22:44 - 1405/08/24

کدام موشک ایرانی به اروپا می رسد؟ بررسی برد خرمشهر، سجیل و احتمال رسیدن موشک های ایران به پایتخت های اروپایی

کدام موشک ایرانی به اروپا می رسد؟ در این گزارش از اندیشه معاصر، برد موشک های خرمشهر و سجیل، محدوده جغرافیایی دسترسی و تفاوت توان فنی با توان عملیاتی را بررسی می کنیم.

کدام موشک ایرانی به اروپا می رسد؟ بررسی برد خرمشهر، سجیل و احتمال رسیدن موشک های ایران به پایتخت های اروپایی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ کدام موشک ایرانی به اروپا می رسد؟ این پرسش در پی انتشار گزارش های تازه درباره برد موشک های بالستیک ایران بار دیگر مورد توجه رسانه ها و تحلیلگران قرار گرفته است. در میان موشک های شناخته شده ایران، خانواده خرمشهر یکی از مهم ترین گزینه هایی است که در گزارش های مربوط به بردهای فراتر از ۲ هزار کیلومتر مطرح می شود. برخی برآوردها نشان می دهند که با تغییر در وزن محموله و شرایط پروازی، برد برخی نمونه های این خانواده ممکن است افزایش پیدا کند. در کنار خرمشهر، موشک سجیل نیز با برد اعلامی حدود ۲ هزار کیلومتر از موشک های راهبردی ایران به شمار می رود. با این حال، رسیدن به بخش هایی از اروپا با هدف قرار دادن تمام کشورهای این قاره تفاوت دارد. موقعیت جغرافیایی محل پرتاب، وزن سرجنگی و مشخصات فنی موشک در تعیین برد نهایی موثر هستند. از سوی دیگر، گزارش های مربوط به بردهای ۳ هزار یا ۴ هزار کیلومتری لزوما به معنای اثبات استقرار عملیاتی موشک با چنین بردی نیستند. در روزهای اخیر، برخی رسانه ها درباره تغییر محدودیت اعلامی ۲ هزار کیلومتری و احتمال افزایش برد موشک های ایران گزارش داده اند. در این گزارش، اندیشه معاصر مهم ترین اطلاعات منتشرشده درباره موشک های ایرانی و امکان رسیدن آنها به اروپا را بررسی می کند.

موشک خرمشهر؛ مهم ترین گزینه مطرح شده برای بردهای بلندتر

موشک بالستیک خرمشهر از جمله موشک هایی است که به دلیل ظرفیت حمل سرجنگی سنگین و برد اعلام شده حدود ۲ هزار کیلومتر، در تحلیل های مربوط به توان موشکی ایران مورد توجه قرار گرفته است. گزارش تسنیم در ۲۳ آبان ۱۴۰۵ نیز خرمشهر را یکی از گزینه های اصلی برای بررسی امکان افزایش برد موشک های ایرانی معرفی کرده است.

در این گزارش مطرح شده است که کاهش وزن سرجنگی می تواند بر برد نهایی موشک اثر بگذارد و برخی برآوردها از امکان دستیابی به بردهای بیشتر سخن می گویند. با این حال، این ارقام را نباید با برد عملیاتی تاییدشده یکسان دانست؛ زیرا وزن محموله تنها یکی از عوامل موثر بر برد است و مشخصات پیشران، ساختار موشک و شرایط پرواز نیز اهمیت دارند.

بر اساس برخی ارزیابی های منتشرشده، نسخه هایی از خرمشهر با برد بیشتر می توانند بخش هایی از جنوب شرقی و شرق اروپا را در محدوده فرضی خود قرار دهند. اما برای نتیجه گیری قطعی درباره شهرها یا کشورهای قابل دسترس، به داده های معتبر و مستقل درباره برد واقعی و شرایط عملیاتی نیاز است.

آیا موشک خرمشهر می تواند به پایتخت های اروپایی برسد؟

پاسخ به این پرسش به عدد برد مورد استناد بستگی دارد. در برآوردهای مبتنی بر برد حدود ۲ هزار کیلومتر، بخش هایی از جنوب شرقی اروپا در محدوده جغرافیایی احتمالی قرار می گیرند؛ اما با افزایش فرضی برد به حدود ۳ هزار کیلومتر، محدوده گسترده تری از شرق اروپا و بخش هایی از مرکز این قاره مطرح می شود.

