حجامت بدن چیست؟ / فواید حجامت
حجامت بدن یکی از بهترین روش های طب سنتی برای درمان انواع بیماری ها می باشد. حجامت قدمت چندهزارساله دارد که توسط اسلام بسیار تاکید شده است.
حجامت بدن یکی از بهترین روش های طب سنتی برای درمان انواع بیماری ها می باشد. حجامت قدمت چندهزارساله دارد که توسط اسلام بسیار تاکید شده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، حجامت بدن یکی از بهترین روش های طب سنتی برای درمان انواع بیماری ها می باشد. حجامت قدمت چندهزارساله دارد که توسط اسلام بسیار تاکید شده است. حجامت انواع مختلفی دارد که در مطالب زیر به آن می پردازیم. در حجامت پزشک در نواحی مختلف بدن کشش ایجاد میکند. حجامت همان طور که فواید بسیار زیادی دارد عوارضی هم دارد که در ادامه این مطلب از اندیشه معاصر به جزئیات این روش درمانی می پردازیم.
حجامت یا بادکش یکی از روش‌های شناخته شده در طب سنتی است که از سرزمین‌های چین با نام کوزه اندازی شناخته و استفاده شد. بهره‌گیری از این شیوه درمانی طب سنتی چین در آسیا به طور گسترده صورت گرفت. حجامت یا فنجان گذاری درمانی در درمان بسیاری از بیماری‌ها به خصوص بیماریهای مزمن مؤثر واقع شده است. این در حالی است که جمعی از انجمن‌های مختلف پزشکی این تأثیرات درمانی را تکذیب و حجامت را رد کرده‌اند.
حجامت برای تسکین درد
خیلی از افراد حجامت را راهکاری برای تسکین درد می‌دانند. هر چند شواهدی مبنی بر موثر بودن حجامت در تسکین درد وجود دارد، اما دانشمندان نیاز به انجام تحقیقات باکیفیت‌تر و گسترده‌تری برای نتیجه گیری کامل و قطعی دارند.
حجامت برای بیماری‌ها و عوارض پوستی
مطالعه‌ای دریافته شواهدی مبنی بر موثر بودن حجامت درمانی در درمان عوارض پوستی مانند هرپس زوستر یا زونا و آکنه وجود دارد.
حجامت برای ریکاوری بعد از ورزش
مطالعات نشان می‌دهند ورزشکاران حرفه‌ای می‌توانند از حجامت به عنوان بخشی از تمرینات پروسه‌ی ریکاوری خود استفاده کنند.
در طب سنتی و اسلامی حجامت بر اساس اعضای بدن به چند دسته تقسیم میشود که عبارتند از:
حجامت عام: در این نوع حجامت، محل انجام حجامت بین دو کتف، حدود مهره‌های سوم سینه‌ای تا مهره پنجم سینه‌ای را در بر میگیرد. در طب اسلامی و احادیث و روایات از این نوع حجامت با عنون حجامت نافع یاد شده است.
حجامت سر: محل این حجامت یک وجب شخص حجامت شونده از نوک بینی تا فرق سر (ملاج) وی است. در این نوع حجامت فرد باید چهار زانو نشسته باشد. در روایات این نوع حجامت را حجامت نجات بخش میگویند.
حجامت موضعی: این نوع حجامت در نقاطی از بدن که دچار مشکل شده است، قابل اجرا میباشد و بر اساس تشخیص پزشک و نوعی بیماری، حجامت در موضع و عضو خاصی انجام می شود . از جمله حجامت کفلها، اطراف مقعد، روی رانها، کلیه، ریه‌ها و کبد است. این نوع حجامت انواع مختلف دارد که مهم‌ترین و رایج‌ترین آنها همان خونگیری از میان دو کتف است. ولی حدود شصت نوع حجامت دیگر نیز وجود دارد که فقط باید به تجویز اطباء انجام شود. مثلاً برای نوزادان بعد از چهار ماهگی حجامت در گودی پشت گردن تجویز میگردد که برای بر طرف کردن رطوبت سر و رشد مطلوب آنها بسیار مفید است. همچنین برای درمان زردی نوزادان حجامت ساده‌ای توصیه میشود که از پشت گوش آنها انجام میگردد و با ریزش دو سه قطره خون، زردی نوزاد فوراً کاهش می‌یابد. حجامت‌های دیگری نیز در سایر اعضای بدن صورت میگیرد مانند حجامت زیر چانه (برای درمان جوش‌های صورت، لکنت زبان و عفونت لثه)، حجامت ساعد (برای گرفتگی رگ دست که یک بیماری خاص بانوان است)، حجامت سر (برای رشد مو)، حجامت ماستوئید (برای کاهش عوارض سکته مغزی، کاهش شنوایی و عفونت گوش)، حجامت زانو، حجامت کبد، حجامت کلیه‌ها، حجامت ساقین، حجامت پشت کمر، زیرناف، قوزک پا و غیره.
