر تغییر مسئولیت بدهی به صورت رسمی و با تأیید بانک انجام نشود، شخصی که وام به نام او ثبت شده، همچنان در برابر بانک مسئول بازپرداخت اقساط است. ضامنان نیز ممکن است با مطالبه بدهی مواجه شوند .
۳. هزینه واقعی بسیار بالاتر: در مثال گزارش‌شده، برای وام ۵۰۰ میلیون تومانی با پرداخت ۲۵۰ میلیون تومان بابت خرید امتیاز، تنها نیمی از مبلغ اسمی به متقاضی می‌رسد، در حالی که اقساط کل ۵۰۰ میلیون تومان باید پرداخت شود .
۴. شریک جرم شدن در پولشویی: سپردن مدارک و حساب بانکی به افراد ناشناس، ریسک اتهام پولشویی و جرائم مالی را ایجاد می‌کند .
بر اساس اعلام بانک مهر ایران، تنها راه مجاز جابه‌جایی امتیاز، استفاده از خدمت «انتقال امتیاز» در خدمات غیرحضوری بانک است که صرفاً برای بستگان نسبی و سببی امکان‌پذیر است . این انتقال باید در چارچوب ضوابط بانک انجام شود و نه در ازای پول از فردی ناشناس.
۱. خرید امتیاز وام غیرقانونی است. بانک مرکزی به صراحت اعلام کرده که تسهیلات بانکی قابلیت خرید، فروش یا انتقال به غیر (جز موارد خاص) را ندارد و تبلیغات آن ممنوع است .
۲. به آگهی‌های «فروش امتیاز» اعتماد نکنید. این آگهی‌ها معمولاً با هدف کلاهبرداری و سوءاستفاده از اطلاعات شهروندان منتشر می‌شوند .
۳. مدارک هویتی و حساب بانکی خود را در اختیار ناشناس‌ها قرار ندهید. این کار می‌تواند شما را در جرائم مالی و پولشویی شریک جرم کند .
۴. انتقال امتیاز فقط برای اقوام مجاز است. اگر قصد انتقال امتیاز دارید، فقط از مسیر رسمی بانک و برای بستگان نسبی و سببی اقدام کنید .
۵. هزینه واقعی را محاسبه کنید. حتی اگر معامله‌ای انجام شود، ممکن است بدهی اصلی همچنان بر عهده وام‌گیرنده اول باقی بماند و هزینه‌های واسطه‌گری، وام را به صرفه نباشد .
خرید و فروش امتیاز وام در ایران غیرقانونی است و بانک مرکزی و بانک‌های عامل مانند مهر ایران موضع شفافی در این زمینه دارند. تنها مسیر مجاز جابه‌جایی امتیاز در بانک مهر ایران، انتقال به اقوام نسبی و سببی از طریق خدمات غیرحضوری است، نه فروش آن به افراد ناشناس در ازای پول.
خطرات خرید امتیاز شامل کلاهبرداری مالی، باقی ماندن مسئولیت بدهی بر عهده وام‌گیرنده اصلی، هزینه واقعی بسیار بالاتر از مبلغ اسمی و ریسک اتهام پولشویی است. توصیه مهم: به هیچ آگهی، کانال تلگرامی یا سایتی که وعده «فروش امتیاز وام» یا «خرید امتیاز» می‌دهد اعتماد نکنید.
خیر، بانک مرکزی خرید و فروش تسهیلات و امتیاز آن را غیرقانونی اعلام کرده است .
خیر، بانک مهر ایران اعلام کرده که خرید و فروش امتیاز وام ممنوع است و مورد تأیید بانک نیست .
انتقال امتیاز فقط برای اقوام نسبی و سببی و در چارچوب ضوابط بانک امکان‌پذیر است .
بانک از پرداخت وام جلوگیری می‌کند .
کلاهبرداری مالی، سوءاستفاده از اطلاعات هویتی، باقی ماندن بدهی بر عهده وام‌گیرنده اصلی و ریسک اتهام پولشویی .
بله، بانک مرکزی هشدار داده که این کار می‌تواند شهروندان را در جرائم مالی و پولشویی شریک جرم کند .
بله، بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی (شهریور ۱۴۰۵)، تبلیغ خرید و فروش تسهیلات و امتیاز آن ممنوع است .
در بسیاری از موارد خیر، زیرا هزینه واسطه‌گری بخش قابل توجهی از مبلغ وام را می‌بلعد و بدهی اصلی همچنان بر عهده وام‌گیرنده باقی می‌ماند .
خیر، فروش امتیاز ممنوع است. انتقال فقط برای اقوام نسبی و سببی و در چارچوب ضوابط بانک مجاز است .
بر اساس اطلاعات موجود، امکان انتقال امتیاز به اقوام در چارچوب ضوابط بانک وجود دارد، اما فروش آن به غیر مجاز نیست.
خیر، این سایت‌ها معمولاً غیررسمی هستند و بانک مرکزی تبلیغ خرید و فروش تسهیلات را ممنوع اعلام کرده است. تنها به مسیرهای رسمی بانک اعتماد کنید .
از طرح‌های رسمی بانک‌ها مانند طرح‌های قرض‌الحسنه، وام‌های فوری با اعتبارسنجی یا صندوق‌های حمایتی استفاده کنید و از مسیر رسمی بانک اقدام نمایید.
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