شبکه الجزیره در گزارشی در نوامبر ۲۰۲۶ نوشت که با فرض برد ۲ هزار کیلومتری، بخش هایی از جنوب شرقی اروپا از جمله یونان، بلغارستان، رومانی، آلبانی، مقدونیه شمالی و صربستان در محدوده احتمالی قرار می گیرند. این ارزیابی به معنای قرار گرفتن تمام خاک این کشورها یا همه پایتخت های اروپایی در برد موشک نیست.

در برخی گزارش های دیگر، بردهای نزدیک به ۳ هزار کیلومتر برای نمونه هایی از موشک خرمشهر با شرایط متفاوت محموله مطرح شده است. چنین ارقامی می توانند محدوده جغرافیایی بیشتری را پوشش دهند، اما باید آنها را برآوردهای فنی دانست، نه لزوما توان عملیاتی تاییدشده.

نقش موشک سجیل در برد موشکی ایران

سجیل یکی دیگر از موشک های بالستیک مهم ایران است که در گزارش های مختلف، برد آن حدود ۲ هزار کیلومتر اعلام شده است. این موشک به دلیل استفاده از سوخت جامد و ساختار دو مرحله ای، در ارزیابی توان موشکی ایران جایگاه مهمی دارد.

با وجود اهمیت سجیل، برد اعلام شده آن به تنهایی برای نتیجه گیری درباره دسترسی به تمام اروپا کافی نیست. در ارزیابی محدوده جغرافیایی، محل پرتاب و شرایط واقعی پرواز نیز باید در نظر گرفته شوند.

جدول مقایسه موشک های مطرح شده ایران

نام موشک برد گزارش شده یا برآوردی توضیح
خرمشهر حدود ۲ هزار کیلومتر یکی از گزینه های مطرح در بحث افزایش برد
خرمشهر با محموله سبک تر ۳ هزار کیلومتر یا بیشتر در برخی برآوردها رقم قطعی و تاییدشده عملیاتی نیست
سجیل حدود ۲ هزار کیلومتر موشک بالستیک دو مرحله ای با سوخت جامد
عماد حدود ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ کیلومتر از موشک های بالستیک میان برد ایران
قدر حدود ۱۶۰۰ تا ۱۹۵۰ کیلومتر در منابع مختلف ارقام گزارش شده با توجه به نمونه متفاوت است
شهاب ۳ حدود ۱۳۰۰ کیلومتر از موشک های شناخته شده بالستیک ایران

توجه داشته باشید که ارقام جدول از گزارش های رسانه ای و ارزیابی های مراکز پژوهشی گردآوری شده اند و ممکن است با توجه به نسخه موشک، نوع محموله و منبع گزارش تفاوت داشته باشند.

آیا ایران موشک قاره پیما دارد؟

موشک قاره پیما در اصطلاح نظامی به موشکی گفته می شود که برد آن معمولا بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر باشد. بنابراین موشکی با برد ۲ هزار یا حتی ۳ هزار کیلومتر، در طبقه موشک های قاره پیما قرار نمی گیرد.

گزارش های مربوط به برنامه فضایی ایران و توانایی پرتاب ماهواره، گاهی در بحث امکان توسعه فناوری های دوربرد مطرح می شوند. با این حال، توانایی پرتاب ماهواره به مدار زمین به خودی خود به معنای در اختیار داشتن موشک بالستیک قاره پیما و آماده عملیات نیست.

مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی آمریکا نیز در ارزیابی زرادخانه موشکی ایران، از موشک هایی با توان هدف قرار دادن بخش هایی از خاورمیانه و شرق اروپا نام برده است؛ اما این ارزیابی را نباید با تایید برخورداری ایران از موشک قاره پیما اشتباه گرفت.

گزارش ها درباره برد ۴ هزار کیلومتری موشک های ایران چه می گویند؟

در ماه های گذشته، موضوع شلیک موشک هایی با برد حدود ۴ هزار کیلومتر در گزارش های رسانه ای مطرح شده است. برخی گزارش ها به ادعای مقام های اسرائیلی درباره شلیک موشک به سمت پایگاه دیه گو گارسیا اشاره کرده اند؛ موضوعی که ایران آن را رد کرده است.