پس ازمعاینه و اخذ شرح حال ازبیمارموضعی که برای حجامت تعیین شده است ضدعفونی گشته سپس بالیوان حجامت که بصورت یکبارمصرف ساخته شده به مدت چنددقیقه بادکش می شود بعدازایجادانبساط چندخراش سطحی ایجادمی گردد آنگاه به تناسب وضعیت جسمی ؛بالینی وعروقی بیماردرسه الی پنج مرحله ازوی خون گرفته می شود.این عملیات مجموعادرمدت حدود ۲۰ دقیقه انجام می شود که خون گرفنه شده حداکثر به 50تا70 سی سی بالغ می گردد.درحجامت خشک مرحله خونگیری انجام نمی شود.
در حجامت خون کمتر گرفته میشود و احتمال ضعف کم است، اما در خون دادن خونگیری زیاد و احتمال ضعف مستمر است.
در حجامت اول بادکش و بعد خونگیری انجام میشود و این انجام بادکش و تیغ زدن باعث فعال شدن سیستمهایی در بدن میشود ولی در خون دادن اینطور نیست.
در انجام حجامت آلودگی به بدن وارد نمیشود چون عمل حجامت فعال کننده و تنظیم کننده سیستم ایمنی بدن است و بنابراین این سیستم ایمنی از ورود میکروبها به بدن جلوگیری میکند.
در حجامت خون سیاه و غلیظ است که خارج میشود، خونی که دارای اوره، چربی و ترکیبات زائد بیشتری نسبت به خون تازۀ ورید است که در زمان خون دادن خارج میگردد.
حجامت سبب تنظیم و تقویت سیستم ایمنی بدن، سیستم هورمونی و سیستم عصبی میشود و از ابتلا به ۱۵۰ نوع بیماری‌ها پیشگیری میکند.
چه افرادی نباستی عمل حجامت را انجام دهند؟
در پاسخ به این سوال که موانع انجام حجامت چیست و چه افرادی نباستی عمل حجامت را انجام دهند؟ بایستی موراد زیر را برشمرد:
افرادیکه دچار کم خونی هستند.
کسانی که متابولیسم و سوخت و ساز بدنشان کم است و به طورکلی ضعیف هستند.
در موقع عصبانیت نباید حجامت کرد چون در این حالت رگها منقبض میشود.
در زمان قاعدگی خانمها و همچنین در زمان جنابت نبایستی حجامت انجام شود.
کسانی که به تازگی واکسن زده‌اند را نباید حجامت کرد.
انجام حجامت برای افراد با مزاج بلغمی (طبع سرد و مرطوب) مناسب نیست.
افرادی که بیماری های خاصی نظیر هموفیلی، صرع و غیره دچار هستند، نباید حجامت انجام دهند.
زنان باردار، کودکان زیر دوسال و مبتلایان به فشار خون بالا نیز نباید حجامت انجام دهند.
به جز ۴ ماهه اول زندگی در بقیه سنین به شرطی که فرد بنیه انجام این کار را داشته باشد می توان انجام داد.
باقی ماندن تغییر رنگی که در پوست ایجاد شده
اسکار
سوختگی
عفونت
اگر فرد دچار عارضه‌ای پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس باشد، حجامت در ناحیه‌ی مورد نظر می‌تواند آن را بدتر کند.
در موارد نادر، حجامت ممکن است موجب خونریزی قابل توجه و کم خونی شود. از دیگر عوارض جانبی حجامت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سر درد
خستگی
سرگیجه
غش
تهوع
بیخوابی
این سوال رایجی است که پاسخ آن منفی است. کاپ‌هایی که برای حجامت به کار می‌روند فقط احساس مکش و کشیدگی ایجاد می‌کنند، انگار که جاروبرقی روشنی را روی پوست‌تان بگذارید.
گاهی ممکن است کسی که حجامت را انجام می‌دهد به پوست‌تان روغن بزند و کاپ‌ها را حرکت بدهد که باز هم شما همان مکش را احساس خواهید کرد.
