اسکیزوفرنی چیست| بیماری اسکیزوفرنی چگونه درمان میشود

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر، بیماری اسکیزوفرنی یکی از بیماری های روانی است که کسانی که دچار اختلال آن هستند، با توهم روبرو میشوند و به مشکل بر میخورند. افرادی که اسکیزوفرنی دارند بسیار افراد ترسویی میشوند و بسیار اذیت میشوند. اسکیزوفرنی یکی از اختلال های روانی است که باید با مریض های آن به آرامی رفتار شود. برای با خبر شدن از جزئیات بیشتر و کسب اطلاعات بیشتر اندیشه معاصر را تا انتها دنبال کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

بیماری اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی یک بیماری روانپزشکی است که اثرات شدیدی بر سلامت جسمی و روحی فرد دارد. این بیماری عملکرد مغز را مختل می‌کند و روی افکار، حافظه، حواس و رفتار تاثیر می‌گذارد. در نتیجه، ممکن است فرد در بسیاری از بخش‌های زندگی روزمره خود دچار مشکل شود.

شیزوفرنی درمان‌نشده روابط بیمار (شغلی، اجتماعی، عاشقانه و…) را مختل می‌کند. همچنین باعث می‌شود فرد در سازماندهی افکار خود دچار مشکل شود و به گونه‌ای رفتار کند که در معرض انواع آسیب‌ها یا بیماری‌ها قرار بگیرد.

بیماری شیزوفرنی معمولا در اواخر سال‌های نوجوانی تا اوایل دهه ۳۰ زندگی تشخیص داده می‌شود. در مردان، علائم این بیماری از اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۲۰ و در زنان، از اواخر دهه ۲۰ تا اوایل دهه ۳۰ زندگی شروع می‌شود. با این حال، حدود ۲۰ درصد موارد ابتلا به شیزوفرنی در افراد بالای ۴۵ سال رخ می‌دهد.

در بیشتر موارد، اختلال اسکیزوفرنی از کودکی شروع نمی‌شود. هنگامی که این بیماری در دوران کودکی رخ می‌دهد، علائم شدیدتری ایجاد می‌کند و به سختی درمان می‌شود./درمانکده

اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی در زبان انگلیسی

اسکیزوفرنی یا شیزوفرنی در زبان انگلیسی با عبارت Schizophrenia شناخته می‌شود؛ بنابراین، می‌توان دریافت تفاوت شیزوفرنی و اسکیزوفرنی تنها در نحوه تلفظ آن‌ها بوده و هر دو کلمه به یک بیماری واحد اشاره می‌کنند.
علائم اسکیزوفرنی

علائم اسکیزوفرنی به سه گروه علائم اولیه، علائم مثبت و علائم منفی تقسیم می‌شوند.

علائم اولیه

علائم اولیه ابتلا به این اختلال عمدتاً در سال‌های نوجوانی و اوایل دهه ۲۰ زندگی مشاهده شده و غالباً به رفتارهای معمول و مشکلات نوجوانی نسبت داده می‌شود. به این ترتیب، در بسیاری از مواقع این نشانه‌ها چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرند. علائم اولیه اسکیزوفرنی عبارت‌اند از:

انزوا طلبی
تغییر مداوم دوستان یا گروه‌های اجتماعی
کاهش تمرکز
مشکلات خواب اعم از کم‌خوابی یا پرخوابی
تحریک‌پذیری
ضعیف شدن عملکرد تحصیلی و مشکل در انجام و ارائه تکالیف

علائم مثبت

علائم مثبت اسکیزوفرنی عبارت از رفتارهایی است که عموماً در افراد سالم مشاهده نمی‌شود؛ بنابراین، اطلاق این صفت به علائم به معنای مطلوب یا خوشایند بودن آن‌ها نیست. در اصل، منظور این است که پس از گذشت مدتی ممکن است این نشانه‌ها نیز به علائم اولیه اضافه شده و زندگی و روابط اجتماعی فرد را تحت تأثیر خود قرار دهند. نشانه‌های مثبت شیزوفرنی عبارت‌اند از:

توهم

توهم عبارت از تجربیاتی است که در واقع وجود نداشته و ذهن فرد آن‌ها را برای وی ایجاد می‌کند. این موارد شامل شنیدن، دیدن، بوییدن، چشیدن یا به طور کلی، حس کردن چیزهایی است که در واقعیت وجود نداشته و اطرافیان نمی‌توانند آن‌ها را تجربه کنند. لازم است توجه داشته باشید، در بین مبتلایان به شیزوفرنی توهم شنیداری و دیداری از سایر موارد شایع‌تر است.