در گزارش الجزیره نیز به اختلاف روایت ها درباره این موضوع اشاره شده است. بنابراین نمی توان صرفا با اتکا به این گزارش ها، شلیک موفق و تاییدشده یک موشک عملیاتی با برد ۴ هزار کیلومتر را نتیجه گرفت.

از طرف دیگر، اگر موشکی با برد واقعی حدود ۴ هزار کیلومتر در اختیار یک کشور باشد، بخش گسترده تری از اروپا می تواند در محدوده جغرافیایی احتمالی آن قرار بگیرد. با این حال، اثبات چنین قابلیتی به شواهد مستقل درباره نوع موشک، مسیر پرواز و نتیجه آزمایش یا عملیات نیاز دارد.

آیا رسیدن موشک به اروپا به معنای امکان عبور از پدافند است؟

خیر. برد موشک فقط یکی از شاخص های توان نظامی است. حتی اگر یک موشک از نظر فنی توان رسیدن به منطقه ای را داشته باشد، این موضوع به معنای عبور قطعی آن از سامانه های دفاع هوایی و موشکی نیست.

سامانه های هشدار زودهنگام، رادارها، سامانه های رهگیری و شرایط پرواز می توانند بر نتیجه یک حمله احتمالی اثر بگذارند. همچنین دقت موشک، قابلیت اطمینان و آمادگی عملیاتی آن از عوامل مهم در ارزیابی توان واقعی به شمار می روند.

به همین دلیل، تحلیلگران میان «قرار گرفتن یک منطقه در برد اسمی موشک» و «توانایی موفقیت آمیز برای هدف قرار دادن آن منطقه» تفاوت قائل می شوند.

ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر

جمع بندی؛ کدام موشک ایرانی به اروپا می رسد؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده، موشک خرمشهر مهم ترین گزینه مطرح شده در بحث رسیدن موشک های ایران به بخش هایی از اروپا است؛ به ویژه در گزارش هایی که احتمال افزایش برد آن با تغییر وزن سرجنگی را بررسی کرده اند. موشک سجیل نیز با برد اعلامی حدود ۲ هزار کیلومتر در میان موشک های دوربرد ایران قرار می گیرد و در برخی برآوردها بخش هایی از جنوب شرقی اروپا در محدوده جغرافیایی بردهای اعلام شده قرار دارند.

با این حال، ارقام ۳ هزار تا ۴ هزار کیلومتر در برخی گزارش ها هنوز نیازمند تفکیک دقیق میان برآورد فنی، ادعای رسانه ای و توان عملیاتی اثبات شده هستند. بنابراین نمی توان با قطعیت گفت که همه کشورهای اروپا در برد موشک های عملیاتی ایران قرار دارند یا ایران موشک قاره پیما در اختیار دارد.

ا/ن/د/ی/ش/ه/م/ع/ا/ص/ر

پرسش های متداول

کدام موشک ایرانی بیشترین برد را دارد؟

در گزارش های مربوط به موشک های بالستیک ایران، خانواده خرمشهر از گزینه های مطرح برای بردهای بلندتر است. با این حال، ارقام برد به نسخه موشک و شرایط محموله بستگی دارد.

آیا موشک سجیل به اروپا می رسد؟

برد اعلامی سجیل حدود ۲ هزار کیلومتر است. بر اساس برخی برآوردهای جغرافیایی، بخش هایی از جنوب شرقی اروپا ممکن است در محدوده چنین بردی قرار بگیرند؛ اما این موضوع به محل پرتاب و شرایط عملیاتی وابسته است.

آیا ایران موشک قاره پیما دارد؟

بر اساس ارزیابی های منتشرشده، برخورداری ایران از موشک بالستیک قاره پیما به طور مستقل تایید نشده است. موشک قاره پیما معمولا بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر برد دارد.

آیا تمام اروپا در برد موشک های ایران قرار دارد؟

خیر. برد موشک های شناخته شده و برآوردهای فعلی به معنای پوشش قطعی تمام کشورهای اروپا نیست. محدوده دسترسی به برد واقعی، محل پرتاب و نوع موشک وابسته است.

 

پایان/*

اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

 

مطالب مرتبط

برنجستان