حجامت چه بیماری‌هایی را درمان میکند و آیا ترکیب آن با طب سوزنی فوایدی دارد؟
گفته میشود که حجامت، بی‌تحرکی خون را برطرف کرده و جریان انرژی را در بدن افزایش می‌دهد، عدم تعادل ناشی از آسیب یا بیماری در بدن را اصلاح میکند و به طور کل زندگی روزمره را بهبود می‌بخشد. حجامت می‌تواند تسکین قابل توجهی برای انواع بیماری‌ها باشد مانند درد‌های عضلانی استخوانی، اضطراب، افسردگی، سرفه‌های حاد و مزمن و بیخوابی.
حتی اگر شما برای درمان عارضه یا بیماری خاصی برای حجامت مراجعه نکرده باشید، باز هم بعد از انجام حجامت احساس خوبی خواهید داشت، زیرا جریان خون‌تان بهتر میشود، ریه‌های‌تان بازتر می‌شوند و تنش عضلانی‌تان کمتر خواهد شد، اما اگر حجامت را با طب سوزنی همراه کنید، به مغزتان نیز کمک می‌کنید. طب سوزنی تاثیری مشابه مدیتیشن روی مغزتان دارد و می‌تواند علائم اضطراب و استرس و افسردگی‌تان را کاهش بدهد. طب سوزنی روی تمام بدن‌تان اثر می‌گذارد و به کاهش درد و التهاب کمک میکند.
اساس کار حجامت صورت مانند حجامت بدن است، اگرچه در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند. کاپ‌های استفاده شده در حجامت صورت معمولا نرم‌تر و کوچک‌تر می‌باشند.
این کاپ‌ها به آرامی پوست صورت را به داخل می‌کشند. این عمل باعث میشود که جریان خون در پوست صورت افزایش یابد و باعث جوان سازی پوست صورت میشود.
افزایش گردش خون
افزایش گردش اکسیژن در لایه‌های پوستی
تقویت پوست
تحریک سلول‌های کلاژن ساز
توقف تنش‌های عضلانی
روشن شدن و شفاف سازی پوست
کاهش ظاهر زخم‌ها، خطوط ریز و چین و چروک‌های پوست
جذب بهتر مواد مغذی و مناسب پوست
تنظیم چربی پوست
به طور کلی نمیتوان عدد مشخصی برای همه افراد جامعه مشخص کرد چون این موضوع به عوامل زیادی بستگی دارد مانند:
طبع فرد، سن و سال وضعیت جسمانی و..
ما اسید لاکتیک زیادی در عضلات خود داریم که می‌تواند سبب درد و گرفتگی عضلات بشود. حجامت یک واکنش پیش التهابی ایجاد میکند که نسبت لاکتات به پیروات (L:P) را افزایش داده و سبب واکنش غیرهوازی یا سوخت و ساز غیرهوازی میشود؛ و این زمانی است که اکسیژن وارد عمل میشود و دی اکسید و اسید لاکتیک را در نواحی حجامت تجزیه میکند. در نتیجه بافت بدن به حرکت می‌افتد و جریان خون به سمت سطح بیشتر میشود؛ بنابراین روی تمام سطح پوست آثار آن دیده میشود.
مکشی که توسط کاپ‌های حجامت صورت میگیرد سبب افزایش جریان بسیار سریع خون در ناحیه شده و مویرگ‌ها را به شدت گشاد می‌شوند. این مویرگ‌های ظریف به راحتی پاره می‌شوند و این زمانی است که اسید لاکتیک و کربن دی‌اکسید رها میشود. این پروسه از حجامت و پاره شدن مویرگ‌های ریز در نهایت حلقه‌های کبود رنگ به جا می‌گذارند. بسته به وضعیت جریان خون در بدن‌تان، اثر کاپ‌های حجامت ممکن است زود از بین برود یا تا مدت‌ها به جا بماند.
تلاش علمی برای توجیه حجامت درجهان شروع شده است وتالیفاتی نیزدراین زمینه منتشر گردیده است ((حجامت یک روش درمانی آزموده ))حاصل پژوهشی است که آقای دکتریوهان آبله درکشورآلمان انجام داده است .
برخی ازمتخصصین آمریکایی نیزتحقیقاتی در زمینه حجامت منتشر ساخته اند ویکی ازکلینیک های مجهز پژوهشی پیرامون حجامت درآمریکا تاسیس گردیده ودرحال بررسی علمی روی حجامت می باشد دربرخی ازکشورهای آسیایی نیز اثردرمانی حجامت می باشد.دربرخی ازکشورهای آسیایی نیز اثرحجامت برروی بیماریهای خاص موردمطالعه قرارگرفته است وگزارش آن منتشر گردیده است .