هذیان

بر اساس مطالعات، اغلب قریب به اتفاق بیماران شیزوفرنی دچار هذیان می‌شوند. این به معنای اعتقاد به باورهایی غیرمنطقی و خلاف واقعیت است. از شایع‌ترین انواع هذیان‌های مربوط به این اختلال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

فرد مبتلا به شیزوفرنی بر این باور است که خویشان و آشنایان در صدد آزار و اذیت وی هستند.
فرد مبتلا به شیزوفرنی کلیه رویدادهای طبیعی و رفتارهای عادی اطرافیان را سوءتعبیر کرده، آن‌ها را دارای بار معنایی خاصی دانسته و به خود نسبت می‌دهد.
فرد مبتلا به شیزوفرنی در خلال تصورات هذیانی خود را فرد بسیار مهمی پنداشته و غالباً فکر می‌کند از قدرت‌های ماورایی برخوردار است.
فرد مبتلا به شیزوفرنی در خلال حملات هذیانی می‌پندارد تحت کنترل فرد یا گروهی بیگانه قرار دارد. این افراد باور دارند تحت تلقین و تحمیل افکار بیگانگان قرار داشته یا ایده‌ها و نظرات شخصی آن‌ها توسط افرادی دزدیده می‌شود.

اختلالات فکری

برخورداری از روش‌های غیرمعمول تفکر یا پردازش اطلاعات از ویژگی‌های مبتلایان به این بیماری به‌حساب می‌آید. از این جمله می‌توان به عدم تمرکز، استفاده از واژه‌ها و جملات از هم گسیخته، به‌کارگیری کلمات و عبارات بی‌معنا، استفاده از واژه‌ها و عبارات آهنگین و فاقد معنا و تکرار بیش از اندازه جملات اشاره کرد.

اختلالات حرکتی

اختلالات حرکتی عبارت از تحرکات آشفته یا حالت‌های عجیب‌وغریب و غیرمعمولی است که در بیماران شیزوفرنی مشاهده می‌شود. از این جمله می‌توان به مواردی نظیر رفت‌وآمدهای مکرر و بی‌هدف در فضایی نسبتاً کوچک یا در الگویی دایره‌وار اشاره کرد.

اختلالات رفتاری

از جمله اختلالات رفتاری بیماران شیزوفرنی می‌توان پرخاش، تکرار مکرر برخی حرکات و ثابت ماندن در وضعیتی خاص برای مدتی طولانی را نام برد. در واقع، ابتلا به این بیماری کلیه فعالیت‌های هدفمند فرد را دچار اختلال می‌کند. به این ترتیب، بیمار قادر به کنترل رفتارها و واکنش‌های خود نبوده و نمی‌تواند با سایرین به‌درستی ارتباط برقرار کند.

علائم منفی

کلمه منفی صرفاً به معنای بد بودن نشانه‌ها نبوده و به معنای عدم وجود برخی ویژگی‌هایی است که در افراد سالم مشاهده می‌شود. از این میان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عدم وجود یا محدود بودن احساسات
کمبود انرژی
کم‌حرفی
بی‌انگیزگی
عدم اشتیاق به زندگی و لذت‌های آن
عدم رعایت بهداشت و رسیدگی به وضعیت ظاهری

علائم شناختی

علائم شناختی اسکیزوفرنی عمدتاً به عدم درک اطلاعات و ناتوانایی در بهره‌گیری از آن‌ها، میزان تمرکز یا توجه و عملکرد حافظه فعال مربوط می‌شود. همچنین، تشخیص فرد درباره ابتلا به این اختلال یا عادی نبودن وضعیت از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است./پذیرش ۲۴

درمان بیماری اسکیزوفرنی

دارودرمانی

داروهای ضد روان‌پریشی نسل اول (Typical Antipsychotics) : این داروها که به عنوان داروهای کلاسیک نیز شناخته می‌شوند، اولین خط دفاعی در برابر علائم اسکیزوفرنی بودند. از جمله این داروها می‌توان به کلرپرومازین (Chlorpromazine) و هالوپریدول (Haloperidol) اشاره کرد. این داروها عمدتاً با مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین در مغز عمل می‌کنند.

