19:33 - 1405/08/27

تاثیر ورزش و شنبلیله بر آنزیم های کبدی زنان دارای اضافه وزن؛ نتایج یک پژوهش ایرانی از کاهش شاخص های آسیب کبدی خبر می دهد

پژوهش جدید محققان ایرانی نشان می دهد تمرینات ترکیبی هوازی و مقاومتی همراه با مکمل شنبلیله می تواند به کاهش آنزیم های کبدی زنان دارای اضافه وزن کمک کند. جزئیات یافته ها را در اندیشه مُعاصِر بخوانید.

تاثیر ورزش و شنبلیله بر آنزیم های کبدی زنان دارای اضافه وزن؛ نتایج یک پژوهش ایرانی از کاهش شاخص های آسیب کبدی خبر می دهد

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ تاثیر ورزش و شنبلیله بر سلامت کبد موضوع پژوهشی تازه از محققان دانشگاه آزاد اسلامی است که نتایج آن از بهبود برخی شاخص های آزمایشگاهی کبد در زنان دارای اضافه وزن حکایت دارد. در این مطالعه، تاثیر شش هفته تمرین ورزشی ترکیبی شامل فعالیت های هوازی و مقاومتی، مصرف مکمل عصاره دانه شنبلیله و ترکیب این دو روش بررسی شده است. نتایج نشان می دهد هر دو مداخله به تنهایی با کاهش سطح سه آنزیم کبدی ALT، AST و ALP همراه بوده اند. با این حال، در گروهی که ورزش و مکمل شنبلیله را همزمان دریافت کردند، کاهش بیشتری در دو شاخص AST و ALP مشاهده شد. بیشترین کاهش آنزیم ALT نیز به گروهی اختصاص داشت که فقط تمرین ورزشی انجام داده بودند. این یافته ها بار دیگر اهمیت فعالیت بدنی منظم را در بهبود وضعیت متابولیک بدن برجسته می کند. اضافه وزن و چاقی می توانند با افزایش چربی احشایی، مقاومت به انسولین و اختلال در سوخت وساز چربی ها، خطر بروز مشکلات کبدی را افزایش دهند. به همین دلیل، شناسایی روش های غیردارویی و قابل اجرا برای کمک به کنترل این عوامل اهمیت زیادی دارد. البته کاهش آنزیم های کبدی به معنای درمان قطعی کبد چرب یا بازسازی بافت کبد نیست و برای نتیجه گیری قطعی به مطالعات گسترده تر و طولانی مدت نیاز است.

جزئیات پژوهش درباره ورزش و مکمل شنبلیله

اندیشه!!معاصر نوشت: این تحقیق با عنوان «تاثیر تمرین ترکیبی و مکمل یاری شنبلیله بر شاخص های عملکرد کبد در زنان دارای اضافه وزن» توسط صادق عبدالهی و همکاران دانشگاهی انجام شده است. پژوهشگران از واحد بوشهر دانشگاه آزاد اسلامی و با مشارکت محققانی از واحدهای تهران مرکزی و سنندج در اجرای این مطالعه همکاری داشته اند.

شرکت کنندگان به صورت تصادفی در چهار گروه قرار گرفتند:

  • گروه نخست: انجام تمرینات ورزشی ترکیبی
  • گروه دوم: مصرف مکمل عصاره دانه شنبلیله
  • گروه سوم: دریافت همزمان تمرین ورزشی و مکمل شنبلیله
  • گروه چهارم: گروه کنترل بدون دریافت مداخله

برنامه تمرینی شامل فعالیت های هوازی و مقاومتی بود که به مدت شش هفته و در سه جلسه در هفته اجرا شد. شرکت کنندگان گروه های دریافت کننده مکمل نیز روزانه ۶۷۰ میلی گرم عصاره خشک دانه شنبلیله مصرف کردند.

پژوهشگران پیش از شروع مداخله و پس از پایان دوره شش هفته ای، سطح سه آنزیم کبدی را در نمونه های خونی اندازه گیری کردند تا تغییرات شاخص های مورد بررسی مشخص شود.

نتایج تحقیق؛ کدام روش بیشترین کاهش آنزیم های کبدی را داشت؟

یافته های پژوهش نشان داد تمرین ورزشی ترکیبی به تنهایی با کاهش قابل توجه هر سه شاخص کبدی همراه بوده است. در گروه مکمل شنبلیله نیز سطح آنزیم ها کاهش پیدا کرد. با این حال، الگوی تغییرات در گروه ترکیبی نشان داد که اثر دو مداخله در همه شاخص ها یکسان نبوده است.