دردانشگاه شهید بهشتی هم درسالهای ۷۱-72چندطرح پژوهشی پیرامون حجامت اجراگردیده است ازآن جمله ((مقایسه خون ورید و خون حجامت ازنظر فاکتورهای بیوشیمیایی ))؛((مقایسه مواضع حجامت بامسیرمریدیان های طب سوزنی ))؛((بررسی تاثیر حجامت بربیماریهای عصبی سردردهای میگرنی))؛به صورت پایان نامه دکتری می باشد.
حجامت تاثیری فوری بر بدن دارد. خیلی از افراد این تاثیرات را زود حس می‌کنند که تا چند روز نیز باقی می‌ماند. حجامت می‌تواند کمک‌تان کند فورا دردتان را تسکین بدهید و به آرامش برسید.
فصل بهار بهترین فصل برای حجامت کردن و مکش خون‌های مضر در بدن انسان است. در این فصل، مواد زائد و سمی موجود در خون افراد افزایش می‌یابد که برای دفع آن بهترین و کامل‌ترین راه، حجامت کردن است. اردیبهشت ماه شروع این شیوه درمانی است که افراد با بهره‌گیری از آن بهتر درمان پیدا می‌کنند. این زمان تا پایان خردادماه می‌تواند ادامه یابد. یکشنبه و پنجشنبه بهترین و چهارشنبه و جمعه بدترین زمان برای حجامت در نظر گرفته شدند. برای درمان بیماری‌ها و پیشگیری از آنها در هر سال بهتر است در فصل بهار این حجامت صورت گیرد. استمرار در حجامت در مؤثر بودن نتیجه آن نقش مهمی را ایفا میکند. تعدیل مزاج، جلوگیری از سکته‌های قلبی، تخلیه سموم بدن، تنظیم سیستم‌های عصبی، عروقی و ایمنی بدن و درمان عفونت‌های بدن از فواید حجامت بهاره است.
برخی حجامت کبد را یکی از بهترین و باارزش ترین حجامت‌ها می‌دانند که در بهبود عملکرد کبد و درمان بیماریهای مرتبط با این عضو داخلی بدن بسیار مؤثر است. حجامت کبد در پشت قفسه سینه در زاویه تحتانی استخوان کتف در سمت راست انجام میگیرد. این نوع حجامت باعث میشود که غلظت خون و کبد چرب درمان شود.
اساس کار حجامت صورت مانند حجامت بدن است، اگرچه در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند. کاپ‌های استفاده شده در حجامت صورت معمولا نرم‌تر و کوچک‌تر می‌باشند.
این کاپ‌ها به آرامی پوست صورت را به داخل می‌کشند. این عمل باعث میشود که جریان خون در پوست صورت افزایش یابد و باعث جوان سازی پوست صورت میشود.
افراد برای حجامت کردن باید موارد و قوانینی را رعایت کنند. سه روز قبل از حجامت کردن توصیه میشود که از میل کردن غذاهای سنگین پرهیز کنید و به جای آن از انواع سوپ‌ها و سبزیجات در وعده‌های غذایی خود بهره مند شوید. مصرف آب انار در این سه روز به دفع خون‌های آلوده بدن کمک میکند. زمان انجام حجامت ۲۰ دقیقه است که در طی ۳ الی ۵ دقیقه مکش خون به میزان ۵۰ الی ۷۰ سی سی انجام میشود. لازم به ذکر است که مواضع مورد نظر در حجامت باید ضدعفونی شوند.
تا دوازده ساعت سیگار نکشید.
تا ۲۴ ساعت ورزش یا کار سنگین نکنید.
تا ۲۴ ساعت ماهی و لبنیات و غذای شور و غذاهای سرد و تند و تیز مصرف نکنید.
حداقل تا ۱۲ ساعت پس از انجام حجامت جهت جلوگیری از عفونت زخم، حمام کردن ممنوع است.
قبل و بعد از حجامت خوردن انار توصیه شده است.
همچنین برای جبران ضعف احتمالی، نوشیدن شربتی از عسل پس از حجامت مفید است.
تا ۱۲ ساعت قبل و بعد از حجامت نزدیکی صورت نگیرد.
طی شش ساعت اول پس از حجامت خوردن شربت عسل (یک قاشق عسل+یک لیوان آب ولرم+کمی گلاب) توصیه میشود.
گردآورنده: زهرا قربانی