داروهای ضد روان‌پریشی نسل دوم (Atypical Antipsychotics) : این داروها، مانند اولانزاپین (Olanzapine)، ریسپریدون (Risperidone)، و کلوزاپین (Clozapine)، برای کاهش علائم مثبت و همچنین برخی علائم منفی مانند کاهش انگیزه و فقدان لذت موثرتر هستند. این داروها علاوه بر گیرنده‌های دوپامین، گیرنده‌های سروتونین را نیز هدف قرار می‌دهند که به افزایش اثربخشی آن‌ها در درمان اسکیزوفرنی کمک می‌کند.

عوارض جانبی دارودرمانی: داروهای ضد روان‌پریشی می‌توانند عوارض جانبی مانند افزایش وزن، دیابت و مشکلات حرکتی مانند دیسکینزی دیررس (حرکات غیرقابل کنترل و نامنظم) ایجاد کنند. بنابراین، انتخاب دارو و دوز مناسب باید با دقت و بر اساس نیازهای فردی بیمار اسکیزوفرنی صورت گیرد.

روان‌درمانی

رفتار درمانی شناختی (CBT) : این روش درمانی به بیماران کمک می‌کند تا الگوهای فکری منفی را شناسایی و تغییر دهند. CBT می‌تواند به کاهش شدت علائم روان‌پریشی و بهبود کیفیت زندگی بیماران اسکیزوفرنی کمک کند. این روش به بیماران آموزش می‌دهد که چگونه با توهمات و هذیان‌ها کنار بیایند و تفکرات خود را منطقی‌تر و واقع‌گرایانه‌تر کنند.

درمان خانواده‌محور : این نوع درمان به خانواده بیمار اسکیزوفرنی کمک می‌کند تا درک بهتری از بیماری داشته باشند و مهارت‌های لازم برای حمایت از بیمار را یاد بگیرند. این درمان می‌تواند به کاهش استرس خانواده و بهبود روابط خانوادگی کمک کند.

درمان گروهی : شرکت در گروه‌های حمایتی می‌تواند به بیماران کمک کند تا از تجربیات و حمایت‌های هم‌گروهی‌های خود بهره‌مند شوند. این روش می‌تواند احساس انزوا را کاهش داده و به تقویت مهارت‌های اجتماعی بیماران کمک کند.

توانبخشی و حمایت اجتماعی

توانبخشی و حمایت اجتماعی بخش‌های حیاتی در درمان بیماران اسکیزوفرنی هستند. این بخش‌ها به بیماران کمک می‌کنند تا مهارت‌های لازم برای بازگشت به زندگی عادی را فرا بگیرند و در محیط اجتماعی و شغلی بهتر عمل کنند.

توانبخشی شغلی و اجتماعی

برنامه‌های توانبخشی شغلی: این برنامه‌ها به بیماران کمک می‌کنند تا مهارت‌های شغلی و اجتماعی خود را بازسازی کنند و آمادگی لازم برای بازگشت به محیط کار را کسب کنند.

حمایت‌های اجتماعی: خدمات حمایتی مانند مسکن حمایتی، مشاوره مالی و خدمات اجتماعی می‌توانند به بیماران در مدیریت بهتر زندگی روزمره و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند.

نقش پرستار بیمار و شرکت‌ پرستاری

پرستار بیمار می‌تواند نقش مهمی در ارائه مراقبت‌های روزمره و پشتیبانی روانی به بیماران اسکیزوفرنی داشته باشد. شرکت‌های پرستاری با ارائه خدمات تخصصی می‌توانند به بیماران کمک کنند تا درمان‌های خود را به طور منظم دنبال کنند و در مواقع ضروری از حمایت حرفه‌ای بهره‌مند شوند. این خدمات می‌توانند شامل یادآوری زمان مصرف داروها، کمک به انجام فعالیت‌های روزمره و ارائه مشاوره‌های لازم باشد./سلامت اول

اندیشه معاصر

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.