شاخص آزمایشگاهی تمرین ترکیبی مکمل شنبلیله ورزش و شنبلیله
ALT ۳۳.۰۵ درصد کاهش ۱۳.۸۳ درصد کاهش ۲۱.۸۲ درصد کاهش
AST ۱۸.۲۹ درصد کاهش ۱۹.۲۴ درصد کاهش ۳۰.۱۹ درصد کاهش
ALP ۱۰.۸۰ درصد کاهش ۱۴.۷۹ درصد کاهش ۲۶.۹۵ درصد کاهش

بر اساس نتایج منتشرشده، بیشترین کاهش ALT در گروه تمرین ورزشی به تنهایی مشاهده شد. در مقابل، گروهی که همزمان ورزش و مکمل شنبلیله دریافت کرده بودند، بیشترین کاهش AST و ALP را تجربه کردند.

در گروه کنترل تغییر معناداری در شاخص های مورد بررسی گزارش نشد. بنابراین، نتایج این مطالعه از نقش احتمالی ورزش و مکمل شنبلیله در بهبود برخی شاخص های آزمایشگاهی عملکرد کبد حمایت می کند.

چرا ورزش هوازی و مقاومتی برای کبد اهمیت دارد؟

فعالیت بدنی منظم یکی از راهکارهای مهم برای بهبود وضعیت متابولیک و کنترل وزن محسوب می شود. تمرینات هوازی با افزایش مصرف انرژی و بهبود آمادگی قلبی و تنفسی، به کنترل چربی بدن کمک می کنند. تمرینات مقاومتی نیز با تقویت عضلات می توانند ظرفیت بدن برای مصرف گلوکز را افزایش دهند.

این تغییرات ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین و کاهش تجمع چربی در کبد کمک کنند. در افرادی که اضافه وزن دارند، کاهش تدریجی وزن و کاهش چربی شکمی از اقدامات مهم در مدیریت بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک به شمار می روند.

اندیشه!!معاصر نوشت: نکته مهم آن است که اثر ورزش فقط به تغییر عدد روی ترازو محدود نمی شود. حتی زمانی که کاهش وزن چشمگیر نیست، فعالیت بدنی منظم می تواند برخی شاخص های متابولیک را بهبود دهد. البته نوع، شدت و مدت تمرین باید با وضعیت جسمانی و شرایط پزشکی هر فرد متناسب باشد.

شنبلیله چه ترکیباتی دارد و چه نقشی در این پژوهش ایفا کرد؟

شنبلیله گیاهی است که دانه های آن حاوی ترکیبات مختلفی از جمله فیبر، پلی فنول ها و ساپونین هاست. برخی ترکیبات این گیاه در مطالعات آزمایشگاهی و پژوهش های تغذیه ای از نظر تاثیر احتمالی بر سوخت وساز قند و چربی مورد توجه قرار گرفته اند.

در پژوهش حاضر، محققان از عصاره خشک دانه شنبلیله با مقدار روزانه ۶۷۰ میلی گرم استفاده کردند. کاهش آنزیم های کبدی در گروه مکمل نشان داد که مصرف این عصاره در چارچوب شرایط همین مطالعه با تغییرات مطلوبی در شاخص های مورد بررسی همراه بوده است.

با این حال، نباید نتایج این تحقیق را به معنای اثبات درمان کبد چرب با شنبلیله دانست. برای مشخص شدن اثر قطعی، ایمنی و مقدار مناسب مصرف این مکمل به پژوهش های بیشتری نیاز است. همچنین مقدار و نوع عصاره استفاده شده در مطالعه با مصرف معمول دانه شنبلیله در غذا یکسان نیست.

آیا کاهش آنزیم های کبدی به معنای درمان کبد چرب است؟

پاسخ این پرسش منفی است. آنزیم های ALT، AST و ALP از شاخص هایی هستند که پزشکان برای بررسی وضعیت کبد و برخی اختلالات مرتبط با آن اندازه گیری می کنند، اما تغییر سطح آنها به تنهایی برای تشخیص یا رد بیماری کبد چرب کافی نیست.

ALT و AST بیشتر در ارزیابی آسیب سلول های کبدی کاربرد دارند. آلکالین فسفاتاز نیز می تواند در ارتباط با کبد، مجاری صفراوی و برخی بافت های دیگر تغییر کند. بنابراین تفسیر نتایج آزمایش باید با توجه به سایر شاخص ها، سابقه پزشکی، علائم و در صورت نیاز تصویربرداری انجام شود.

کاهش آنزیم ها ممکن است نشانه ای امیدوارکننده باشد، اما برای ارزیابی شدت کبد چرب یا وجود فیبروز و زخم کبدی، بررسی های تخصصی تری لازم است. به همین دلیل، نمی توان صرفا با استناد به نتایج یک آزمایش خون از درمان کامل بیماری سخن گفت.

آیا مصرف مکمل شنبلیله برای همه افراد دارای اضافه وزن مناسب است؟

خیر. گیاهی بودن یک مکمل به معنای بی خطر بودن آن برای همه افراد نیست. مکمل شنبلیله ممکن است در برخی افراد عوارض گوارشی یا واکنش حساسیتی ایجاد کند و با بعضی داروها، به ویژه داروهای موثر بر قند خون یا انعقاد خون، تداخل داشته باشد.

افرادی که بیماری زمینه ای دارند، دارو مصرف می کنند، باردار هستند یا در دوران شیردهی قرار دارند، باید پیش از استفاده از مکمل های گیاهی با پزشک یا داروساز مشورت کنند. همچنین نباید مصرف مکمل را جایگزین درمان تجویزشده یا پیگیری پزشکی بیماری کبدی کرد.

نتایج پژوهش در کدام مجله علمی منتشر شده است؟

این مطالعه در مجله فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران، وابسته به انجمن فیزیولوژی و فارماکولوژی ایران، منتشر شده است. مقاله در سال دهم، شماره نخست این نشریه، مربوط به بهار و تابستان ۱۴۰۵، در صفحات ۶۰ تا ۷۰ به چاپ رسیده است.

عنوان انگلیسی مقاله نیز «Effects of concurrent training and fenugreek supplementation on liver function indices in overweight women» است.

پرسش های متداول

۱. در پژوهش جدید، ورزش چقدر آنزیم ALT را کاهش داد؟

در گروه تمرین ترکیبی، سطح ALT حدود ۳۳.۰۵ درصد کاهش یافت که بیشترین میزان کاهش این شاخص در میان گروه های پژوهش بود.

۲. آیا ترکیب ورزش و شنبلیله نتیجه بهتری داشت؟

در گروه ترکیبی، بیشترین کاهش AST و ALP مشاهده شد؛ اما بیشترین کاهش ALT مربوط به گروهی بود که فقط تمرین ورزشی انجام داده بودند.

۳. مقدار مکمل شنبلیله در این مطالعه چقدر بود؟

شرکت کنندگان گروه مکمل روزانه ۶۷۰ میلی گرم عصاره خشک دانه شنبلیله را به مدت شش هفته دریافت کردند.

۴. آیا شنبلیله کبد چرب را درمان می کند؟

این مطالعه چنین نتیجه قطعی را اثبات نمی کند. یافته ها فقط نشان می دهند مصرف مکمل در شرایط پژوهش با کاهش برخی آنزیم های کبدی همراه بوده است.

۵. آیا ورزش برای افراد دارای کبد چرب مفید است؟

فعالیت بدنی منظم، در کنار اصلاح تغذیه و مدیریت وزن، از راهکارهای مهم در کنترل بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک محسوب می شود. برنامه ورزشی باید متناسب با شرایط هر فرد تنظیم شود.

جمع بندی

پژوهش محققان ایرانی نشان می دهد شش هفته تمرین ترکیبی هوازی و مقاومتی و همچنین مصرف عصاره دانه شنبلیله می توانند با کاهش برخی آنزیم های کبدی در زنان دارای اضافه وزن همراه باشند. در این مطالعه، ورزش به تنهایی بیشترین کاهش ALT را ایجاد کرد و ترکیب ورزش و مکمل شنبلیله بیشترین کاهش AST و ALP را به همراه داشت. با وجود نتایج امیدوارکننده، این تحقیق به تنهایی برای اثبات درمان کبد چرب یا توصیه عمومی مصرف مکمل شنبلیله کافی نیست. فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، کنترل وزن و پیگیری پزشکی همچنان از مهم ترین اقدامات برای مراقبت از سلامت کبد هستند.

ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

مطالب مرتبط

برنجستان